Warunki uprawniające szkoły wyższe, placówki naukowe Polskiej Akademii Nauk i instytuty istniejące poza szkołami wyższymi do nadawania stopni naukowych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 12 czerwca 1959 r.
w sprawie warunków uprawniających szkoły wyższe, placówki naukowe Polskiej Akademii Nauk i instytuty istniejące poza szkołami wyższymi do nadawania stopni naukowych.

Na podstawie art. 4 ust. 2 i art. 154 pkt 1 ustawy z dnia 5 listopada 1958 r. o szkołach wyższych (Dz. U. Nr 68, poz. 336) zarządza się, co następuje:
§  1.
Przepisy rozporządzenia stosuje się do:
1)
państwowych szkół wyższych działających na podstawie ustawy z dnia 5 listopada 1958 r. o szkołach wyższych (Dz. U. Nr 68, poz. 336), zwanej w dalszym ciągu "ustawą",
2)
placówek naukowych Polskiej Akademii Nauk, zwanych dalej "placówkami Akademii", działających na podstawie ustawy z dnia 30 października 1951 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. Nr 57, poz. 391),
3)
instytutów naukowych i naukowo-badawczych, istniejących poza szkołami wyższymi, zwanych dalej "instytutami", działających na podstawie ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o tworzeniu instytutów naukowo-badawczych dla potrzeb gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 5, poz. 38) lub utworzonych na podstawie art. 47 ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. o szkolnictwie wyższym i o pracownikach nauki (Dz. U. z 1956 r. Nr 45, poz. 205) albo na podstawie przepisów szczególnych.
§  2.
1.
Placówki Akademii mogą nadawać stopnie naukowe pracownikom działalności podstawowej zatrudnionym w Polskiej Akademii Nauk lub w jej placówkach oraz aspirantom i stypendystom naukowym Polskiej Akademii Nauk.
2.
Instytuty mogą nadawać stopnie naukowe:
1)
pracownikom działalności podstawowej zatrudnionym w danym instytucie oraz aspirantom i stypendystom naukowym danego instytutu,
2)
pracownikom działalności podstawowej, zatrudnionym w innych instytutach tego samego resortu, aspirantom i stypendystom innych instytutów tego samego resortu - w przypadku posiadania przez kandydatów skierowania od kierownictwa swego instytutu.
§  3.
1.
Wydziały szkół wyższych posiadają prawo nadawania stopni naukowych z zakresu gałęzi nauki lub dyscypliny naukowej wchodzącej w skład głównych kierunków naukowych danego wydziału.
2.
Placówki Akademii i instytuty posiadają prawo nadawania stopni naukowych z zakresu gałęzi nauki lub dyscypliny naukowej stanowiącej główny kierunek prac badawczych danej placówki lub instytutu.
3.
W przypadkach wątpliwych Minister Szkolnictwa Wyższego po zasięgnięciu opinii komisji przewidzianej w § 6 decyduje, który z wydziałów szkół wyższych posiada prawo nadawania stopni naukowych z określonej gałęzi nauki lub dyscypliny naukowej. W stosunku do placówek Akademii i instytutów uprawnienie to przysługuje Prezydium Polskiej Akademii Nauk po zasięgnięciu opinii komisji przewidzianej w § 6.
§  4.
1.
