Pomoc lecznicza dla żołnierzy i ich rodzin.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 10 kwietnia 1959 r.
w sprawie pomocy leczniczej dla żołnierzy i ich rodzin.

Na podstawie art. 52 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 58 ust. 1, art. 76 i art. 87 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 grudnia 1957 r. o służbie wojskowej oficerów Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1958 r. Nr 2, poz. 5), art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i nadterminowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 2, poz. 6), art. 32 ust. 2 pkt 4, art. 39, art. 42 ust. 2, art. 53 pkt 4, art. 81 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 91 ust. 1, art. 106 ust. 2 pkt 1, art. 116 i 123 ust. 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych (Dz. U. Nr 36, poz. 164) zarządza się, co następuje:
§  1.
Prawo do wojskowej pomocy leczniczej przysługuje:
1)
oficerom zawodowym i służby okresowej oraz podoficerom zawodowym i nadterminowym;
2)
żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową, ćwiczenia wojskowe lub inną czynną służbą wojskową;
3)
rencistom wojskowym otrzymującym zaopatrzenie emerytalne z tytułu wysługi lat;
4)
oficerom i podoficerom zwolnionym z wojskowej służby zawodowej - przez okres jednego roku od dnia zwolnienia z tej służby - z wyjątkiem zwolnionych z niej na własną prośbę, wskutek ukarania karą dyscyplinarną usunięcia z wojskowej służby zawodowej, utraty stopnia oficerskiego lub podoficerskiego albo skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności;
5)
żołnierzom zwolnionym z zasadniczej służby wojskowej, którzy w chwili zwolnienia przebywają na leczeniu w wojskowych zakładach leczniczych - do czasu zakończenia leczenia zakładowego lub przeniesienia na leczenie do zakładu społecznego służby zdrowia;
6)
elewom orkiestr wojskowych;
7)
członkom rodzin żołnierzy wymienionych w pkt 1 i 4.
§  2.
1.
Członkami rodzin żołnierzy uprawnionymi do wojskowej pomocy leczniczej są:
1)
żona lub niezdolny do zarobkowania mąż;
2)
dzieci własne, dzieci przysposobione, dzieci obce wzięte na utrzymanie i wychowanie, pasierbowie i będące na utrzymaniu żołnierza wnuki - do ukończenia 16 roku życia, a jeżeli kształcą się w szkołach - do ukończenia 21 roku życia, w razie zaś odbywania studiów w szkołach wyższych - do ukończenia 24 roku życia oraz bez względu na wiek, jeżeli są niezdolne do zarobkowania i pozostają na utrzymaniu żołnierza;
3)
rodzice żołnierza pozostający na jego utrzymaniu, jeżeli są niezdolni do zarobkowania i nie mają z innego tytułu uprawnień do bezpłatnego leczenia;
4)
inne osoby pozostające na utrzymaniu żołnierza, jeżeli prawo do wojskowej pomocy leczniczej zostało im przyznane przez Ministra Obrony Narodowej.
2.
Za niezdolnych do zarobkowania uważa się członków rodziny:
1)
których niezdolność do pracy zarobkowej wskutek choroby lub kalectwa została stwierdzona świadectwem lekarza wojskowego;
2)
mężczyzn w wieku powyżej 60 lat, a kobiety w wieku powyżej 55 lat.
3.
Za niezdolne do zarobkowania uważa się również spośród osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 i 3 kobiety, które wychowują przynajmniej jedno z dzieci żołnierza w wieku do 8 lat.
§  3.
1.
Wojskowa pomoc lecznicza obejmuje:
1)
badania i obserwację lekarską, zapobieganie i leczenie;
2)
dostarczanie leków, materiałów opatrunkowych, protez oraz środków pomocniczych.
2.
Leczenie może być:
1)
ambulatoryjne,
2)
domowe,
3)
zakładowe.
§  4.
1.
Osoby uprawnione do wojskowej pomocy leczniczej korzystają z tej pomocy bezpłatnie.
2.
O potrzebie, rodzaju i sposobie leczenia decyduje lekarz wojskowy. Lekarz wojskowy rozstrzyga również o rodzaju leków, materiałów opatrunkowych, protez lub środków pomocniczych, które mają być choremu dostarczone.
§  5.
1.
Osoby uprawnione do wojskowej pomocy leczniczej mogą korzystać bezpłatnie również z pomocy leczniczej zakładów społecznych służby zdrowia, jeżeli w miejscowości, w której przebywają, wojskowa pomoc lecznicza nie została zorganizowana.
