Nadzór sanitarny nad obrotem grzybami i przetwórstwem grzybów.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 10 stycznia 1959 r.
w sprawie nadzoru sanitarnego nad obrotem grzybami i przetwórstwem grzybów. *

Na podstawie art. 8 lit. a), b), c), d) i e) przepisów z dnia 22 marca 1928 r. o dozorze nad artykułami żywności i przedmiotami użytku (Dz. U. Nr 36, poz. 343 z późniejszymi zmianami) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Rozporządzenie dotyczy nadzoru sanitarnego nad obrotem grzybami świeżymi i przetworami grzybowymi oraz nad przetwórstwem grzybów.
2.
Użyte w rozporządzeniu określenie "grzyby świeże" oznacza surowe owocniki grzybów, a określenie "przetwory grzybowe" - grzyby konserwowane albo ekstrakty bądź koncentraty grzybowe.
§  2.
Do obrotu wolno wprowadzać jedynie następujące gatunki grzybów świeżych:
1)
borowik siniak - Boletus cyanescens (Gyroporus),
2)
borowik kasztanowaty - Boletus castaneus (Gyroporus),
3)
borowik maślak - Boletus luteus (Ixocomus),
4)
borowik ziarnisty - Boletus granulatus (Ixocomus),
5)
borowik żółty - Boletus flavus (Ixocomus),
6)
borowik strojny - Boletus elegans (Ixocomus),
7)
borowik sitarz - Boletus bovinus (Ixocomus),
8)
borowik pstry - Boletus variegatas (Ixocomus),
9)
borowik brunatny - Boletus badius (Xerocomus),
10)
borowik złotawy - Boletus chrysenteron (Xerocomus),
11)
borowik zajączek - Boletus subtomentosus (Xerocomus),
12)
borowik szlachetny (prawdziwek - wszystkie jego odmiany) - Bolelus edulis,
13)
borowik kozak (koźlarz) - Boletus scaber (Krombholzia scabra),
14)
borowik pseudo-kozak (koźlarek) - Boletus pseudoscaber (Krombholzia rugosa),
15)
borowik czerwony (kozak czerwony z odmianami) - Boletus rufus (Krombholzia aurantiaca),
16)
mleczaj rydz - Lactarius deliciosus,
17)
gąska żółta (zielona) - Tricholoma equestre,
18)
opieńka miodowa - Armillaria mellea,
19)
twardzioszek przydrożny - Marasmius oreades,
20)
łuskwiak płachetka - Pholiota caperata (Rozites),
21)
pieczarka polna - Agaricus campester, z wyjątkiem zbyt młodych egzemplarzy ze zbioru naturalnego (dzikiego), których blaszki jeszcze nie zaróżowiały,
22)
pieczarka ogrodowa - Agaricus hortensis, z zastrzeżeniem zawartym w pkt 21,
23)
pieczarka dwuzarodnikowa - Agaricus bisporus, z zastrzeżeniem zawartym w pkt 21,
24)
pieczarka lśniąca (leśna) - Agaricus silvaticus, z zastrzeżeniem zawartym w pkt 21,
25)
czubajka kania (sowa) - Lepiota procera,
26)
pieprznik jadalny (kurka) - Cantharellus cibarius,
27)
kolczak dachówkowaty - Hydnum imbricatum,
28)
kolczak obłączasty - Hydnum repandum,
29)
lejkowiec dęty - Craterellus cornucopioides,
30)
smardz jadalny - Morchella esculenta,
31)
smardz stożkowaty (spiczak) - Morchella conica.
§  3.
1.
Do obrotu wolno wprowadzać jedynie następujące rodzaje grzybów konserwowanych:
1)
grzyby suszone, jeżeli:
a)
do ich sporządzenia użyto jednego z gatunków grzybów świeżych wymienionych w § 2 pkt 2, 9, 11-15 i 26 oraz
b)
nie zawierają więcej niż 12% wody,
2)
grzyby mrożone, jeżeli:
a)
do ich sporządzenia użyto jednego z gatunków grzybów świeżych wymienionych w § 2 oraz
b)
w celu utrwalenia zostały poddane działaniu temperatury poniżej minus 15°C,
3)
grzyby apertyzowane, jeżeli:
a)
do ich sporządzenia użyto grzybów gotowanych lub smażonych jednego gatunku spośród wymienionych w § 2 albo grzybów suszonych (pkt 1) oraz
b)
zostały umieszczone w zalewie lub w sosie z dodatkiem przypraw, zamknięte w szczelnym słoju lub puszce, a następnie poddane pasteryzacji lub sterylizacji,
4)
grzyby kiszone, jeżeli:
a)
do ich sporządzenia użyto jednego z gatunków grzybów świeżych wymienionych w § 2 oraz
b)
zostały zblanszowane i utrwalone fermentacją mlekową,
5)
grzyby solone, jeżeli:
a)
do ich sporządzenia użyto jednego z gatunków grzybów świeżych wymienionych w § 2 oraz
b)
zostały zblanszowane i utrwalone dodatkiem soli kuchennej w ilości do 15%,
6)
grzyby marynowane, jeżeli:
a)
do ich sporządzenia użyto jednego z gatunków grzybów świeżych wymienionych w § 2 oraz
b)
zostały zblanszowane i umieszczone w zalewie zawierającej do 2,4% kwasu octowego lub mlekowego bądź ich mieszaniny.
