Zawieszanie prawa do renty oraz zasady wypłacania inwalidzkiej renty wyrównawczej.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 6 maja 1958 r.
w sprawie zawieszania prawa do renty oraz zasad wypłacania inwalidzkiej renty wyrównawczej.

Na podstawie art. 31 ust. 4, art. 39 ust. 7 i 8 i art. 45 ust. 5 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 97), art. 15 ust. 5 i art. 41 dekretu z dnia 14 sierpnia 1954 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 98) oraz art. 9 ust. 5, art. 14 ust. 6 i art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 99) zarządza się, co następuje:

Rozdział  I.

Zawieszenie prawa do renty.

§  1.
Przepisy niniejszego rozporządzenia dotyczą:
1)
rent starczych przysługujących na podstawie:
a)
dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 97),
b)
ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 99), o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej,
2)
rent inwalidzkich z tytułu inwalidztwa:
a)
powstałego z innych przyczyn niż wypadek w zatrudnieniu lub choroba zawodowa, przysługujących na podstawie dekretu powołanego w pkt 1 lit. a), a także ustawy powołanej w pkt 1 lit. b) w stosunku do pracowników wykonujących inne prace niż określone w art. 2 ust. 1 i 2 tej ustawy,
b)
nie pozostającego w związku ze służbą wojskową, przysługujących na podstawie dekretu z dnia 14 sierpnia 1954 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 98),
3)
rent rodzinnych przysługujących na podstawie przepisów wymienionych w pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b),
4)
górniczych rent wdowich po pracownikach zmarłych wskutek innych przyczyn niż wypadek w zatrudnieniu lub choroba zawodowa, przysługujących na podstawie przepisów wymienionych w pkt 1 lit. b).
§  2.
1.
Nie zawiesza się prawa do renty rencistom:
1)
prowadzącym zakłady rzemieślnicze opłacającym podatek obrotowy i dochodowy:
a)
ryczałtowo w formie karty podatkowej w wysokości nie przekraczającej 1.800 zł rocznie albo
b)
w innej formie, gdy osiągany dochód jest niższy niż 750 zł miesięcznie,
2)
trudniącym się przemysłem domowym lub ludowym oraz prowadzącym zakłady usługowe, jeżeli dochód osiągany z tych źródeł jest niższy niż 750 zł miesięcznie,
3) 1
będącym właścicielami, posiadaczami lub użytkownikami gospodarstw rolnych o rocznym przychodzie szacunkowym ustalonym dla wymiaru podatku gruntowego na kwotę niższą niż 9.680 zł,
4)
wykonującym wolne zajęcia zawodowe (np. lekarze, architekci, adwokaci, geodeci) albo wykonującym pracę na podstawie umów o dzieło lub zlecenia, jeżeli dochód z tych zajęć lub prac jest niższy niż 750 zł miesięcznie,
5)
nie będącym pracownikami w rozumieniu przepisów wymienionych w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a), którzy z tytułu wykonywania prac nie wymienionych w pkt 4 posiadają dochody podlegające podatkowi od wynagrodzeń, jeżeli dochody te są niższe niż 750 zł miesięcznie (np. chałupnicy, sprzedawcy ajencyjni, inkasenci, ajenci ubezpieczeniowi),
6)
uzyskującym dochód z tytułu honorariów autorskich za prace wydawnicze,
7)
posiadającym dochody z wszelkich innych źródeł poza wymienionymi w pkt 1 - 6 w wysokości niższej niż 500 zł miesięcznie, a także w wysokości wyższej, jeżeli nie istnieje obowiązek opłacania od tych dochodów podatku dochodowego lub podatku od wynagrodzeń, co dotyczy w szczególności kwot otrzymywanych z tytułu alimentacji.
2.
Rencistów osiągających dochody nie powodujące zawieszenia prawa do renty w myśl ust. 1 oraz osiągających z tytułu zatrudnienia wykonywanego dorywczo lub w niepełnym wymiarze godzin zarobki niższe niż 500 zł miesięcznie traktuje się w zakresie uprawnień do świadczeń rentowych na równi z osobami nie zatrudnionymi lub nie posiadającymi dochodów z innych źródeł.
§  3.
Młodocianym pracownikom i uczniom nie zawiesza się prawa do renty inwalidzkiej lub rodzinnej z powodu stałego zatrudnienia, jeżeli ich zarobki są niższe niż 500 zł miesięcznie.
§  3a. 2
1.
