Ewidencja gruntów i budynków.

DEKRET
z dnia 2 lutego 1955 r.
o ewidencji gruntów i budynków.

Art.  1.
1.
Wprowadza się jednolitą ewidencję gruntów i budynków, zwaną dalej "ewidencją".
2.
Dane o gruntach i budynkach, służące za podstawę planowania gospodarczego, wymiaru podatków i świadczeń, skupu i obowiązkowych dostaw, dokonywania wpisów w księgach wieczystych i zaspokajania potrzeb gospodarczych, mogą być oparte wyłącznie na ewidencji.
Art.  2.
1.
Ewidencja obejmuje:
1)
co do gruntów:
a)
położenie gruntów i ewentualną nazwę nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, granice i obszar gruntu oraz rodzaj użytków,
b)
klasę gruntów, użytkowanych rolniczo lub przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego do takiego użytkowania, a zwanych w dalszym ciągu "gruntami rolnymi",
2)
co do budynków - położenie, przeznaczenie, materiał, z jakiego zostały wykonane, rok ukończenia budowy oraz szczegółowy opis.
2.
W ewidencji podaje się osobę właściciela oraz inne osoby, w których władaniu grunt lub budynek znajduje się, jak również miejsce zamieszkania (siedzibę) tych osób.
3.
Rada Ministrów wyda w drodze rozporządzenia przepisy o ustalaniu klas gruntów rolnych w oparciu o zasady gleboznawstwa, jak również o trybie postępowania w tych sprawach.
4.
Rozporządzenie wymienione w ust. 3 może wprowadzić obowiązek ustalenia klas dla gruntów nie wymienionych w ust. 1 pkt 1 lit. b).
Art.  3.

Ewidencja obejmuje wszystkie grunty i budynki, położone na obszarze gromady, osiedla lub miasta, a w przypadku podziału miasta na dzielnice - na obszarze dzielnicy. Każdy z tych obszarów stanowi odrębną jednostkę ewidencyjną.

Art.  4.

Dla każdej jednostki ewidencyjnej zakłada się operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów oraz dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów.

Art.  5.

Mapa dla celów ewidencyjnych (mapa ewidencyjna) obejmuje obszar jednej jednostki ewidencyjnej i powinna określać:

1)
granice gruntów, będących we władaniu poszczególnych osób (art. 2 ust. 2),
2)
granice poszczególnych użytków,
3)
granice poszczególnych klas gruntów tam, gdzie zostały one ustalone,
4)
położenie budynków.
Art.  6.
1.
Do czasu sporządzenia podstawowych map ewidencyjnych mogą być dla celów ewidencji wykorzystane wszelkie istniejące mapy i materiały statystyczne.
2.
Podstawową mapą ewidencyjną dla obszaru gromad, osiedli i miast nie stanowiących powiatów jest mapa w skali 1:5000 dla terenów nie zabudowanych i terenów o luźnej zabudowie i w skali 1:2000 - dla terenów o zwartej zabudowie.
3.
Podstawową mapą ewidencyjną dla obszaru m. st. Warszawy i m. Łodzi oraz miast stanowiących powiaty jest mapa w skali 1:2000 lub 1:1000.
Art.  7.
1.
Ministrowie Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, Ministrami: Państwowych Gospodarstw Rolnych, Obrony Narodowej, Skupu i Finansów oraz Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego i Prezesem Centralnego Urzędu Geodezji i Kartografii wydadzą instrukcję w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji.
2.
W operacie ewidencyjnym obejmującym grunty, które są w zarządzie państwowych gospodarstw rolnych lub wchodzą w skład państwowego gospodarstwa leśnego, nie wykazuje się odrębnie tych części gruntu, które zostały przydzielone tytułem deputatów pracowniczych. Szczegółowe wykazy osób władających tymi gruntami prowadzą właściwe zakłady pracy.
3.
Prezes Rady Ministrów określi budynki, które nie będą wykazane w operacie ewidencyjnym, oraz ustali zasady odrębnej rejestracji tych budynków.
4.
Działki przyzagrodowe wydzielone według norm statutowych i będące w indywidualnym zarządzie członków spółdzielni produkcyjnych podaje się oddzielone w ramach ewidencji gruntów tych spółdzielni.
5.
Ministrowie Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej w porozumieniu z zainteresowanym ministrem mogą zarządzić, że w stosunku do określonych gruntów państwowych w operacie ewidencyjnym podaje się tylko niektóre dane (art. 2).
Art.  8.
1.
Operat ewidencyjny stanowi dokument publiczny.
2.
Odrysy, odpisy i wyciągi z operatów ewidencyjnych wydawane są na żądanie właścicieli, osób władających gruntami lub budynkami oraz zainteresowanych organów administracji państwowej.
3.
Ministrowie Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej w porozumieniu z Ministrem Finansów określą i ogłoszą w Monitorze Polskim wysokość opłat za odrysy z map oraz za odpisy i wyciągi z rejestrów i dokumentów, stanowiących część składową operatu ewidencyjnego.
Art.  9.
1.
Ewidencję prowadzą prezydia powiatowych rad narodowych.
2.
Ilekroć w przepisach dekretu jest mowa o prezydiach powiatowych rad narodowych, należy przez to rozumieć również i prezydia miejskich rad narodowych miast stanowiących powiaty, a jeżeli chodzi o miasta podzielone na dzielnice - prezydia dzielnicowych rad narodowych.
Art.  10.
1.
Właściciele oraz osoby, w których władaniu znajdują się grunty i budynki obowiązani są wszelkie zmiany danych objętych ewidencją (art. 2) zgłaszać do prezydiów właściwych powiatowych rad narodowych najpóźniej w ciągu 4 tygodni od powstania tych zmian.
2.
Na żądanie prezydium powiatowej rady narodowej zgłaszający zmianę (ust. 1) obowiązany jest dostarczyć dane pomiarowe lub inne dokumenty stwierdzające zmiany.
3.
Sądy i państwowe biura notarialne obowiązane są przesyłać w ciągu 7 dni właściwym prezydiom powiatowych rad narodowych odpisy prawomocnych orzeczeń lub odpisy sporządzonych aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją (art. 2).
4.
Ministrowie Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej w porozumieniu z Prezesem Centralnego Urzędu Geodezji i Kartografii określą w drodze rozporządzenia tryb postępowania przy zgłaszaniu i dokonywaniu zmian.
Art.  11.
1.
Prezydia powiatowych rad narodowych sporządzają corocznie wykazy gruntów i budynków poszczególnych jednostek ewidencyjnych oraz powiatowe wykazy gruntów i budynków.
2.
Prezydia wojewódzkich rad narodowych (Rad Narodowych m. st. Warszawy i m. Łodzi) w oparciu o powiatowe wykazy gruntów i budynków sporządzają wojewódzkie wykazy gruntów i budynków.
3.
Centralny Urząd Geodezji i Kartografii na podstawie wojewódzkich wykazów gruntów sporządza państwowy wykaz gruntów.
4.
Ministrowie Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, Prezesem Głównego Urzędu Statystycznego i Prezesem Centralnego Urzędu Geodezji i Kartografii określą zasady sporządzania wykazów gruntów i budynków (ust. 1-3).
Art.  12.

