Obowiązkowe dostawy zwierząt rzeźnych.

USTAWA
z dnia 15 lutego 1952 r.
o obowiązkowych dostawach zwierząt rzeźnych.

W celu -

zabezpieczenia trwałego i równomiernego zaopatrzenia ludności miast w mięso i przetwory mięsne,

popierania dalszego rozwoju produkcji hodowlanej, stanowiącej jedno z głównych źródeł dochodów gospodarstw chłopów mało- i średnio-rolnych,

zapewnienia sprawiedliwego rozłożenia obowiązków wobec Państwa,

umożliwienia takiego rozłożenia dostaw zwierząt rzeźnych, które by uwzględniało możliwości i zwyczaje gospodarstw i oddziaływało na planowe i równomierne nasilenie produkcji hodowlanej

- stanowi się, co następuje:

Rozdział  1.

Przepisy ogólne.

Art.  1.

Wprowadza się obowiązek dostawy zwierząt rzeźnych przez gospodarstwa rolne.

Art.  2.

Obowiązkiem dostaw zwierząt rzeźnych objęte są:

1)
indywidualne gospodarstwa rolne,
2)
działki przyzagrodowe członków spółdzielni produkcyjnych oraz części gruntów członków zrzeszeń uprawy ziemi, nie włączone do wspólnej uprawy,
3)
spółdzielnie produkcyjne,
4)
inne uspołecznione gospodarstwa rolne,
5)
państwowe gospodarstwa rolne, podległe Ministrowi Państwowych Gospodarstw Rolnych.
Art.  3.

Rada Ministrów ustala na każdy rok państwowy plan obowiązkowych dostaw zwierząt rzeźnych.

Art.  4.

W ramach państwowego planu Centralny Urząd Skupu i Kontraktacji planuje, organizuje i nadzoruje wykonanie obowiązkowych dostaw zwierząt rzeźnych.

Rozdział  2

Obowiązek dostaw.

Art.  5.
1.
Obowiązek dostaw zwierząt rzeźnych ciąży na osobach fizycznych i prawnych, będących właścicielami lub posiadaczami gospodarstw rolnych, oraz na masach spadkowych, w skład których gospodarstwa rolne wchodzą.
2.
Jeżeli gospodarstwo rolne oddane jest w użytkowanie lub w dzierżawę, obowiązek dostaw ciąży na użytkowniku lub dzierżawcy.
Art.  6.
1.
Za gospodarstwo rolne uważa się ogólny obszar gruntów, położonych w jednym powiecie, które stanowią własność albo są w posiadaniu lub dzierżawie:
1)
jednej osoby fizycznej lub prawnej bądź
2)
dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych, które prowadzą na nich wspólną gospodarkę.
2.
Za wspólną gospodarkę uważa się gospodarkę rolną, której sposób prowadzenia wskazuje na to, iż stanowi ona jedną całość gospodarczą, w szczególności wskutek dokonywania wspólnych zbiorów oraz zaspokajania wspólnych potrzeb z przychodów, osiągniętych z gospodarstwa jako całości.
Art.  7.
1.
Obowiązek dostaw zwierząt rzeźnych rozpoczyna się z początkiem roku, w którym nastąpiło objęcie w posiadanie gospodarstwa rolnego lub ustały okoliczności faktyczne, uzasadniające zwolnienie od obowiązku dostaw. Obowiązek dostaw nie powstaje, jeżeli spełnił go poprzedni posiadacz.
2.
Obowiązek dostaw kończy się z upływem roku, w ciągu którego ustało posiadanie gospodarstwa rolnego lub powstały okoliczności faktyczne, uzasadniające zwolnienie od obowiązku dostaw.
Art.  8.
1.
Podstawą ustalania dostaw zwierząt rzeźnych jest obszar użytków rolnych, wyrażony w hektarach fizycznych.
2.
Użytkami rolnymi w rozumieniu niniejszej ustawy są:
1)
grunty orne,
2)
łąki,
3)
pastwiska,
4)
ogrody i sady.
Art.  9.
1.
Wysokość obowiązkowych dostaw, przypadającą z jednego hektara użytków rolnych w poszczególnych powiatach (normy), ustala się w kilogramach żywej wagi trzody chlewnej mięsno-słoninowej.
2.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia wysokość normy (ust. 1) oraz zasady obliczania obowiązkowych dostaw zwierząt rzeźnych w odniesieniu do indywidualnych gospodarstw rolnych, spółdzielni produkcyjnych i działek przyzagrodowych ich członków oraz w stosunku do uspołecznionych gospodarstw rolnych, prócz państwowych gospodarstw rolnych, podległych Ministrowi Państwowych Gospodarstw Rolnych.
Art.  10.