Prezes Rady Ministrów na wniosek właściwych ministrów uzgodniony z Przewodniczącym Komitetu Pracy i Płac może określić rodzaje zatrudnień i prac, w razie wykonywania których nie zawiesza się prawa do rent rencistom:
1)
osiągającym z tytułu wykonywania zatrudnienia zarobki nie przekraczające miesięcznie kwoty stanowiącej jedną trzecią podstawy wymiaru pobieranej renty, nie więcej jednak niż 2.000 zł,
2)
osiągającym z tytułu wykonywania prac na podstawie umów zlecenia lub umów o dzieło dochody nie przekraczające przeciętnie miesięcznie w poszczególnych kwartałach danego roku kalendarzowego kwoty stanowiącej jedną trzecią podstawy wymiaru pobieranej renty, nie więcej jednak niż 2.000 zł.
2.
W razie równoczesnego wykonywania przez rencistę zatrudnienia oraz pracy na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, zarobek o którym mowa w ust. 1 pkt 1, oraz dochód, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie mogą przekraczać kwot określonych w tych punktach, a ponadto łącznie nie mogą przekraczać miesięcznie kwoty stanowiącej połowę podstawy pobieranej renty, nie więcej jednak niż 3.000 zł.
3.
Rencistów osiągających zarobki lub dochody nie powodujące zawieszenia prawa do renty w myśl ust. 1 i 2 traktuje się w zakresie uprawnień do świadczeń rentowych na równi z osobami nie zatrudnionymi lub nie posiadającymi dochodów z innych źródeł.
§  3b. 3
Przewodniczący Komitetu Pracy i Płac może w wypadkach uzasadnionych potrzebami gospodarki narodowej ustalić rodzaje zatrudnień, które mogą wykonywać renciści przez okres kilku miesięcy w ciągu roku i pobierać rentę mimo osiągania pełnych zarobków przysługujących na zajmowanych przez nich stanowiskach pracy.
§  4.
Nauczycielom uprawnionym do renty starczej lub inwalidzkiej zatrudnionym w niepełnym wymiarze godzin w szkołach objętych ustawą z dnia 27 kwietnia 1956 r. o prawach i obowiązkach nauczycieli (Dz. U. Nr 12, poz. 63) nie zawiesza się prawa do tych rent, jeżeli osiągają z tytułu tego zatrudnienia zarobki niższe niż 1.000 zł miesięcznie.
§  5.
1.
Rencistom uprawnionym do renty inwalidzkiej (§ 1 pkt 2) zaliczonym do I grupy inwalidów, którzy osiągają zarobki lub dochody przewyższające kwoty określone w § 2 i § 7, wypłaca się rentę inwalidzką zmniejszoną o 20% podstawy wymiaru renty do 1.200 zł.
2.
Jeżeli warunki określone w ust. 1 spełniają osoby uprawnione do renty rodzinnej, rentę tę wypłaca się w wysokości zmniejszonej o 15% podstawy wymiaru renty do 1.200 zł, gdy renta wypłacana jest dla jednego członka rodziny.
§  6. 4
1.
Rencistom uprawnionym do renty starczej lub inwalidzkiej, zatrudnionym w zakładach społecznych służby zdrowia w pełnym wymiarze godzin w charakterze fachowych pracowników służby zdrowia na stanowiskach określonych przez Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej, wypłaca się renty zmniejszone o następujący procent podstawy wymiaru renty do 1.200 zł:
1)
renty starcze - o 35%,
2)
renty inwalidzkie dla zaliczonych do II grupy inwalidów - o 25%,
3)
renty inwalidzkie dla zaliczonych do III grupy inwalidów - o 15%.
2. 5
Lekarzom, lekarzom dentystom, magistrom farmacji, prowizorom farmacji i aptekarzom aprobowanym uprawnionym do renty starczej lub inwalidzkiej, zatrudnionym w zakładach społecznych służby zdrowia co najmniej w połowie obowiązującego wymiaru godzin pracy, wypłaca się renty zmniejszone o następujący procent podstawy wymiaru renty do 1.200 zł:
1)
renty starcze - o 20%,
2)
renty inwalidzkie dla zaliczonych do II grupy inwalidów - o 15%,
3)
renty inwalidzkie dla zaliczonych do III grupy inwalidów - o 10%.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do fachowych pracowników służby zdrowia zatrudnionych w zakładach służby zdrowia Ministerstw Obrony Narodowej, Spraw Wewnętrznych i Sprawiedliwości oraz do lekarzy zatrudnionych w zakresie orzecznictwa lekarskiego do spraw inwalidztwa i zatrudnienia.
§  6a. 6
1.
