Szczegółowy zakres uprawnień zawodowych felczera.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 23 lutego 1953 r.
w sprawie szczegółowego zakresu uprawnień zawodowych felczera. *

Na podstawie art. 4 i 5 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zawodzie felczera (Dz. U. Nr 36, poz. 336) zarządza się, co następuje:
§  1.
Felczer jest uprawniony do samodzielnego wykonywania następujących czynności:
1)
udzielanie pierwszej pomocy w nagłych wypadkach,
2)
udzielanie pomocy leczniczej osobom zgłaszającym się do punktu felczerskiego bądź obłożnie chorym w rejonie tego punktu - w przypadkach nie wymagających pomocy specjalistycznej, jednak z wyłączeniem przypadków chorób kobiecych, porodu i połogu,
3)
wydawanie orzeczeń o stanie zdrowia osobom wymienionym w pkt 2,
4)
wykonywanie opieki profilaktycznej oraz przeprowadzanie w rejonie punktu fleczerskiego akcji sanitarno-profilaktycznych, zarządzonych przez organy służby zdrowia,
5)
przeprowadzanie na zlecenie organów służby zdrowia szczepień ochronnych i wystawianie związanych z tym zaświadczeń,
6)
przeprowadzanie dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji oraz współdziałanie przy akcjach przeciwepidemicznych,
7)
szerzenie oświaty sanitarnej,
8)
orzekanie o czasowej niezdolności do pracy w przypadkach określonych w obowiązujących przepisach,
9)
stwierdzanie zgonu w miejscowościach pozbawionych lekarza.
§  2.
1.
Samodzielne udzielanie pomocy leczniczej przez felczera (§ 1 pkt 2) obejmuje:
1)
zbadanie chorego,
2)
ustalenie rozpoznania,
3)
leczenie chorego, a jeśli zachodzi potrzeba - przekazanie chorego pod opiekę lekarza lub położnej bądź skierowanie do określonego rodzaju zakładu leczniczego.
2.
Felczer jest obowiązany w szczególności przekazać chorego pod opiekę lekarską w przypadkach:
1)
nieustalenia rozpoznania,
2)
zachorowania wymagającego niezwłocznego zabiegu chirurgicznego,
3)
stwierdzenia objawów wskazujących na możliwość zagrożenia otrzewnej,
4)
podejrzenia, że w wyniku odniesionego urazu nastąpiło uszkodzenie organów wewnętrznych, jamy brzusznej, czaszki bądź klatki piersiowej,
5)
nieustępowania objawów chorobowych w ciągu 7 dni od chwili objęcia leczenia.
§  3.
W ramach swoich uprawnień (§§ 1 i 2) felczer dokonuje samodzielnie następujących zabiegów:
1)
nakłucie żył w celu pobrania krwi do badania, upustu krwi bądź wykonywania wstrzykiwań,
2)
wykonywanie wstrzykiwań podskórnych, domięśniowych i dożylnych - z zastrzeżeniami zawartymi w § 5,
3)
nakładanie szyn przy złamaniach i zwichnięciach w celu przygotowania chorego do transportu,
4)
zakładanie szwów skórnych oraz podwiązywanie naczyń krwionośnych przy krwotokach z ran,
5)
przecinanie ropni w przypadkach nie wymagających znieczulenia bądź w znieczuleniu miejscowym chlorkiem etylu,
6)
zakładanie tamponów przy krwotokach z nosa z wyjątkiem tamponady żylnej,
7)
cewnikowanie pęcherza przy użyciu miękkiego cewnika oraz płukanie pęcherza,
8)
zgłębnikowanie oraz płukanie żołądka przy zatruciach,
9)
stosowanie lewatyw kroplówkowych, odżywczych i leczniczych,
10)
stosowanie suchych i ciętych baniek,
11)
pobieranie do badań laboratoryjnych rozmazów z nosa, gardła i narządów płciowych,
12)
określanie grup krwi,
13)
wykonywanie zabiegów z zakresu pierwszej pomocy w nagłych wypadkach.
§  4.
Pod kierunkiem lekarza felczer może wykonywać następujące czynności:
1)
podawać narkozę wziewną, dożylną i doodbytniczą,
2)
stosować nowokainę przy znieczuleniu miejscowym,
3)
zakładać opatrunki gipsowe oraz plastry przy zastosowaniu wyciągów,
4)
zakładać tampony przy krwotokach innych niż wymienione w § 3 pkt 6,
5)
asystować przy nieskomplikowanych zabiegach chirurgicznych,
6)
dokonywać przetaczania krwi,
7)
wykonywać czynności laboranta medycznego,
8)
stosować zabiegi w gabinetach leczenia fizykalnego i gabinetach radiologicznych,
9)
dokonywać czynności sekcyjnych.
§  5. 1
1.
Felczer ma prawo przepisywać na recepcie środki farmaceutyczne i materiały medyczne, które są dopuszczone do obrotu w Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w odrębnych przepisach, z wyłączeniem leków bardzo silnie działających oraz środków odurzających i psychotropowych, w tym również środków odurzających i psychotropowych objętych wykazami określonymi na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 i Nr 75, poz. 468, z 1998 r. Nr 117, poz. 756, Nr 137, poz. 887, Nr 144, poz. 929 i Nr 162, poz. 1116 oraz z 1999 r. Nr 45, poz. 439 i Nr 49, poz. 483).
2.
Spośród leków bardzo silnie działających, środków odurzających i substancji psychotropowych felczer może zapisać:
1)
Aether płyn,
2)
Morphinum - po 1 amp. jednorazowo (0,01 g/ml),
3)
Gliceroli trinitras (tabletki podjęzykowe i dopoliczkowe),
4)
Hyoscini butylbromidum draż., czopek,
5)
środki odurzające grupy III N,
6)
substancje psychotropowe grupy IV P.
§  6.
1.
Dokumenty wystawione przez felczera powinny być opatrzone pieczątką podłużną zakładu, w którym felczer jest zatrudniony, oraz pieczątką z nazwiskiem felczera z zaznaczeniem tytułu "felczer".
2.
Recepty wystawiane przez felczera powinny odpowiadać przepisom o wystawianiu recept przez lekarzy oraz przepisom ust. 1.
3.
Przy zapisywaniu morfiny felczer jest obowiązany podać na recepcie nazwisko, imię i adres chorego oraz rozpoznanie uzasadniające konieczność zastosowania morfiny.
§  7.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
* Z dniem 23 grudnia 2003 r. nin. rozporządzenie traci moc w zakresie, w jakim stało się sprzeczne z art. 4 oraz w zakresie, w jakim zostało wydane na podstawie art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zawodzie felczera (Dz.U.50.36.336), w związku ze zmianami wprowadzonymi przez art. 1 pkt 6 i 7 ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o zawodzie felczera (Dz.U.03.208.2017) - zob. też art. 3 powołanej ustawy zmieniającej.
1 § 5 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 11 czerwca 1999 r. (Dz.U.99.53.566) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 19 czerwca 1999 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1953.18.73

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy zakres uprawnień zawodowych felczera.
Data aktu: 23/02/1953
Data ogłoszenia: 30/03/1953
Data wejścia w życie: 30/03/1953