Zasady i tryb odpowiedzialności za szkody wyrządzone w związku z zakwaterowaniem przejściowym Sił Zbrojnych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 22 marca 1962 r.
w sprawie zasad i trybu odpowiedzialności za szkody wyrządzone w związku z zakwaterowaniem przejściowym Sił Zbrojnych.

Na podstawie art. 14 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. Nr 6, poz. 38) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Za szkody wyrządzone w pomieszczeniach zajętych na zakwaterowanie przejściowe Sił Zbrojnych oraz za szkody wyrządzone w związku z zajęciem na zakwaterowanie terenów lub z utworzeniem strefy niebezpieczeństwa - odpowiadają materialnie wobec poszkodowanego organy wojskowe.
2.
Jeżeli szkodę wyrządził pododdział wojskowy albo żołnierz lub pracownik cywilny bądź osoba towarzysząca Siłom Zbrojnym - uważa się, że szkodę wyrządziła jednostka wojskowa, w skład której wchodzi dany pododdział albo w której pełni służbę żołnierz lub jest zatrudniony pracownik cywilny bądź do której przydzielona jest osoba towarzysząca.
§  2.
1.
Za szkody w rozumieniu niniejszego rozporządzenia uważa się wszelkie straty poniesione przez poszkodowanego w związku z zakwaterowaniem przejściowym, zajęciem na zakwaterowanie terenów lub utworzeniem strefy niebezpieczeństwa.
2.
Za szkody uważa się w szczególności:
1)
szkody polne wyrządzone na terenach podczas ćwiczeń lub manewrów, jak zniszczenie lub uszkodzenie gleby, łąk, sadów, ogrodów, lasów, zasiewów i innych kultur rolnych, ogrodowych, rybnych lub leśnych, ogrodzeń, drzew, krzewów,
2)
szkody wyrządzone wskutek zniszczenia lub uszkodzenia mienia nieruchomego (budynków, instalacji, urządzeń technicznych, sprzętu, inwentarza) w związku z ćwiczeniami lub manewrami,
3)
szkody i zniszczenia spowodowane przez pojazdy mechaniczne (czołgi, działa pancerne, transportery) na drogach, mostach oraz w położonych przy trasach przejazdu budynkach,
4)
szkody powstałe wskutek utrudnień gospodarczych na terenach objętych strefą niebezpieczeństwa, uniemożliwiających normalne korzystanie z tych terenów, oraz szkody poniesione z powodu zarządzenia opuszczenia budynków objętych strefą niebezpieczeństwa,
5)
szkody wyrządzone w mieniu ruchomym znajdującym się w pomieszczeniach lub na terenach zajętych na zakwaterowanie przejściowe.
§  3.
1.
Postępowanie o odszkodowanie wszczyna się na wniosek poszkodowanego występującego z roszczeniem o odszkodowanie.
2.
Roszczenie o odszkodowanie powinno być zgłoszone przez poszkodowanego ustnie do protokołu lub na piśmie w miarę możności niezwłocznie po wyrządzeniu szkody.
3.
Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem jednego roku od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie. W każdym razie roszczenie ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia wyrządzenia szkody.
§  4.
1.
Roszczenie o odszkodowanie zgłasza się do dowódcy jednostki wojskowej, która wyrządziła szkodę, a jeżeli tej jednostki nie ma już w miejscowości, w której powstała szkoda, albo miejsce postoju tej jednostki nie jest znane - do kwatermistrza okręgu wojskowego.
2.
Roszczenie może być zgłoszone również do właściwego do spraw wewnętrznych organu prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej, bezpośrednio lub za pośrednictwem prezydium gromadzkiej rady narodowej. Organ ten przekazuje niezwłocznie otrzymane roszczenie do kwatermistrza okręgu wojskowego właściwego ze względu na miejsce wyrządzenia szkody.
3.
Po otrzymaniu zgłoszenia roszczenia kwatermistrz okręgu wojskowego ustala jednostkę, która wyrządziła szkodę, oraz przekazuje materiały w tej sprawie dowódcy tej jednostki wojskowej.
§  5.
1.
Niezwłocznie po otrzymaniu zgłoszenia roszczenia o odszkodowanie dowódca jednostki wojskowej, która wyrządziła szkodę, zarządza przeprowadzenie postępowania ugodowego.
2.
Jeżeli szkodę wyrządzono w mieniu należącym do organów administracji państwowej, instytucji państwowych lub społecznych albo jednostek gospodarki uspołecznionej lub innych osób prawnych, postępowanie ugodowe przeprowadza się z upoważnionym przedstawicielem poszkodowanego.
§  6.
1.
Postępowanie ugodowe przeprowadza, w miarę możności w miejscu wyrządzenia szkody, oficer wyznaczony przez dowódcę jednostki wojskowej.
2.
W sprawach znacznych szkód lub w zawiłych sprawach albo z innych ważnych powodów dowódca jednostki wojskowej może zlecić przeprowadzenie postępowania ugodowego komisji składającej się z 3 osób, w miarę możności oficerów.
§  7.
1.
W toku postępowania ugodowego należy ustalić:
1)
rodzaj szkody, miejsce, datę oraz przyczynę powstania szkody,
2)
dokładną wysokość szkody (wysokość odszkodowania),
3)
okoliczności towarzyszące powstaniu szkody, a w szczególności czy szkoda nie powstała z winy poszkodowanego lub wskutek wypadku, za który organy wojskowe nie ponoszą odpowiedzialności,
4)
sprawcę szkody lub osobę odpowiedzialną za wyrządzenie szkody.
2.
