Postępowanie przy podziale i rozgraniczaniu nieruchomości na terenach budownictwa domów jednorodzinnych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 12 grudnia 1958 r.
w sprawie postępowania przy podziale i rozgraniczaniu nieruchomości na terenach budownictwa domów jednorodzinnych.

Na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138) zarządza się, co następuje:

Rozdział  I.

Przepisy ogólne.

§  1.
Postępowanie określone w niniejszym rozporządzeniu ma na celu utworzenie działek budowlanych na terenach budownictwa jednorodzinnego, wyznaczonych w trybie określonym w ustawie z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138), w dalszym ciągu zwanej "ustawą".
§  2.
1.
Organem administracji, który stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy przeprowadza podział, jest organ do spraw geodezji prezydium powiatowej rady narodowej (miejskiej rady narodowej w mieście wyłączonym z województwa lub stanowiącym powiat) - zwany w dalszym ciągu "służbą geodezyjną".
2.
Służba geodezyjna może zlecić wykonanie pomiarów i innych czynności technicznych, niezbędnych dla przeprowadzenia podziału, państwowym przedsiębiorstwom geodezyjnym lub innym jednostkom fachowym posiadającym pozwolenie na wykonywanie robót geodezyjnych.
§  3.
Postępowanie przy podziale obejmuje następujące czynności:
1)
wydanie i ogłoszenie decyzji o wszczęciu podziału,
2)
wykonanie wstępnych czynności geodezyjnych,
3)
sporządzenie projektu podziału,
4)
ogłoszenie o sporządzeniu projektu podziału, wyłożenie projektu podziału do wiadomości publicznej,
5)
rozpatrzenie zgłoszonych zastrzeżeń i uwag,
6)
opracowanie planu podziału,
7)
wydanie decyzji o zatwierdzeniu planu podziału,
8)
przeprowadzenie czynności wyznaczenia na gruncie elementów planu podziału,
9)
sporządzenie ostatecznych dowodów geodezyjnych (mapy nowego stanu własności oraz rejestrów pomiarowych),
10)
wydanie decyzji o zakończeniu podziału i wprowadzeniu nowego stanu własności.
§  4.
Podziałem może być objęta całość terenów wyznaczonych w trybie przewidzianym w ustawie bądź też część tych terenów.

Rozdział  II.

Czynności wstępne.

