Uregulowanie zaległych roszczeń dodatkowych ze stosunku pracy.

USTAWA
z dnia 19 listopada 1956 r.
o uregulowaniu zaległych roszczeń dodatkowych ze stosunku pracy.

W celu zapewnienia warunków dla wszechstronnego rozpatrzenia zaległych dodatkowych roszczeń pracowniczych i załatwienia tych roszczeń przy uwzględnieniu obecnej sytuacji gospodarczej kraju oraz dla ujednolicenia postępowania przy ich regulowaniu stanowi się, co następuje:
Art.  1.
1.
Przez zaległe roszczenia dodatkowe rozumie się wszelkie należności pieniężne i w naturze przysługujące ze stosunku pracy obok wynagrodzenia zasadniczego (podstawowego) pracownikom uspołecznionych zakładów pracy za okres od dnia 1 lipca 1953 r. do dnia wejścia w życie ustawy. W szczególności dodatkowymi roszczeniami są należności za pracę w godzinach nadliczbowych lub w dniach wolnych od pracy, należności z tytułu premii, dodatków funkcyjnych, lokalnych i innych, równowartości pieniężne za deputaty.
2.
Do roszczeń wymienionych w ust. 1 nie ma zastosowania art. 473 kodeksu zobowiązań.
Art.  2.
1.
Pracownik powinien zgłosić w zakładzie pracy roszczenia dodatkowe ze wskazaniem sumy i podstawy w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
2.
Właściwa dla zakładu pracy organizacja związku zawodowego może dokonać zbiorowego zgłoszenia dodatkowych roszczeń pracowniczych.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do zgłaszania roszczeń pracowników, z którymi stosunek pracy został rozwiązany.
Art.  3.

Dochodzeniu roszczenia w trybie niniejszej ustawy nie stoi na przeszkodzie prawomocne orzeczenie sądu lub komisji rozjemczej zapadłe przed wejściem w życie niniejszej ustawy, oddalające w całości lub w części roszczenia pracownika.

Art.  4.

W okresie od dnia 1 lipca 1956 r. do dnia otrzymania przez pracownika pisemnego zawiadomienia od zakładu pracy o odmowie uregulowania całości lub części zgłoszonych zaległych roszczeń dodatkowych dla roszczeń tych nie rozpoczyna się bieg przedawnienia i terminów zawitych, a rozpoczęty zawiesza się.

Art.  5.
1.
Jeżeli zasada prawna dodatkowego roszczenia pracowniczego budzi wątpliwości wymagające rozstrzygnięcia, Prezes Rady Ministrów przedstawi sporne zagadnienie prawne Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego w celu rozpoznania wątpliwego zagadnienia w trybie art. 24 prawa o ustroju sądów powszechnych.
2.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego może przedstawić wątpliwe zagadnienia (ust. 1) składowi siedmiu sędziów Sądu Najwyższego.
Art.  6.

Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia tryb postępowania przy rozpatrywaniu i zaspokajaniu przez zakłady pracy zaległych pracowniczych roszczeń dodatkowych, w szczególności:

1)
jakie rodzaje spośród dotychczas zgłaszanych zaległych roszczeń dodatkowych są uzasadnione ze względu na nie budzącą wątpliwości podstawę prawną,
2)
szczegółowy sposób spłacania zaległych roszczeń dodatkowych przysługujących pracownikom.
Art.  7.
1.
Należności do 300 zł będą wypłacane przez zakłady pracy jednorazowo po ustaleniu ich zasadności.
2.
Należności przekraczające 300 zł będą spłacane ratalnie nie więcej niż w 15 ratach płatnych co 2 miesiące.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 mają zastosowanie także w stosunku do należności zasądzonych przez sąd lub komisje rozjemcze.
4.
Przepisy ust. 2 i 3 nie odnoszą się do spłaty należności za okres od 1 lipca 1956 r.
Art.  8.

Z dniem wejścia w życie ustawy zawiesza się na okres czterech miesięcy postępowanie w sądzie lub komisji rozjemczej w sprawach dotyczących zaległych roszczeń dodatkowych.

Art.  9.

Pracownik nie zgadzający się z uregulowaniem jego roszczeń w trybie przewidzianym w art. 6 może dochodzić swego roszczenia według zasad ogólnych przed komisją rozjemczą lub sądem. Przyznając roszczenia sąd i komisja rozjemcza są związane sposobem spłaty ustalonym na podstawie art. 7.

Art.  10.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1956.53.239

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Uregulowanie zaległych roszczeń dodatkowych ze stosunku pracy.
Data aktu: 19/11/1956
Data ogłoszenia: 24/11/1956
Data wejścia w życie: 24/11/1956