Wykazem określonym w art. 4 ust. 3 ustawy mogą być objęte wydziały szkół wyższych:
1)
w zakresie nadawania stopnia doktora, jeżeli:
a)
posiadają w swoim składzie co najmniej 8 zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć samodzielnych pracowników nauki, z których co najmniej jeden reprezentuje dyscyplinę naukową lub gałąź nauki odpowiadającą tematowi rozprawy doktorskiej,
b)
co najmniej połowa katedr wchodzących w skład wydziału obsadzona jest przez samodzielnych pracowników nauki lub też w skład wydziału wchodzi co najmniej 4 samodzielnych pracowników nauki z tytułem profesora zwyczajnego lub nadzwyczajnego,
c)
w związku z posiadaniem w swoim składzie samodzielnych pracowników nauki w ilości wskazanej pod lit. a) i b) tworzą środowisko naukowe o odpowiednio wysokim poziomie;
2)
w zakresie nadawania stopnia docenta, jeżeli:
a)
posiadają w swoim składzie co najmniej 12 zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć samodzielnych pracowników nauki, w tej liczbie co najmniej 6 z tytułem profesora zwyczajnego lub nadzwyczajnego, a spośród nich co najmniej jednego profesora reprezentującego dyscyplinę naukową lub gałąź nauki odpowiadającą tematowi rozprawy habilitacyjnej,
b)
co najmniej połowa katedr wchodzących w skład wydziału obsadzona jest przez samodzielnych pracowników nauki,
c)
w związku z posiadaniem w swoim składzie samodzielnych pracowników nauki w ilości wskazanej pod lit. a) i b) tworzą środowisko naukowe o odpowiednio wysokim poziomie.
2.
Przy ustalaniu liczbowej obsady wydziałów przez samodzielnych pracowników nauki każdy samodzielny pracownik nauki brany jest pod uwagę w danej szkole tylko jeden raz. Samodzielny pracownik nauki może być w danej szkole wzięty pod uwagę na wydziale, w skład którego wchodzi katedra, w której jest zatrudniony, bądź na wydziale, na którym spełnia główną część swoich obowiązków dydaktycznych; w przypadkach wątpliwych rozstrzyga senat szkoły wyższej.
3.
Przy ustalaniu liczby samodzielnych pracowników nauki zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć (ust. 1) uwzględnia się również samodzielnych pracowników nauki zatrudnionych w połowie wymiaru zajęć, jeżeli pełnią funkcje w administracji dydaktyczno-naukowej szkoły, jak również członków Polskiej Akademii Nauk bez względu na wymiar zajęć.
§  5.
1.
Wykazem określonym w art. 154 pkt 1 ustawy mogą być objęte placówki Akademii i instytuty:
1)
w zakresie nadawania stopnia doktora, jeżeli:
a)
zatrudniają w pełnym wymiarze zajęć co najmniej 8 samodzielnych pracowników nauki, w tej liczbie co najmniej 4 z tytułem profesora zwyczajnego lub nadzwyczajnego, a spośród nich co najmniej jednego profesora reprezentującego dyscyplinę naukową lub gałąź nauki odpowiadającą tematowi rozprawy doktorskiej,
b)
w związku z posiadaniem w swoim składzie samodzielnych pracowników nauki w ilości wskazanej pod lit. a) tworzą środowisko naukowe o odpowiednio wysokim poziomie,
c)
posiadają radę naukową, w której zasiada co najmniej 10 samodzielnych pracowników nauki, w tej liczbie co najmniej 5 z tytułem profesora zwyczajnego lub nadzwyczajnego;
2)
w zakresie nadawania stopnia docenta, jeżeli:
a)
zatrudniają w pełnym wymiarze zajęć co najmniej 12 samodzielnych pracowników nauki, w tej liczbie co najmniej 6 z tytułem profesora zwyczajnego lub nadzwyczajnego, a spośród nich co najmniej jednego profesora reprezentującego dyscyplinę naukową lub gałąź nauki odpowiadającą tematowi rozprawy habilitacyjnej,
b)
w związku z posiadaniem w swoim składzie samodzielnych pracowników nauki w ilości wskazanej pod lit. a) tworzą środowisko naukowe o odpowiednio wysokim poziomie,
c)
posiadają radę naukową, w której zasiada co najmniej 15 samodzielnych pracowników nauki, w tej liczbie co najmniej 8 z tytułem profesora zwyczajnego lub nadzwyczajnego.
2.