W razie potrzeby przesłuchuje się świadków lub zasięga się opinii rzeczoznawcy.
§  8.
1.
Z przebiegu postępowania ugodowego sporządza się protokół w dwóch egzemplarzach.
2.
Protokół powinien w szczególności zawierać:
1)
datę i miejsce dokonywania czynności,
2)
stopień, imię i nazwisko oficera przeprowadzającego postępowanie ugodowe lub przewodniczącego komisji,
3)
imię, nazwisko i adres poszkodowanego albo nazwę i adres organu (instytucji, przedsiębiorstwa) oraz imię, nazwisko i adres jego przedstawiciela,
4)
zwięzły opis roszczenia poszkodowanego,
5)
wysokość żądanego przez poszkodowanego odszkodowania,
6)
imiona, nazwiska i adresy przesłuchanych osób (świadków, rzeczoznawców) oraz ich oświadczenia,
7)
zwięzły opis stanu faktycznego z określeniem miejsca i daty oraz rodzaju i rozmiaru szkody,
8)
stopień, imię i nazwisko sprawcy szkody lub osoby odpowiedzialnej za wyrządzenie szkody,
9)
wysokość ustalonego polubownie albo proponowanego przez organy wojskowe odszkodowania,
10)
oświadczenie poszkodowanego, czy zgadza się na wypłatę niespornej części odszkodowania.
3.
Protokół podpisuje oficer przeprowadzający postępowanie ugodowe lub przewodniczący komisji oraz poszkodowany.
§  9.
1.
Jeżeli postępowanie ugodowe z poszkodowanym doprowadzi do ustalenia wysokości odszkodowania, dowódca jednostki wojskowej zawiera ugodę według wzoru określonego w załączniku do rozporządzenia.
2.
Akt ugody podpisuje dowódca jednostki wojskowej, która wyrządziła szkodę, oraz poszkodowany albo upoważniony przez niego przedstawiciel, jeżeli poszkodowanym jest organ administracji państwowej, instytucja państwowa lub społeczna albo jednostka gospodarki uspołecznionej lub inna osoba prawna.
3.
Jeżeli ustalona wysokość odszkodowania przekracza 5.000 zł, akt ugody podlega zatwierdzeniu przez dowódcę właściwego okręgu wojskowego (rodzaju Sił Zbrojnych) w terminie 14 dni licząc od dnia podpisania tego aktu.
§  10.
1.
Akt ugody stanowi podstawę do wypłaty odszkodowania.
2.
Odszkodowanie wypłaca organ finansowy jednostki wojskowej, która wyrządziła szkodę, w ciągu 3 dni od podpisania aktu ugody, a w przypadku określonym w § 9 ust. 3 - w ciągu 10 dni od zatwierdzenia aktu ugody.
§  11.
W razie uznania w części roszczenia poszkodowanego oraz wyrażenia przez niego zgody na podjęcie części odszkodowania, dowódca jednostki wojskowej zarządza wypłatę tej części odszkodowania jako niespornej. Przepisy § 9 ust. 3 i § 10 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
§  12.
Jeżeli postępowanie ugodowe nie doprowadzi do osiągnięcia porozumienia co do odpowiedzialności za szkodę lub wysokości odszkodowania albo nie zostanie zatwierdzony akt ugody (§ 9 ust. 3), dowódca jednostki wojskowej przesyła w ciągu 7 dni akta sprawy właściwemu do spraw wewnętrznych organowi prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej, która orzeka w tej sprawie po zasięgnięciu opinii prezydium gromadzkiej rady narodowej.
§  13.
Jeżeli postępowanie ugodowe nie zostanie zakończone w ciągu trzech miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia przez poszkodowanego, może on wystąpić z wnioskiem o ustalenie wysokości odszkodowania przez organ określony w § 12.
§  14.
1.
Prawomocne orzeczenie właściwego do spraw wewnętrznych organu prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej stanowi podstawę do wypłaty ustalonego w orzeczeniu odszkodowania.
2.
Odszkodowanie wypłaca organ finansowy jednostki wojskowej, która wyrządziła szkodę, w ciągu 3 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Przy wypłacie odszkodowania odlicza się już wypłaconą część odszkodowania (§ 11).
§  15.
1.
Poszkodowany albo dowódca jednostki wojskowej lub nadrzędny organ wojskowy, który nie zgadza się z orzeczeniem wydanym przez organ określony w § 12, może w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia o odszkodowaniu domagać się ustalenia wysokości odszkodowania w drodze sądowej, a w przypadku gdy poszkodowaną jest jednostka gospodarki uspołecznionej - w drodze postępowania arbitrażowego.
2.
Roszczenie wnosi się do właściwego sądu lub komisji arbitrażowej za pośrednictwem organu, który wydał orzeczenie. Organ ten przesyła niezwłocznie akta sprawy do właściwego sądu lub komisji arbitrażowej.
3.
Prawomocne orzeczenie wydane przez sąd (komisję arbitrażową) stanowi podstawę do wypłaty odszkodowania. Odszkodowanie wypłaca się w ciągu 3 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
§  16.
Terminy przedawnienia roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, określone w § 3 ust. 3, liczy się od dnia wejścia w życie rozporządzenia, chyba że przedawnienie tych roszczeń w myśl przepisów dotychczasowych następuje wcześniej.
§  17.
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do szkód powstałych na obszarach leśnych, wchodzących w skład państwowego gospodarstwa leśnego.
§  18.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