Prezydia rad narodowych gromadzkich, osiedli i miejskich obowiązane są dostarczyć osobom zatrudnionym przy pomiarze i ustalaniu klas gruntów dla celów ewidencji odpowiednie lokale z opałem i światłem za opłatą, której wysokość dla poszczególnych powiatów określą prezydia powiatowych rad narodowych.

Art.  13.
1.
Kto, będąc obowiązany do zgłoszenia zmiany danych objętych ewidencją, nie zgłosi jej do właściwego prezydium powiatowej rady narodowej w ciągu 4 tygodni od powstania tej zmiany - podlega karze grzywny do 30.000 zł 1 .
2.
Orzekanie następuje w trybie przepisów o orzecznictwie karno-administracyjnym.
Art.  14.
1.
Traci moc dekret z dnia 24 września 1947 r. o katastrze gruntowym i budynkowym (Dz. U. Nr 61, poz. 344).
2.
O założeniu i o terminach założenia ewidencji lub o zastąpieniu dotychczasowego operatu katastru gruntowego i budynkowego nową ewidencją na poszczególnych obszarach Państwa prezydia wojewódzkich rad narodowych (Rady Narodowej m. st. Warszawy i m. Łodzi) podają do wiadomości publicznej drogą obwieszczeń w dziennikach urzędowych właściwych wojewódzkich rad narodowych.
3.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie niniejszego dekretu zachowują moc przepisy dotychczasowe, o ile nie są z nim sprzeczne.
4.
Ilekroć w przepisach jest mowa o katastrze gruntowym lub budynkowym albo o oznaczeniach katastralnych lub wyciągach z katastru, należy przez to rozumieć ewidencję gruntów lub budynków, oznaczenie ewidencyjne, wyciągi z ewidencji odpowiednie dane z ewidencji gruntów i budynków w rozumieniu niniejszego dekretu.
Art.  15.

Dekret wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1 Wysokość granicy grzywny ustalona na podstawie:

- art. 2 § 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o zmianie niektórych przepisów prawa karnego i prawa o wykroczeniach (Dz.U.82.16.125) z dniem 7 czerwca 1982 r.

- art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o zmianie niektórych przepisów prawa karnego i prawa o wykroczeniach (Dz.U.85.23.100) z dniem 1 lipca 1985 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1955.6.32

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Ewidencja gruntów i budynków.
Data aktu: 02/02/1955
Data ogłoszenia: 15/02/1955
Data wejścia w życie: 15/02/1955