Rencistom uprawnionym do renty starczej albo do renty inwalidzkiej, zaliczonym do II lub III grupy inwalidów, osiągającym zarobki wyższe niż wymienione w § 2 ust. 2, wypłaca się rentę wraz z przysługującymi dodatkami w połowie, jeżeli zarobki te osiągane są z tytułu zatrudnienia wykonywanego w zakładzie rzemieślniczym prowadzonym przez rzemieślnika świadczącego usługi dla ludności lub rolnictwa albo wykonującego inne rodzaje działalności w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 35 ustawy z dnia 29 marca 1965 r. o ubezpieczeniu społecznym rzemieślników (Dz. U. Nr 13, poz. 90).
2.
Osobie uprawnionej do renty rodzinnej, osiągającej zarobki wyższe niż wymienione w § 2 ust. 2 z tytułu zatrudnienia określonego w ust. 1, rentę tę wraz z przysługującymi dodatkami wypłaca się w połowie, gdy renta wypłacana jest na jednego członka rodziny.
§  7.
1. 7
Renty starcze lub renty inwalidzkie dla II i III grupy inwalidów wraz z przysługującymi dodatkami wypłaca się w połowie rencistom:
1)
prowadzącym zakłady rzemieślnicze opłacającym podatek obrotowy i dochodowy:
a)
ryczałtowo w formie karty podatkowej w wysokości od 1.801 do 2.400 zł rocznie albo
b)
w innej formie, gdy osiągany dochód wynosi od 750 zł do 1.000 zł miesięcznie,
2)
trudniącym się przemysłem domowym lub ludowym oraz prowadzącym zakłady usługowe, jeżeli dochód osiągany z tych źródeł wynosi od 750 zł do 1.000 zł miesięcznie,
3) 8
będącym właścicielami, posiadaczami lub użytkownikami gospodarstw rolnych o rocznym przychodzie szacunkowym ustalonym dla wymiaru podatku gruntowego na kwotę od 9.680 zł do 14.520 zł.
2. 9
Jeżeli warunki określone w ust. 1 lub w § 7a spełniają osoby uprawnione do renty rodzinnej, rentę tę wraz z przysługującymi dodatkami wypłaca się w połowie, gdy renta wypłacana jest dla jednego członka rodziny.
§  7a. 10
Rencistom uprawnionym do renty starczej albo do renty inwalidzkiej, zaliczonym do II lub III grupy inwalidów, którzy z tytułu prowadzenia zakładów rzemieślniczych opłacają podatek obrotowy i dochodowy lub osiągają dochód w kwotach wyższych niż określone w § 7 ust. 1 pkt 1, renty te wraz z przysługującymi dodatkami wypłaca się w połowie, jeżeli wykonują działalność, o której mowa w § 6a ust. 1.
§  8.
1.
Prawo do renty ulega zawieszeniu, jeżeli osoba uprawniona do renty jest w całości lub części właścicielem przedsiębiorstwa przemysłowego lub handlowego - bez względu na wysokość osiąganych z tego tytułu dochodów.
2. 11
Prawo do renty ulega zawieszeniu, jeżeli po dniu ogłoszenia rozporządzenia oraz po zgłoszeniu wniosku o rentę starczą, inwalidzką lub rodzinną albo w okresie 5 lat przed uzyskaniem uprawnień do renty starczej, osoba uprawniona do renty w celu obejścia przepisów prawa dotyczących zawieszania rent przeniosła na małżonka mieszkającego we wspólnym gospodarstwie domowym własność przedsiębiorstwa przemysłowego lub handlowego, o których mowa w ust. 1, albo własność całości lub części gospodarstwa rolnego o rocznym przychodzie szacunkowym ustalonym dla wymiaru podatku gruntowego na kwotę powyżej 14.520 zł.
3. 12
Przeniesienie w warunkach określonych w ust. 2 tytułu własności całości lub części gospodarstwa rolnego o rocznym przychodzie szacunkowym ustalonym do wymiaru podatku gruntowego na kwotę od 9.680 zł do 14.520 zł pociąga za sobą ograniczenie prawa do renty i dodatków w zakresie przewidzianym w § 7.
4.
W przypadkach określonych w ust. 2 i 3 prawo do renty ulega zawieszeniu w całości lub części na czas posiadania przez małżonka rencisty źródeł dochodu, o których mowa w tych przepisach.
§  9.
Prawo do renty ulega zawieszeniu w przypadkach, gdy zachodzi zbieg zarobków lub dochodów nie powodujących zawieszenia prawa do renty z zarobkami lub dochodami powodującymi zawieszenie prawa do renty.
§  10.
1.
Za dochód, o którym mowa w rozporządzeniu, uważa się dochód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
2.
Wysokość dochodów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 oraz w § 7, jak również wysokość rocznego przychodu szacunkowego (§ 2 ust. 1 pkt 3 i § 8 ust. 2 i 3) ustala się na podstawie zaświadczeń organów finansowych prezydiów rad narodowych właściwych do wymiaru podatków. Wysokość dochodów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 5 i 6, ustala się na podstawie zaświadczeń tych organów lub innych dowodów.

