Prawo probiercze.

USTAWA
z dnia 29 czerwca 1962 r.
Prawo probiercze.

Art.  1.
1.
Do wykonywania kontroli zawartości metali szlachetnych w wyrobach przeznaczonych do obrotu handlowego w kraju powołane są organy administracji probierczej.
2.
Organy administracji probierczej wykonują również badania jakości kamieni szlachetnych.
Art.  2.
1.
Organami administracji probierczej są urzędy probiercze i Główny Urząd Miar.
2.
Od decyzji urzędu probierczego służy odwołanie do Głównego Urzędu Miar.
3.
Szczegółowy zakres działania organów administracji probierczej oraz organizację, właściwość miejscową i siedziby urzędów probierczych określi Prezes Rady Ministrów w drodze rozporządzenia.
Art.  3.

Metalami szlachetnymi w rozumieniu ustawy są: złoto, srebro, platyna i metale grupy platyny: pallad, iryd, rod, ruten i osm, w stanie czystym lub w stopach z innymi metalami.

Art.  4.
1.
Zawartość metalu szlachetnego w wyrobach określa się próbą
2.
Przez próbę rozumie się ilość czystego metalu szlachetnego, znajdującego się w jednostce masy stopu, wyrażoną w tysiącznych częściach tej jednostki.
Art.  5. 1

Prezes Polskiego Komitetu Normalizacji, Miar i Jakości ustali:

1)
próby dla wyrobów z metali szlachetnych,
2)
dopuszczalne odchylenie zawartości metalu szlachetnego poniżej prób ustalonych zgodnie z pkt 1,
3)
inne szczególne warunki co do zawartości metalu szlachetnego, którym odpowiadać powinny wyroby z tych metali.
Art.  6.
1.
Do obrotu handlowego w kraju mogą być wprowadzone tylko takie wyroby z metali szlachetnych, wytwarzane w kraju lub sprowadzane z zagranicy, które zostały zgłoszone do właściwego urzędu probierczego w celu zbadania, czy odpowiadają jednej z prób ustalonych zgodnie z art. 5, oraz zostały przez ten urząd ocechowane (art. 10 ust. 1).
2.
Minister Finansów na wniosek zainteresowanego ministra uzgodniony z Ministrem Handlu Zagranicznego i z Prezesem Głównego Urzędu Miar może w przypadkach gospodarczo uzasadnionych zwolnić od obowiązku zgłaszania w celu badania i ocechowania wyroby z metali szlachetnych sprowadzane z zagranicy, jeżeli zawartość czystego metalu szlachetnego w tych wyrobach nie jest mniejsza od próby najniższej ustalonej zgodnie z art. 5 dla danego rodzaju wyrobu i jeżeli wyroby te posiadają cechę urzędu probierczego kraju, w którym zostały wyprodukowane.
Art.  7.
1.
Obowiązek zgłoszenia w celu badania i ocechowania przez urzędy probiercze nie dotyczy następujących przedmiotów z metali szlachetnych:
1)
wyrobów dawnego pochodzenia posiadających wartość historyczną, naukową lub artystyczną,
2)
narzędzi i aparatów lub ich części, służących do celów naukowych, leczniczych i przemysłowych,
3)
odznak orderów i odznaczeń państwowych oraz tytułów honorowych, wytwarzanych przez właściwą instytucję państwową,
4)
inkrustacji,
5)
monet, chociażby stanowiły części składowe wyrobów z metali szlachetnych,
6)
surowców, półfabrykatów i złomu, nie przeznaczonych dla celów dentystycznych, w szczególności bloków, sztab, zlewków, blach, taśm, drutu, wytwarzanych w kraju oraz sprowadzanych z zagranicy.
2. 2
Prezes Polskiego Komitetu Normalizacji, Miar i Jakości ustali przepisy w sprawach określonych w ust. 1 pkt 1-6.
Art.  8.

Nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia w celu badania i cechowania przez urzędy probiercze, lecz powinny czynić zadość jednej z prób, ustalonych zgodnie z art. 5:

1)
wyroby platynowe i złote, ważące mniej niż 1 gram,
2)
wyroby srebrne, ważące mniej niż 2 gramy,

w sztuce lub w dwóch sztukach, gdy wyroby te w obrocie występują w parze.

Art.  9.

Wyroby, surowce, półfabrykaty i złom wymienione w art. 7 pkt 1, 2 i 6 oraz w art. 8 mogą być zgłaszane do urzędów probierczych w celu badania i ocechowania w takim samym trybie, jak wyroby podlegające obowiązkowi zgłoszenia w celu badania i ocechowania.

Art.  10.
1.
Wyroby z metali szlachetnych zbadane przez urzędy probiercze, jeżeli odpowiadają próbom ustalonym zgodnie z art. 5, zaopatrywane są w znak, zwany cechą probierczą
2.
Prezes Głównego Urzędu Miar określi:
1)
wymagania, jakim powinny odpowiadać wyroby z metali szlachetnych, zgłaszane do urzędów probierczych w celu badania i ocechowania, oraz metody badania,
2)
cechy probiercze i sposób ocechowania wyrobów z metali szlachetnych.
3.
Prezes Głównego Urzędu Miar w uzgodnieniu z Ministrem Finansów oraz Ministrem Handlu Zagranicznego określi tryb postępowania z przedmiotami z metali szlachetnych, sprowadzanymi z zagranicy lub wywożonymi.
Art.  11. 3

Prezes Polskiego Komitetu Normalizacji, Miar i Jakości określi tryb postępowania z wyrobami z metali szlachetnych, nie czyniącymi zadość najniższej próbie ustalonej zgodnie z art. 5.