Wysokość obowiązkowych dostaw zwierząt rzeźnych przez państwowe gospodarstwa rolne, podległe Ministrowi Państwowych Gospodarstw Rolnych, określa się zgodnie z planem gospodarczym Ministerstwa Państwowych Gospodarstw Rolnych.

Art.  11.

Od obowiązku dostaw zwierząt rzeźnych zwolnione są gospodarstwa:

1)
o obszarze użytków rolnych, nie przekraczającym 0,5 ha, z wyjątkiem gospodarstw ogrodniczo-warzywniczych lub kwiaciarskich;
2)
o obszarze użytków rolnych, nie przekraczającym 1 ha, jeżeli posiadacze (art. 5) tych gospodarstw:
a)
mają powyżej 60 lat i w gospodarstwie nie ma członków rodziny w wieku ponad 14 lat,
b)
odbywają służbę wojskową i w gospodarstwie nie ma członków rodziny zdolnych do pracy poza jedną kobietą i dziećmi poniżej 14 lat,
c)
mają na utrzymaniu 5 lub więcej dzieci poniżej 14 lat;
3) 1
należące do tuczarń okręgowych zakładów tuczu przemysłowego, do oddziałów zaopatrzenia robotniczego, szpitali, sanatoriów, szkół państwowych oraz zakładów opiekuńczych i wychowawczych.
Art.  12.

Gospodarstwo może być częściowo lub całkowicie zwolnione od obowiązku dostaw, jeżeli na skutek nadzwyczajnych okoliczności jego zdolność produkcyjna została w takim stopniu zmniejszona, że zobowiązany nie może bez swojej winy wykonać częściowo lub zupełnie obowiązku dostaw.

Art.  13.

Gospodarstwa o obszarze użytków rolnych do 2 ha mogą w przypadkach szczególnie uzasadnionych korzystać z obniżenia obowiązku dostaw w granicach do 20%.

Art.  14. 2

Gospodarstwom, których grunty orne, łąki lub pastwiska V i VI klasy stanowią co najmniej 30% ogólnego obszaru użytków rolnych, obniża się wysokość obowiązkowych dostaw, przypadających z tych gruntów:

1)
o 20% - o ile grunty orne łąki lub pastwiska V i VI klasy stanowią od 30 do 40% ogólnego obszaru użytków rolnych,
2)
o 30% - o ile grunty orne, łąki lub pastwiska V i VI klasy stanowią od 40 do 50% ogólnego obszaru użytków rolnych,
3)
o 40% - o ile grunty orne, łąki lub pastwiska V i VI klasy stanowią powyżej 50% ogólnego obszaru użytków rolnych.
Art.  15.

Upoważnia się Radę Ministrów do udzielania w drodze rozporządzenia zwolnień od obowiązku dostaw lub przyznawania obniżki w granicach do 50% w poszczególnych latach dla wszystkich lub niektórych grup gospodarstw rolnych w całym Państwie lub na poszczególnych jego obszarach.

Art.  16.

Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady oraz tryb częściowego lub całkowitego zwolnienia od obowiązku dostaw i przyznawania obniżeń.

Art.  17. 3

1.
Co najmniej 70% wysokości obowiązkowych dostaw zwierząt rzeźnych powinien zobowiązany wykonać w trzodzie chlewnej, a pozostałą część - w trzodzie, bydle rogatym, cielętach lub owcach. Na poczet pozostałej części obowiązkowych dostaw mogą być zaliczone zwierzęta hodowlane i użytkowe, nabyte przez przedsiębiorstwa państwowe, upoważnione do ich zakupu.
2.
Gospodarstwa o obszarze użytków rolnych do 2 ha mogą wykonać obowiązek dostaw zwierząt rzeźnych w dowolnych rodzajach tych zwierząt lub w drobiu przy czym na poczet tych dostaw mogą być zaliczone zwierzęta użytkowe lub hodowlane (ust. 1).
3.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia:
1)
zasady przeliczania poszczególnych rodzajów i klas zwierząt rzeźnych na trzodę chlewną (zamienniki),
2) 4
artykuły rolne, jakie mogą być przyjmowane zamiast trzody chlewnej oraz normy zamiany,
3) 5
zasady zaliczania zwierząt hodowlanych i użytkowych na poczet obowiązkowych dostaw zwierząt rzeźnych,
4) 6
zwierzęta rzeźne, które z uwagi na ich stan i wagę nie mogą być przyjmowane na poczet obowiązkowych dostaw,
5) 7
grupy gospodarstw, które z uwagi na szczególne okoliczności mogą wykonać obowiązek dostaw w sposób odmienny, aniżeli przewidziany w ust. 1.
Art.  18. 8

1.
Gospodarstwa rolne obowiązane są do wykonania obowiązku dostaw zwierząt rzeźnych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku.
2.
Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określi zasady ustalania terminów obowiązkowych dostaw zwierząt rzeźnych.
Art.  19.