2.
Grzyby suszone wolno wprowadzać do obrotu jedynie w postaci:
1)
samych kapeluszy,
2)
kapeluszy z trzonami,
3)
krajanki, płatków, grysiku, kaszki lub mączki sporządzonych z kapeluszy łącznie z trzonami, których liczba nie może przekraczać liczby kapeluszy - pod warunkiem umieszczenia w jednostkowych opakowaniach opatrzonych znakiem wytwórni.
§  4.
1.
Grzybów świeżych nie wolno wprowadzać do obrotu ani używać do sporządzania przetworów grzybowych, jeżeli:
1)
stanowią mieszaninę różnych gatunków grzybów lub samych trzonów,
2)
zawierają domieszkę grzybów podzielonych na części, z tym że dla ustalenia stopnia zaczerwienia wolno tylko jeden raz przekroić osiowo kapelusz wraz z trzonem,
3)
zawierają trzony oddzielone od kapeluszy w ilości przekraczającej ilość kapeluszy.
2.
W przypadkach uzasadnionych Główny Inspektor Sanitarny może zezwalać na odstępstwa od przepisu ust. 1 pkt 1.
§  5.
1.
Wolno wprowadzać do obrotu jedynie takie ekstrakty i koncentraty grzybowe, które zostały sporządzone z gatunków grzybów wymienionych w § 2.
2.
Ekstrakt grzybowy może być wprowadzony do obrotu jedynie w postaci płynnego wodnego wyciągu z grzybów z dodatkiem do 15% soli kuchennej.
3.
Koncentrat grzybowy może być wprowadzony do obrotu jedynie w postaci:
1)
pasty stanowiącej zagęszczony wyciąg z grzybów z dodatkiem do 25% soli kuchennej albo
2)
proszku stanowiącego wysuszony i sproszkowany wyciąg z grzybów.
§  6.
Jako oznaki zepsucia lub zanieczyszczenia przyjmuje się w szczególności:
1)
w stosunku do wszelkich grzybów świeżych i konserwowanych:
a)
spleśnienie,
b)
nadmierne zaczerwienie,
2)
w stosunku do grzybów świeżych:
a)
gorzki smak,
b)
oślizgłość, jeżeli nie jest ona cechą właściwą gatunkowi,
3)
w stosunku do grzybów suszonych:
a)
obcy zapach,
b)
porażenie rozkruszkami,
c)
nadmierne zawilgocenie lub zanieczyszczenie przypalonymi grzybami bądź piaskiem,
4)
w stosunku do grzybów mrożonych - powtórne zamrożenie po odtajeniu,
5)
w stosunku do grzybów apertyzowanych:
a)
zanieczyszczenie drobnoustrojami szkodliwymi dla zdrowia,
b)
zanieczyszczenie solami metali ciężkich w ilościach szkodliwych dla zdrowia,
c)
gorzki smak,
6)
w stosunku do grzybów solonych, kiszonychi marynowanych:
a)
maceracja,
b)
gorzki smak,
c)
bakteryjne zaśluzowacenie zalewy,
d)
zanieczyszczenie drobnoustrojami szkodliwymi dla zdrowia,
e)
zanieczyszczenie mineralne powyżej 0,2%.
§  7.
Zabrania się obnośnego (domokrążnego) handlu grzybami świeżymi i przetworami grzybowymi.
§  8.
1.
W wytwórniach produkujących przetwory grzybowe surowiec przeznaczony do produkcji powinien być każdorazowo zakwalifikowany przez pracownika obeznanego z gatunkami i jakością grzybów (grzyboznawcę).
2.
Posiadanie umiejętności wymaganych od grzyboznawcy stwierdza wojewódzki inspektor sanitarny (inspektor sanitarny miasta wyłączonego z województwa) właściwy ze względu na położenie wytwórni.
§  9.
Grzyby świeże i przetwory grzybowe pochodzące z importu mogą być wprowadzane do obrotu jedynie za zgodą Głównego Inspektora Sanitarnego.
§  10.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
* Z dniem 27 października 1972 r., zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług w sprawie wymagań sanitarnych w handlu okrężnym środkami spożywczymi i używkami (Dz.U.72.44.279), w sprawach unormowanych w powołanym rozporządzeniu tracą moc dotychczasowe przepisy wydane na podstawie nin. rozporządzenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1959.5.34

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Nadzór sanitarny nad obrotem grzybami i przetwórstwem grzybów.
Data aktu: 10/01/1959
Data ogłoszenia: 27/01/1959
Data wejścia w życie: 27/01/1959