Art.  12.
1.
Urzędy probiercze dokonują na wniosek zgłaszającego badania jakości kamieni szlachetnych i wydają świadectwa ekspertyzy.
2.
Prezes Głównego Urzędu Miar ustali metody badania i oceny kamieni szlachetnych.
Art.  13.
1.
Zakłady wyrobu, naprawy i sprzedaży wyrobów z metali szlachetnych podlegają obowiązkowi rejestracji w właściwych urzędach probierczych, niezależnie od obowiązku uzyskania uprawnień lub zezwoleń wymaganych innymi obowiązującymi przepisami.
2.
Prezes Głównego Urzędu Miar ustali:
1)
zasady i warunki rejestracji zakładów wyrobu, naprawy i sprzedaży wyrobów z metali szlachetnych; w części dotyczącej materiałów przeznaczonych dla lecznictwa stomatologicznego przepisy te wydane będą w uzgodnieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej,
2)
sposób wykonywania nadzoru przez urzędy probiercze nad zakładami wymienionymi w pkt 1 w zakresie wytwarzania, przerobu, naprawy i sprzedaży wyrobów z metali szlachetnych.
Art.  14.
1.
Nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy sprawują organy administracji probierczej.
2.
Organy administracji probierczej są przy wykonywaniu nadzoru uprawnione do przeprowadzania kontroli w miejscach wytwarzania, przerobu, naprawy i sprzedaży wyrobów z metali szlachetnych.
Art.  15.
1.
Za czynności urzędów probierczych pobierane są opłaty.
2.
Wysokość opłat i sposób ich pobierania określi Prezes Głównego Urzędu Miar za zgodą Ministra Finansów.
3.
Opłaty za czynności urzędów probierczych podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych. Do opłat tych stosuje się odpowiednio przepisy o zobowiązaniach podatkowych.
Art.  16.

Przepisy ustawy dotyczące wyrobów z metali szlachetnych stosuje się odpowiednio do półfabrykatów z metali szlachetnych, przeznaczonych dla celów dentystycznych.

Art.  17.
1.
Wyroby z metali nieszlachetnych, posiadające powłokę z metali szlachetnych lub z wyglądu przypominające wyroby z metali szlachetnych, powinny posiadać wybite przez wytwórcę lub sprzedawcę oznaczenia "metal" lub "met". Wzór tego oznaczenia ustali Prezes Głównego Urzędu Miar.
2.
Prezes Głównego Urzędu Miar może zwolnić ze względów technicznych wyroby z metali nieszlachetnych od obowiązku wynikającego z ust. 1 i ustalić inny sposób oznaczenia tych wyrobów.
Art.  18.

Zarządzenia wydawane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar na podstawie art. 10, 12, 13, 15 i 17 ust. 1 ogłaszane są w Monitorze Polskim.

Art.  19.
1.
Kto narusza przepis art. 13 oraz przepisy wydane na podstawie art. 5, 13 i 17

- podlega karze grzywny do 4.500 zł.

2.
Orzekanie następuje w trybie przepisów o orzecznictwie karno-administracyjnym.
Art.  20.

Kto wbrew przepisom niniejszej ustawy wprowadza do obrotu handlowego nie ocechowane wyroby z metali szlachetnych

- podlega karze grzywny do 10.000 zł.

Art.  21.

Kto nie będąc uprawniony wytwarza znaczniki probiercze, takie znaczniki przechowuje, nabywa lub zbywa

- podlega karze więzienia do lat 3 lub aresztu do lat 3.

Art.  22.

Kto nie będąc uprawniony wybija lub umieszcza cechy probiercze

- podlega karze więzienia do lat 3 lub aresztu do lat 3.

Art.  23.

Kto wybija lub umieszcza cechy probiercze oznaczające wyższą próbą niż rzeczywista zawartość metali szlachetnych w wyrobie albo kto wprowadza takie wyroby do obrotu handlowego

- podlega karze więzienia do lat 5 i karze grzywny.

Art.  24.

W przypadkach określonych w art. 21, 22 i 23 sąd orzeka przepadek przedmiotów pochodzących z przestępstwa, jak również narzędzi, które służyły lub były przeznaczone do jego popełnienia.W przypadku określonym w art. 21 przedmioty te podlegają przepadkowi, nawet jeżeli nie stanowią własności sprawcy.Ponadto sąd orzeka zniszczenie znaczników i skasowanie cech probierczych na przedmiotach pochodzących z przestępstwa.

Art.  25.

Wyroby z metali szlachetnych zbadane i ocechowane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nie wymagają ponownego badania i cechowania.

Art.  26.

Traci moc dekret z dnia 11 kwietnia 1947 r. o prawie probierczym (Dz. U. z 1947 r. Nr 33, poz. 149 i z 1955 r. Nr 29, poz. 174).

Art.  27.

Ustawa wchodzi w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia.

1 Art. 5 zmieniony przez art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o zmianie upoważnień do wydawania aktów wykonawczych (Dz.U.89.35.192) z dniem 1 lipca 1989 r.
2 Art. 7 ust. 2 zmieniony przez art. 25 pkt 2 ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o zmianie upoważnień do wydawania aktów wykonawczych (Dz.U.89.35.192) z dniem 1 lipca 1989 r.
3 Art. 11 zmieniony przez art. 25 pkt 3 ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o zmianie upoważnień do wydawania aktów wykonawczych (Dz.U.89.35.192) z dniem 1 lipca 1989 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1962.39.173

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Prawo probiercze.
Data aktu: 29/06/1962
Data ogłoszenia: 06/07/1962
Data wejścia w życie: 07/01/1963