2.
W miejscowościach, w których została zorganizowana wojskowa pomoc lecznicza, korzystanie z pozawojskowej pomocy leczniczej, o której mowa w ust. 1, jest dopuszczalne, gdy ze względu na stan zdrowia korzystanie z wojskowej pomocy leczniczej jest niemożliwe lub utrudnione.
3.
Korzystanie z pomocy, o której mowa w ust. 1, jest dopuszczalne również w przypadkach:
1)
wymagających natychmiastowej pomocy leczniczej;
2)
gdy przewóz chorego do wojskowego zakładu leczniczego zagraża jego życiu lub zdrowiu;
3)
konieczności leczenia zakładowego na oddziałach, których nie prowadzi właściwy wojskowy zakład leczniczy;
4)
wymagających specjalnego leczenia zakładowego, którego nie można przeprowadzić w wojskowych zakładach leczniczych.
4.
Warunki i tryb udzielania pomocy leczniczej przez lekarzy i zakłady społecznej służby zdrowia osobom uprawnionym do wojskowej pomocy leczniczej, zasady zaopatrywania w tych przypadkach w leki i materiały opatrunkowe oraz zasady i tryb realizowania w aptekach społecznych recept na środki lecznicze i materiały opatrunkowe przepisywane przez lekarzy wojskowych lub przez lekarzy społecznej służby zdrowia określają odrębne przepisy.
§  6.
Zasady udzielania pomocy leczniczej żołnierzom wymienionym w § 1 pkt 1 i 2 w czasie służbowego pobytu za granicą i członkom rodzin żołnierzy wymienionych w § 1 pkt 1 przebywającym z nimi za granicą oraz zasady kierowania na leczenie za granicę osób uprawnionych do wojskowej pomocy leczniczej regulują odrębne przepisy.
§  7.
1.
W razie obłożnej choroby osób uprawnionych do wojskowej pomocy leczniczej organy wojskowe dostarczają odpowiednich środków transportowych do przewozu chorych do ambulatorium (przychodni) lub innego zakładu leczniczego, a jeżeli zachodzi potrzeba - przydzielają również do pomocy osobę towarzyszącą (lekarza, pielęgniarkę, sanitariusza).
2.
W razie niemożności dostarczenia wojskowych środków transportowych, o których mowa w ust. 1, organy wojskowe ponoszą koszty przewozu. Zasady i sposób pokrywania tych kosztów określają przepisy wojskowe.
§  8.
1.
Do otrzymania na koszt wojska protez i środków pomocniczych uprawnione są osoby wymienione w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7.
2.
Za protezy uważa się: protezy dentystyczne, protezy rąk i nóg, kule, laski, pończochy kikutowe, końcówki robocze, aparaty, gorsety, obuwie i wkładki ortopedyczne, pasy przepuklinowe i brzuszne oraz wózki inwalidzkie.
3.
Za środki pomocnicze uważa się: okulary korygujące wady wzroku, gałki oczne, aparaty słuchowe, kółka gumowe, rurki do tchawicy oraz inne środki przeciwko zniekształceniom nie wymienione w ust. 2.
§  9.
1.
Protezy dentystyczne na koszt wojska otrzymują również uczniowie oficerskich szkół zawodowych i słuchacze akademii wojskowych oraz elewi orkiestr wojskowych.
2.
W przypadku uszkodzenia zdrowia w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych prawo otrzymania protez i środków pomocniczych określonych w § 8 ust. 2 i 3 przysługuje wszystkim żołnierzom w czynnej służbie wojskowej oraz elewom orkiestr wojskowych.
3.
W przypadku gdy uszkodzenie zdrowia osób wymienionych w ust. 2 nie pozostaje w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, mogą im być przyznane na koszt wojska protezy i środki pomocnicze, jeżeli zastosowanie tych protez i środków pomocniczych jest konieczne do utrzymania zdolności do służby wojskowej.
§  10.
Szczegółowe zasady korzystania z wojskowej pomocy leczniczej i tryb udzielania tej pomocy określają przepisy wojskowe.
§  11.
Traci moc rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 stycznia 1951 r. w sprawie pomocy lekarskiej dla żołnierzy i ich rodzin (Dz. U. Nr 8, poz. 62).
§  12.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1959.26.163

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Pomoc lecznicza dla żołnierzy i ich rodzin.
Data aktu: 10/04/1959
Data ogłoszenia: 30/04/1959
Data wejścia w życie: 30/04/1959