§  5.
1.
Decyzję o wszczęciu podziału wydaje i ogłasza służba geodezyjna na wniosek:
1)
organu do spraw architektury prezydium rady narodowej określonej w art. 6 ust. 1 ustawy, jeżeli podział przeprowadza się z urzędu, lub
2)
zainteresowanych właścicieli nieruchomości.
2.
Decyzja o wszczęciu podziału ustala w szczególności granicę obszaru objętego podziałem i jego ogólną powierzchnię.
3.
W decyzji należy wskazać, że jednocześnie następuje wszczęcie z urzędu rozgraniczenia nieruchomości położonych na obszarze objętym podziałem.
4.
Od decyzji zarządzającej wszczęcie podziału nie przysługuje odwołanie.
§  6.
1.
Po ogłoszeniu decyzji o wszczęciu podziału zostaną dokonane następujące czynności techniczne:
1)
zgłoszenie sądowi powiatowemu właściwemu do prowadzenia ksiąg wieczystych dla nieruchomości objętych podziałem wniosku o dokonanie w tych księgach wpisu wzmianki o wszczęciu podziału, a w razie braku księgi wieczystej złożenie do zbioru dokumentów decyzji o wszczęciu podziału,
2)
ustalenie, jakie istnieją materiały geodezyjne dla obszaru objętego postępowaniem,
3)
określenie zakresu niezbędnych dalszych robót geodezyjnych,
4)
przeprowadzenie rozgraniczenia poszczególnych nieruchomości,
5)
wykonanie niezbędnych robót geodezyjnych i sporządzenie lub zaktualizowanie w razie potrzeby mapy obszaru objętego podziałem,
6)
sporządzenie mapy i rejestrów pomiarowych dotychczasowego stanu własności oraz wykazu służebności gruntownych obciążających nieruchomości objęte podziałem.
2.
Na żądanie służby geodezyjnej osoby zainteresowane obowiązane są dostarczyć posiadane wypisy z ksiąg wieczystych, mapy oraz inne dowody potrzebne do przeprowadzenia podziału.
§  7.
Zmiany stanu własności nieruchomości dokonane po wniesieniu do księgi wieczystej wpisu wzmianki o wszczęciu podziału lub po złożeniu decyzji do zbioru dokumentów nie będą miały wpływu na dalszy tok postępowania.
§  8.
1.
Rozgraniczenie nieruchomości polega na określeniu na gruncie i na mapach dla wszystkich nieruchomości objętych podziałem przebiegu linii granicznych oraz położenia punktów załamania tych linii.
2.
Rozgraniczenie może być dokonane:
1)
bądź jako ustalenie granic według stanu prawnego wynikającego z dokumentów przedstawionych przez strony lub będących w posiadaniu służby geodezyjnej, a w razie braku takich dokumentów lub ich nieprzydatności technicznej - według ostatniego spokojnego posiadania,
2)
bądź jako wznowienie granic sąsiadujących ze sobą nieruchomości w przypadkach:
a)
zatarcia granic na gruncie,
b)
rozbieżności pomiędzy stanem prawnym a stanem faktycznym granic,
c)
sporu o granicę.
§  9.
1.
Z czynności wznowienia granic należy spisać protokół.
2.
Protokół z dokonanego wznowienia granic powinien zawierać w szczególności:
1)
oznaczenie nieruchomości,
2)
opis dokonanych czynności,
3)
szkic granic,
4)
w przypadkach sporu o granicę - treść zawartej ugody (art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy) lub o ile nie dojdzie do ugody - stwierdzenie sporu i wyjaśnienia stron,
5)
wykaz i podpisy zainteresowanych, obecnych przy czynnościach wznowienia granic.
3.
Do protokołu załącza się dowody przedstawione przez zainteresowanych.
§  10.
1.
W razie gdy przy wznowieniu granic nie dojdzie do ugody, należy wykonać pomiar przebiegu linii granicznej na odcinku spornym podług wskazań zainteresowanych właścicieli nieruchomości.
2.
Ustalenie spornych granic następuje w drodze orzeczenia służby geodezyjnej (art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy), przed przystąpieniem do sporządzenia projektu podziału. Od orzeczenia tego nie przysługuje odwołanie.
§  11.
1.
W wezwaniu osób zainteresowanych do współudziału przy rozgraniczeniu należy podać dokładną datę i miejsce przeprowadzenia czynności rozgraniczenia.
2.
Niestawienie się w miejscu i terminie oznaczonym w wezwaniu nie wstrzymuje czynności rozgraniczenia.
3.
Posiadane dokumenty dotyczące stanu prawnego granic powinny być przedstawione najpóźniej w dniu dokonywania czynności rozgraniczenia.

Rozdział  III.

Projekt podziału.

§  12.
Po sporządzeniu map i rejestrów pomiarowych dotychczasowego stanu własności należy przystąpić do opracowania projektu podziału, opierając się na tych materiałach oraz na planie zagospodarowania terenu (art. 6 ust. 1 ustawy).
§  13.
1.
Projekt podziału powinien zawierać:
1)
mapę z określeniem:
a)
ilości, kształtu, rozmiaru i położenia projektowanych działek budowlanych,
b)
kształtu, rozmiaru i położenia gruntów przeznaczonych na potrzeby użyteczności publicznej,
2)
rejestr pomiarowy obejmujący:
a)
wykaz powierzchni działek, przewidzianych po dokonaniu podziału dla poszczególnych właścicieli nieruchomości,
b)
wykaz powierzchni przechodzących bez odszkodowania na własność Państwa (art. 11 ustawy).
2.
Do projektu podziału należy dołączyć:
1)
mapę obszaru objętego podziałem, przedstawiającą dotychczasowy stan własności,
2)
wykaz urządzeń i budynków znajdujących się na gruntach przeznaczonych na cele użyteczności publicznej (art. 13 ust. 2 ustawy),
3)
wykaz służebności gruntowych z określeniem, które z nich pozostają na gruncie, które zostają zniesione, a których sposób wykorzystywania zostanie zmieniony.
§  14.
1.
Projekt podziału zostanie wyłożony do publicznej wiadomości na przeciąg 14 dni od daty ogłoszenia o sporządzeniu projektu podziału (art. 18 ust. 3 ustawy).
2.
W okresie wyłożenia projektu podziału służba geodezyjna jest obowiązana do udzielania osobom zainteresowanym szczegółowych wyjaśnień i przyjmowania zastrzeżeń do projektu podziału (§ 13). Zastrzeżenia powinny być zgłoszone na piśmie.

Rozdział  IV.

Plan podziału.