Zobowiązany powinien dostarczyć zwierzęta rzeźne na koszt własny do punktu skupu.

Art.  20.
1.
Za zwierzęta rzeźne, dostarczone w ramach obowiązujących dostaw, wypłaca się dostawcy należność w gotówce, obliczoną według dotychczasowych obowiązujących cen skupu.
2.
Za trzodę chlewną, dostarczoną w ramach obowiązkowych dostaw w ustalonych terminach, przysługuje premia gotówkowa; wysokość premii w stosunku procentowym do obowiązującej ceny określi uchwała Rady Ministrów.
Art.  21.

W razie niewykonania obowiązku dostaw w ustalonym terminie nie wykonana część dostawy może być podwyższona w granicach do 10%.

Art.  22.

Nie wykonane dostawy obowiązkowe zwierząt rzeźnych podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie przewidzianym w przepisach o postępowaniu przymusowym w administracji.

Rozdział  3.

Przepisy karne.

Art.  23.
1.
Kto nie wykonywa ciążącego na nim obowiązku dostaw zwierząt rzeźnych

- podlega karze grzywny do 3.000 zł.

2.
Orzekanie następuje w trybie postępowania karno-administracyjnego.
3. 9
Kierownik państwowego gospodarstwa rolnego, podległego Ministrowi Państwowych Gospodarstw Rolnych, który dopuszcza się wykroczenia, o którym mowa w ust. 1 - podlega karze grzywny do 1.000 zł.
4. 10
Karę grzywny (ust. 3) nakłada wojewódzki pełnomocnik Centralnego Urzędu Skupu i Kontraktacji.
Art.  24.

Kto złośliwie uchyla się od wykonania obowiązku dostawy zwierząt rzeźnych, utrudnia lub udaremnia wykonanie tego obowiązku przez inne osoby albo publicznie nawołuje do uchylania się od tego obowiązku

- podlega karze więzienia do lat trzech lub aresztu.

Rozdział  4.

Przepisy przejściowe i końcowe.

Art.  25.

W roku 1952 obowiązek dostaw zwierząt rzeźnych rozpoczyna się z dniem 1 lutego.

Art.  25a. 11

Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia:

1)
ulgi i zwolnienia gospodarstw rolnych od obowiązkowych dostaw zwierząt rzeźnych, przysługujące z tytułu zagospodarowania odłogów,
2)
zasady tworzenia funduszu nagród na cele premiowania akcji obowiązkowych dostaw zwierząt rzeźnych oraz przyznawania nagród.
Art.  26.

Wykonanie ustawy porucza się Prezesowi Rady Ministrów, wszystkim ministrom oraz Prezesowi Centralnego Urzędu Skupu i Kontraktacji.

Art.  27.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1 Art. 11 pkt 3 zmieniony przez art. 1 pkt 1 dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. (Dz.U.52.48.318) zmieniającego nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1953 r.
2 Art. 14 zmieniony przez art. 1 pkt 2 dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. (Dz.U.52.48.318) zmieniającego nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1953 r.
3 Art. 17 zmieniony przez art. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 1952 r. (Dz.U.52.29.195) zmieniajacej nin. ustawę z dniem 25 czerwca 1952 r.
4 Art. 17 ust. 3 pkt 2 dodany przez art. 1 pkt 3 lit. a) dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. (Dz.U.52.48.318) zmieniającego nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1953 r.
5 Art. 17 ust. 3 pkt 3 według numeracji ustalonej przez art. 1 pkt 3 lit. b) dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. (Dz.U.52.48.318) zmieniającego nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1953 r.
6 Art. 17 ust. 3 pkt 4 według numeracji ustalonej przez art. 1 pkt 3 lit. b) dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. (Dz.U.52.48.318) zmieniającego nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1953 r.
7 Art. 17 ust. 3 pkt 5 według numeracji ustalonej przez art. 1 pkt 3 lit. b) dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. (Dz.U.52.48.318) zmieniającego nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1953 r.
8 Art. 18 zmieniony przez art. 1 pkt 4 dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. (Dz.U.52.48.318) zmieniającego nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1953 r.
9 Art. 23 ust. 3 dodany przez art. 1 pkt 5 dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. (Dz.U.52.48.318) zmieniającego nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1953 r.
10 Art. 23 ust. 4 dodany przez art. 1 pkt 5 dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. (Dz.U.52.48.318) zmieniającego nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1953 r.
11 Art. 25a dodany przez art. 1 pkt 6 dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. (Dz.U.52.48.318) zmieniającego nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1953 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1952.8.46

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Obowiązkowe dostawy zwierząt rzeźnych.
Data aktu: 15/02/1952
Data ogłoszenia: 15/02/1952
Data wejścia w życie: 15/02/1952