Zmiana warunków nabywania uprawnień do zasiłków rodzinnych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 17 listopada 1959 r.
w sprawie zmiany warunków nabywania uprawnień do zasiłków rodzinnych.

Na podstawie art. 4 ust. 1 dekretu z dnia 28 października 1947 r. o ubezpieczeniu rodzinnym (Dz. U. Nr 66, poz. 414 z późniejszymi zmianami) oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o przekazaniu wykonywania ubezpieczeń społecznych związkom zawodowym (Dz. U. Nr 6, poz. 31) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Zasiłek rodzinny przysługuje pracownikowi:
1) 1
(uchylony);
2)
na dzieci będące inwalidami I lub II grupy i pozostające na wyłącznym i całkowitym utrzymaniu pracownika - bez względu na wiek tych dzieci - jeżeli inwalidztwo to powstało w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego (pkt 1);
3)
na nie pracującą zarobkowo i pozostającą na wyłącznym i całkowitym utrzymaniu pracownika żonę, jeżeli spełnia jeden z następujących warunków:
a)
wychowuje choćby jedno dziecko do lat 8, na które przysługuje zasiłek rodzinny,
b)
ukończyła 50 lat,
c)
jest inwalidą.
2.
Zasiłek przysługuje także na męża, jeżeli jest inwalidą lub ukończył 65 lat i pozostaje na wyłącznym i całkowitym utrzymaniu żony.
3.
Inwalidztwo, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. c) oraz w ust. 2, ustala się na zasadach i w trybie określonych w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
§  2.
1.
Za dzieci, na które przysługuje zasiłek rodzinny, uważa się:
1)
dzieci uprawnionego zarówno z małżeństwa, jak i pozamałżeńskie oraz dzieci przysposobione,
2)
dzieci obce, wnuki i rodzeństwo przyjęte na wychowanie.
2.
Na dziecko wymienione w ust. 1 pkt 2 zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli:
1)
zostało przyjęte przez pracownika na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności;
2)
a)oboje rodzice dziecka nie żyją albo
b)
żadne z rodziców nie może zapewnić dziecku utrzymania, albo
c)
pracownik jest ustanowiony przez sąd opiekunem dziecka, albo
d)
dziecko jest pasierbem pracownika.
3.
Zasiłek rodzinny nie przysługuje na dziecko, które zawarło związek małżeński.
§  3.
1.
Zasiłek rodzinny przysługuje pracownikowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze godzin za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym pracownik przepracował wszystkie dni robocze, po przepracowaniu 3 miesięcy kalendarzowych w tym samym zakładzie pracy. Za dni robocze uważa się również niedziele i święta, jeżeli obowiązek pracy w tych dniach wynika z obowiązującego w zakładzie pracy rozkładu czasu pracy.
2.
Do trzymiesięcznego okresu zatrudnienia wymaganego w myśl ust. 1 do nabycia uprawnień do zasiłku rodzinnego wlicza się - przy zmianie zatrudnienia - okres zatrudnienia w poprzednim zakładzie pracy, jeżeli przejście nastąpiło wskutek przeniesienia służbowego albo z zachowaniem ciągłości pracy w myśl przepisów dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r. o ograniczeniu dopuszczalności rozwiązywania umów o pracę bez wypowiedzenia oraz o zabezpieczeniu ciągłości pracy (Dz. U. z 1956 r. Nr 2, poz. 11, Nr 41, poz. 187 i z 1959 r. Nr 27, poz. 170).
3.
Pracownika uważa się za zatrudnionego w pełnym wymiarze godzin pracy, jeżeli wykonuje pracę według normy czasu pracy ustalonej dla danej kategorii pracowników w ustawie o czasie pracy, w układzie zbiorowym pracy lub w innych przepisach.
4.
Jeżeli dla danej kategorii pracowników, ze względu na specjalne warunki pracy, nie są ustalone normy czasu pracy (ust. 3), Centralny Zarząd Ubezpieczeń Społecznych określa dla tej kategorii pracowników zasady pełnego zatrudnienia dla wypłaty zasiłków rodzinnych w porozumieniu z właściwym ministerstwem oraz zarządem głównym odpowiedniego związku zawodowego.
§  4.
1.
Za dni przepracowane w rozumieniu przepisów rozporządzenia uważa się wszystkie dni robocze, za które pracownik otrzymał przysługujące mu wynagrodzenie, chociażby w tych dniach nie był zatrudniony, oraz dni robocze, za które pracownik pobrał zasiłek z ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa.
2.
Prezes Rady Ministrów może ustalić przypadki uzasadniające zaliczenie do dni przepracowanych niektórych innych okresów nieobecności w pracy, poza ustalonymi w ust. 1, usprawiedliwionych na podstawie przepisów w sprawie przestrzegania porządku i dyscypliny pracy.
3.
Opuszczenie innych dni roboczych poza określonymi w ust. 1 lub w przepisach przewidzianych w ust. 2 powoduje utratę prawa do zasiłku rodzinnego w tym miesiącu kalendarzowym, w którym to opuszczenie nastąpiło.
