Biegli sądowi.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 12 października 1959 r.
o biegłych sądowych.

Na podstawie art. 157 i 161 prawa o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 1950 r. Nr 39, poz. 360 i z 1957 r. Nr 31, poz. 133) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Prezes sądu wojewódzkiego ustanawia biegłego sądowego przy sądzie wojewódzkim lub powiatowym.
2.
Biegłego sądowego ustanawia się dla poszczególnej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła lub innej umiejętności.
3.
Biegłego sądowego ustanawia się na okres lat 3. Koniec tego okresu ustala się na koniec roku kalendarzowego.
§  2.
1.
Biegłym sądowym może być ustanowiony ten, kto:
1)
posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich,
2)
ukończył 25 lat życia,
3)
jest nieskazitelnego charakteru,
4)
posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła lub innej umiejętności, dla której ma być ustanowiony,
5)
daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego sądowego,
6)
wyraził zgodę na ustanowienie go biegłym sądowym.
2.
Posiadanie wiadomości specjalnych powinno być wykazane dokumentami stwierdzającymi kwalifikacje naukowe biegłego i jego praktyczne doświadczenie w zakresie danej umiejętności.
3.
Osoby pozostające w służbie państwowej mogą być ustanowione biegłymi sądowymi za zgodą swej władzy przełożonej.
§  3.
1.
Biegłych sądowych ustanawia się w ilości uzasadnionej potrzebami sądu.
2.
W razie potrzeby ustanowienia biegłego prezes sądu może zwrócić się do odpowiednich związków zawodowych, przedsiębiorstw państwowych, instytucji, zakładów, uczelni, urzędów oraz prezydiów rad narodowych o wskazanie osób posiadających teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła lub innej umiejętności, a o opinię o kandydacie na biegłego ponadto do zakładu pracy kandydata.
3.
W przypadku ustanawiania biegłego przy sądzie powiatowym prezes sądu wojewódzkiego zwraca się do prezesa właściwego sądu powiatowego o opinię co do potrzeby ustanowienia biegłego sądowego i zleca zebranie opinii o kandydacie.
§  4.
1.
Przyrzeczenie od biegłego sądowego odbiera prezes sądu, przy którym biegłego ustanowiono. Z czynności tej należy sporządzić protokół, który podpisuje biegły sądowy i prezes sądu. O złożeniu przyrzeczenia czyni się adnotację na piśmie ustanawiającym biegłego.
2.
Biegły składa przyrzeczenie według następującej roty:

"Świadomy wagi mych słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obowiązki biegłego wykonam z całą sumiennością i bezstronnością".

3.
Biegły sądowy składa przyrzeczenie tylko przy objęciu stanowiska, a składając opinię w poszczególnych sprawach powołuje się na nie.
4.
Pismo ustanawiające biegłym sądowym doręcza się biegłemu dopiero po złożeniu przyrzeczenia.
§  5.
Ustanowienie biegłym sądowym i złożenie przyrzeczenia nadaje osobie ustanowionej prawo:
1)
wydawania w sprawach sądowych opinii w zakresie tej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła lub innej umiejętności, dla której została ustanowiona,
2)
używania tytułu biegłego sądowego z oznaczeniem sądu oraz tej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła lub innej umiejętności, dla których ją ustanowiono.
§  6.
1.
Biegłemu sądowemu w okręgu sądu, przy którym został ustanowiony, i w zakresie spraw, dla których został ustanowiony, nie wolno bez ważnych przyczyn odmówić stawiennictwa i wydania opinii na żądanie sądu lub jego kierownika w sprawach sądowych z wyjątkiem spraw, w których w myśl przepisów postępowania sądowego jest on wyłączony od wydania opinii lub upoważniony do jej odmówienia.
2.
Biegły sądowy powinien zawiadomić prezesa sądu, przy którym został ustanowiony, o każdej zmianie swego adresu.
§  7.
1.
Prezes sądu wojewódzkiego odwołuje ustanowienie biegłego sądowego przed upływem ustalonego okresu (§ 1 ust. 3):
1)
na prośbę biegłego,
2)
jeżeli biegły sądowy utracił warunki, o których mowa w § 2, lub okaże się, że w chwili ustanawiania go warunkom tym nie odpowiadał.
2.
Prezes sądu wojewódzkiego może odwołać ustanowienie biegłego sądowego przed upływem ustalonego okresu (§ 1 ust. 3) z ważnych przyczyn, a w szczególności gdy biegły sądowy wykazuje opieszałość lub nienależycie wykonywuje swe obowiązki.
§  8.
1.
Prezes sądu prowadzi listę biegłych sądowych ustanowionych przy sądzie.
2.
Listę biegłych prowadzi się według poszczególnych gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła lub innych umiejętności z dokładnym wymienieniem adresu biegłego i okresu czasu, na który go ustanowiono.
3.
Biegłego sądowego skreśla się z listy:
1)
z upływem okresu, na który go ustanowiono,
2)
z chwilą odwołania ustanowienia.
4.
Prezes sądu wojewódzkiego w styczniu każdego roku podaje do wiadomości sądów powiatowych swego okręgu listę biegłych ustanowionych przy sądzie wojewódzkim. Zawiadamia je również o każdej zmianie listy.
5.
Interesanci przeglądać mogą listę biegłych w sekretariacie.
§  9.
Biegli sądowi ustanowieni na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują swe uprawnienia do dnia 31 grudnia 1959 r.
§  10.
Traci moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 grudnia 1928 r. o biegłych sądowych (Dz. U. Nr 104, poz. 945).
§  11.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1959.57.345

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Biegli sądowi.
Data aktu: 12/10/1959
Data ogłoszenia: 26/10/1959
Data wejścia w życie: 26/10/1959