Przy ustalaniu liczby samodzielnych pracowników nauki zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć (ust. 1) uwzględnia się również samodzielnych pracowników nauki zatrudnionych w połowie wymiaru zajęć, jeżeli są członkami kierownictwa, kierownikami działów, zakładów lub równorzędnych naukowych komórek organizacyjnych placówek Akademii lub instytutów, a w placówkach Akademii ponadto członków Polskiej Akademii Nauk bez względu na wymiar zajęć.
§  6.
Okoliczności, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. c) oraz § 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i pkt 2 lit. b) stwierdza się na podstawie opinii komisji, złożonej z 6 samodzielnych pracowników nauki powoływanych w liczbie trzech przez Ministra Szkolnictwa Wyższego spośród członków Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego i przez Prezydium Polskiej Akademii Nauk w pozostałej ilości.
§  7.
Jeżeli wydział szkoły wyższej właściwy dla danej dyscypliny naukowej nie spełnia w żadnej szkole wyższej warunków określonych w § 4, właściwy minister w porozumieniu z Ministrem Szkolnictwa Wyższego po zasięgnięciu opinii komisji, o której mowa w § 6, może przyznać niektórym wydziałom na oznaczony okres czasu prawo nadawania stopni naukowych w zakresie danej dyscypliny. Nadanie uprawnień następuje pod warunkiem zaproszenia do udziału w przewodzie z głosem stanowczym samodzielnych pracowników nauki z jednoimiennych wydziałów innych szkół, a w razie braku takich wydziałów - z wydziałów pokrewnych lub z innych placówek naukowych, tak ażeby przy przewodzie liczbowy stan wydziału odpowiadał warunkom określonym w § 4.
§  8.
1.
Wydział szkoły wyższej, placówkę Akademii lub instytut, objęte wykazami, o których mowa w art. 4 ust. 3 i art. 154 pkt 1 ustawy, skreśla się z wykazów, jeżeli przestaną odpowiadać warunkom określonym w §§ 4 i 5.
2.
Przewody doktorskie i habilitacyjne wszczęte przed utratą uprawnień przez placówki wymienione w ust. 1 mogą być dokończone:
1)
na wydziałach w szkołach wyższych - pod warunkiem zaproszenia do udziału w przewodzie z głosem stanowczym samodzielnych pracowników nauki danej lub pokrewnej dyscypliny z innych wydziałów szkoły lub innych szkół wyższych lub placówek naukowych - tak aby liczbowy skład wydziału odpowiadał warunkom określonym w § 4,
2)
w placówkach Akademii i instytutach - jeżeli w przewodzie doktorskim rozprawa doktorska została przedłożona radzie naukowej, a w przewodzie habilitacyjnym zapadła uchwała rady naukowej o dopuszczeniu do przewodu habilitacyjnego.
§  9.
1.
Przewody kandydackie wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy na wydziałach, które w związku z przepisami rozporządzenia nie uzyskają prawa do nadawania stopnia naukowego doktora, prowadzone są nadal jako przewody doktorskie pod kierownictwem tych samych promotorów, z tym że czynności wymienione w art. 79 ust. 1 pkt 3-7 ustawy muszą być dokonane na wydziale uprawnionym do nadawania stopnia naukowego doktora.
2.
Uchwały rad wydziałów szkół wyższych o nadaniu stopnia doktora powzięte po dniu wejścia w życie ustawy, a przed dniem ustalenia zgodnie z przepisami rozporządzenia wykazu wydziałów uprawnionych do nadawania stopni naukowych, podlegają zatwierdzeniu przez Centralną Komisję Kwalifikacyjną dla Pracowników Nauki w dotychczasowym trybie postępowania tylko w przypadku, jeżeli dany wydział nie uzyskał prawa do nadawania stopnia doktora.
§  10.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1959.35.218

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Warunki uprawniające szkoły wyższe, placówki naukowe Polskiej Akademii Nauk i instytuty istniejące poza szkołami wyższymi do nadawania stopni naukowych.
Data aktu: 12/06/1959
Data ogłoszenia: 26/06/1959
Data wejścia w życie: 26/06/1959