4. 2
Przepis ust. 3 nie ma zastosowania do przypadków, gdy zasiłek rodzinny wypłacany jest do rąk osoby posiadającej stwierdzone wyrokiem lub postanowieniem sądowym prawo do otrzymywania od pracownika alimentów, pobierania jego wynagrodzenia w całości lub części, pobierania zasiłku rodzinnego albo innych należności przypadających pracownikowi. W przypadkach tych zasiłek wypłaca się, jeżeli pracownik przepracował co najmniej 20 dni w miesiącu kalendarzowym. Przy ustalaniu ilości dni przepracowanych w miesiącu przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
§  5.
1.
Zasiłek rodzinny nie przysługuje:
1)
jeżeli pracownik uprawniony do zasiłku lub jego małżonek jest w całości lub w części właścicielem przedsiębiorstwa przemysłowego lub handlowego - bez względu na wysokość osiąganych z tego tytułu dochodów;
2)
jeżeli pracownik uprawniony do zasiłku lub jego małżonek podlega podatkowi wyrównawczemu, jest podatnikiem podatku dochodowego lub podatku dochodowego i obrotowego.
2.
Zasiłek rodzinny nie przysługuje pracownikom pozostającym w zatrudnieniu sezonowym.
§  6.
Pracownik, który zmienił pracę bez zachowania obowiązujących warunków rozwiązywania stosunku pracy (służbowego) w poprzednim zakładzie pracy, nabywa prawo do zasiłku rodzinnego dopiero po upływie sześciu miesięcy kalendarzowych od ponownego podjęcia pracy.
§  7.
1.
Pracownik, który nabył prawo do zasiłku rodzinnego (§ 3) i po rozwiązaniu stosunku pracy (służbowego) pobiera zasiłek z ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa, ma prawo do zasiłku rodzinnego za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym otrzymał zasiłek z ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa co najmniej za 15 dni.
2.
Pracownikowi, który przed upływem 30 dni po zwolnieniu z zasadniczej służby wojskowej podjął ponownie zatrudnienie w ciągu miesiąca kalendarzowego i wskutek tego nie mógł przepracować wszystkich dni roboczych, przysługuje zasiłek rodzinny za ten miesiąc, jeżeli przepracował w nim co najmniej 15 dni.
3.
W razie rozwiązania stosunku pracy (służbowego) przez zakład pracy pracownikowi przysługuje zasiłek rodzinny za miesiąc kalendarzowy, w którym nastąpiło rozwiązanie tego stosunku, jeżeli przepracował w tym miesiącu co najmniej 15 dni.
4.
Przepis ust. 3 nie ma zastosowania w razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika lub stosunku służbowego przez wydalenie ze służby.
§  8.
Na żądanie pracownika, zakładu pracy lub organu ubezpieczeń społecznych zakład pracy, w którym pracownik był uprzednio zatrudniony, obowiązany jest wydać zaświadczenie potrzebne do ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego w myśl przepisów rozporządzenia.
§  9.
Państwowe i spółdzielcze zakłady pracy wypłacają zasiłki rodzinne co miesiąc z dołu, w terminach wypłaty ostatecznie rozliczonych wynagrodzeń dla danej kategorii pracowników za dany miesiąc, a pozostałe zakłady pracy - najpóźniej do dnia 6 następnego miesiąca. Kwoty wynagrodzeń z tytułu pracy i kwoty należnych zasiłków rodzinnych uspołecznione zakłady pracy obejmują wspólną listą płatniczą.
§  10.
Trzymiesięczny okres pracy, o którym mowa w § 3, nie jest wymagany od pracownika, który w dniu wejścia w życie rozporządzenia był zatrudniony i na podstawie dotychczasowych przepisów nabył prawo do zasiłku rodzinnego.
§  11.
Tracą moc wszystkie dotychczasowe przepisy w przedmiotach uregulowanych rozporządzeniem, a w szczególności:
1)
§ 1, § 2 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 16 stycznia 1948 r. o warunkach nabywania uprawnień do zasiłków rodzinnych (Dz. U. Nr 4, poz. 30);
2)
§ 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 16 stycznia 1948 r. o przejściowym powierzeniu pracodawcom wypłaty zasiłków rodzinnych (Dz. U. Nr 4, poz. 32);
3)
rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 12 lutego 1951 r. w sprawie zmiany warunków nabywania uprawnień do zasiłków rodzinnych (Dz. U. z 1951 r. Nr 9, poz. 72 i z 1952 r. Nr 38, poz. 267);
4)
rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 5 maja 1951 r. w sprawie warunków nabywania uprawnień do zasiłków rodzinnych przez pracowników sezonowych (Dz. U. Nr 26, poz. 196).
§  12.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 1959 r.
1 § 1 ust. 1 pkt 1 uchylony przez § 2 rozporządzenia z dnia 16 września 1966 r. w sprawie zmiany warunków nabywania uprawnień do zasiłków rodzinnych na dzieci (Dz.U.66.41.251) z dniem 1 września 1966 r.
2 § 4 ust. 4 dodany przez § 1 rozporządzenia z dnia 13 lutego 1960 r. (Dz.U.60.9.59) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 marca 1960 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1959.64.379

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zmiana warunków nabywania uprawnień do zasiłków rodzinnych.
Data aktu: 17/11/1959
Data ogłoszenia: 01/12/1959
Data wejścia w życie: 01/12/1959