AKT UGODY

sporządzony w ....................... dnia ....... 19 ...... r.

(nazwa miejscowości)

w sprawie wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez jednostkę

wojskową ......................................................

...............................................................

(numer lub nazwa jednostki wojskowej, która wyrządziła szkodę)

1. Poszkodowany ............................................

...............................................................

(imię, nazwisko i adres poszkodowanego lub nazwa organu -

instytucji, przedsiębiorstwa i jego adres)

reprezentowany przez upoważnionego przedstawiciela ............

(imię, nazwisko i adres)

......................*) oświadcza, że w związku z zajęciem na

zakwaterowanie przejściowe należących do niego pomieszczeń -

terenów*) .....................................................

...............................................................

(określić rodzaj pomieszczenia lub terenów zajętych na

zakwaterowanie przejściowe)

utworzeniem strefy niebezpieczeństwa obejmującej*) ............

...............................................................

(określić budynki lub tereny objęte tą strefą)

została wyrządzona szkoda .....................................

(określić dokładnie rodzaj szkody)

...............................................................

...............................................................

...............................................................

i że domaga się odszkodowania w wysokości .....................

(wymienić dokładnie kwotę żądanego odszkodowania)

2. W wyniku przeprowadzonego postępowania ugodowego

ustalono, że wysokość szkody wyrządzonej przez jednostkę wojskową wynosi ...............................................

(podać kwotę odszkodowania)

3. Poszkodowany oświadcza, że zgadza się z ustaloną

wysokością odszkodowania w kwocie .............................

tytułem całkowitego rozliczenia jego roszczeń z powodu

wyrządzonej mu szkody.

.....................................

(podpis dowódcy jednostki wojskowej)

............................

(podpis poszkodowanego)

(pieczęć okrągła jednostki wojskowej)

Zatwierdzam:**)

dnia ......... 19 ... r.

.........................................

(podpis i pieczęć okrągła dowódcy okręgu

wojskowego - rodzaju Sił Zbrojnych)

_________

*) Niepotrzebne skreślić.

**) Wypełnia się tylko w przypadku ustalenia wysokości odszkodowania na kwotę przekraczającą 5.000 zł.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1962.21.92

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady i tryb odpowiedzialności za szkody wyrządzone w związku z zakwaterowaniem przejściowym Sił Zbrojnych.
Data aktu: 22/03/1962
Data ogłoszenia: 14/04/1962
Data wejścia w życie: 14/04/1962