§  15.
Po upływie okresu wyłożenia projektu do wiadomości publicznej zostaną dokonane następujące czynności:
1)
rozpatrzenie zgłoszonych zastrzeżeń,
2)
opracowanie geodezyjne planu zagospodarowania terenu w granicach obszaru objętego podziałem,
3)
opracowanie planu podziału na podstawie projektu podziału i przyjętych zastrzeżeń zainteresowanych,
4)
opracowanie sprawozdania technicznego z dokonanych czynności, w których należy w szczególności uzasadnić:
a)
potrzebę utworzenia działek budowlanych w przypadkach określonych w art. 14 ustawy,
b)
nieuwzględnienie w planie podziału zastrzeżeń zgłoszonych przez zainteresowanych.
§  16.
1.
Po rozpatrzeniu planu podziału służba geodezyjna wydaje decyzję w sprawach:
1)
zatwierdzenia planu podziału,
2)
zastrzeżeń złożonych przez osoby zainteresowane w okresie wyłożenia projektu do wiadomości publicznej,
3)
zniesienia lub zmiany sposobu wykorzystywania istniejących służebności gruntowych (art. 21 ust. 2 ustawy).
2.
Do decyzji określonej w ust. 1 załącza się:
1)
plan podziału,
2)
wykaz urządzeń i budynków znajdujących się na gruntach przeznaczonych na cele użyteczności publicznej (art. 13 ust. 2 ustawy),
3)
wykaz służebności gruntowych z określeniem, które z nich pozostają na gruncie, które zostają zniesione, a których sposób wykorzystywania zostaje zmieniony.
§  17.
Osobom zainteresowanym, których zastrzeżenia co do projektu podziału nie zostały uwzględnione doręcza się na piśmie decyzję o sposobie rozstrzygnięcia zgłoszonych przez nich zastrzeżeń (art. 18 ust. 4 ustawy). Od decyzji tej nie przysługuje odwołanie.

Rozdział  V.

Czynności końcowe.

§  18.
Po zatwierdzeniu planu podziału będą dokonane następujące czynności:
1)
wyznaczenie granic podziału na gruncie i utrwalenie ich znakami granicznymi,
2)
sporządzenie dla każdej nieruchomości objętej podziałem mapy i rejestru pomiarowego nowego stanu własności z wykazaniem nowo utworzonych działek.
§  19.
1.
Po dokonaniu czynności określonych w § 18 służba geodezyjna wydaje decyzję o zakończeniu podziału i wprowadzeniu nowego stanu własności na obszarach objętych podziałem.
2.
Decyzję o zakończeniu podziału i wprowadzeniu nowego stanu własności doręcza się na piśmie osobom zainteresowanym.
3.
Spory o własność nieruchomości objętych podziałem nie wstrzymują postępowania unormowanego w niniejszym rozporządzeniu. Spory te - stosownie do obowiązujących przepisów - rozstrzygane są w drodze sądowej.
4.
W posiadanie działek utworzonych w wyniku podziału służba geodezyjna wprowadza posiadaczy nieruchomości objętych podziałem.
§  20.
1.
Po zakończeniu podziału i wprowadzeniu nowego stanu własności na obszarach objętych podziałem służba geodezyjna zgłasza do sądu powiatowego właściwego do prowadzenia ksiąg wieczystych dla nieruchomości objętych podziałem wniosek o wykreślenie wpisów wzmianki o wszczęciu podziału oraz o ujawnienie w księgach wieczystych nowego stanu prawnego, a w razie braku księgi wieczystej - złożenia dokumentów określonych w ust. 2 pkt 1 i 2 do zbioru dokumentów.
2.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć:
1)
dokumenty określone w § 18 pkt 2,
2)
wyciągi z decyzji określonej w § 16 ust. 1 pkt 3,
3)
obliczenie podziału hipotek na poszczególne działki.
§  21.
1.
Jeżeli podział został przeprowadzony na wniosek zainteresowanych właścicieli nieruchomości, służba geodezyjna ustala obciążające ich koszty postępowania.
2.
Koszty postępowania obejmują należności za:
1)
ustalenie dotychczasowego stanu własności i sporządzenie dokumentów geodezyjnych,
2)
opracowanie projektu oraz planu podziału,
3)
wyznaczenie podziału na gruncie i sporządzenie dokumentów geodezyjnych nowego stanu własności,
4)
ogłoszenia dokonane w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej,
5)
materiały, transport i osadzenie stałych znaków granicznych,
6)
opłaty sądowe i administracyjne za:
a)
dokonanie wpisów do ksiąg wieczystych o wszczęciu podziału oraz za ich wykreślenie,
b)
wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków.

Rozdział  VI.

Przepisy końcowe.

§  22.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1959.1.1

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Postępowanie przy podziale i rozgraniczaniu nieruchomości na terenach budownictwa domów jednorodzinnych.
Data aktu: 12/12/1958
Data ogłoszenia: 05/01/1959
Data wejścia w życie: 05/01/1959