Rozdział  II.

Zasady wypłacania inwalidzkiej renty wyrównawczej.

§  11-13 13
(uchylone).

Rozdział  III.

Przepisy wspólne, przejściowe i końcowe.

§  14.
Przepisy niniejszego rozporządzenia odnoszą się również do osób pobierających renty przy zastosowaniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 maja 1957 r. w sprawie szczegółowych warunków uzyskiwania świadczeń rentowych przez repatriantów (Dz. U. Nr 26, poz. 117).
§  15.
Wartość zarobków i dochodów osiąganych za granicą ocenia się w złotych na zasadach stosowanych przy wypłacie rent z zagranicy.
§  16.
1.
Zawieszenie prawa do renty w całości lub w części następuje od najbliższego terminu płatności renty przypadającego po zajściu okoliczności powodujących zawieszenie prawa do renty.
2.
Przywrócenie prawa do pobierania renty w całości lub w części następuje od dnia, w którym powstały warunki do przywrócenia prawa. Wypłata jednak z tego tytułu następuje za okres nie dłuższy niż 3 miesiące wstecz od dnia ogłoszenia wniosku o przywrócenie prawa, nie licząc miesięcy, o których mowa w § 12 ust. 1.
§  17. 14
(uchylony).
§  18.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1958 r.
1 § 2 ust. 1 pkt 3 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 1962 r. (Dz.U.62.24.110) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1962 r.
2 § 3a dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 14 lipca 1966 r. (Dz.U.66.29.176) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 30 lipca 1966 r.
3 § 3b dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 14 lipca 1966 r. (Dz.U.66.29.176) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 30 lipca 1966 r.
4 § 6 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 1962 r. (Dz.U.62.43.205) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 3 sierpnia 1962 r.
5 § 6 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 14 lipca 1966 r. (Dz.U.66.29.176) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 30 lipca 1966 r.
6 § 6a dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1965 r. (Dz.U.65.26.174) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 lipca 1965 r.
7 § 7 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1965 r. (Dz.U.65.26.174) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 lipca 1965 r.
8 § 7 ust. 1 pkt 3 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 1962 r. (Dz.U.62.24.110) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1962 r.
9 § 7 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1965 r. (Dz.U.65.26.174) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 lipca 1965 r.
10 § 7a dodany przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1965 r. (Dz.U.65.26.174) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 lipca 1965 r.
11 § 8 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 1962 r. (Dz.U.62.24.110) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1962 r.
12 § 8 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 1962 r. (Dz.U.62.24.110) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1962 r.
13 § 11-13 uchylone przez § 14 rozporządzenia z dnia 17 września 1968 r. w sprawie inwalidzkiej renty wyrównawczej (Dz.U.68.37.266) z dniem 1 stycznia 1968 r.
14 § 17 uchylony przez § 14 rozporządzenia z dnia 17 września 1968 r. w sprawie inwalidzkiej renty wyrównawczej (Dz.U.68.37.266) z dniem 1 stycznia 1968 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1958.26.111

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zawieszanie prawa do renty oraz zasady wypłacania inwalidzkiej renty wyrównawczej.
Data aktu: 06/05/1958
Data ogłoszenia: 13/05/1958
Data wejścia w życie: 01/07/1958