Tymczasowe ulgowe przepisy budowlane.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA BUDOWNICTWA
z dnia 17 listopada 1950 r.
w sprawie tymczasowych ulgowych przepisów budowlanych.

Na podstawie art. 408 pkt 6 oraz art. 416 ust. 2 i 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. R. P. z 1939 r. Nr 34, poz. 216 i Nr 77, poz. 514, z 1946 r. Nr 16, poz. 209, z 1948 r. Nr 35, poz. 240 i z 1949 r. Nr 4, poz. 20) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Artykuły, powołane w niniejszym rozporządzeniu bez bliższego określenia, oznaczają artykuły rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli.
2.
Właściwymi władzami budowlanymi w rozumieniu niniejszego rozporządzenia są władze, powołane do zatwierdzenia projektów robót budowlanych lub do udzielania pozwoleń na ich wykonanie.
§  2.
1.
W przypadkach wyjątkowych, usprawiedliwionych względami architektonicznymi, zezwala się na przekraczanie frontowej linii zabudowania i linii regulacyjnej (oddzielającej teren ulicy od nieruchomości) przy budowie: podcieni galerii, garaży, bram przejazdowych itp. części budynków.
2.
Zastosowanie przepisu ust. 1 wymaga zgody właściwej władzy planowania przestrzennego oraz instytucji, powołanej do czuwania nad urządzeniami ulicznymi i nad bezpieczeństwem ruchu, a także władz konserwatorskich na terenach podlegających ich opiece.
§  3.
1.
Zezwala się na przekroczenie wysokości budynków, określonej w art. 181, gdy przekroczenie takie jest przewidziane w prawomocnym, miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo zgodne z projektowanymi zasadami tego planu.
2.
W przypadku, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie jest prawomocny, a zamierzone przekroczenie wysokości budynków zgodne jest z projektowanymi zasadami tego planu, zastosowanie przepisu ust. 1 do budynków dzielnic zabytkowych wymaga zgody władzy konserwatorskiej.
§  4.
Ściany zewnętrzne i nośne oraz filary nośne budynków ogniotrwałych (art. 188) można budować z materiałów zastępczych, odpornych na działanie ognia i wytrzymałych na ciśnienie, jak pustaki wiórowo-cementowe, trocinobeton itp., a pokrycie można wykonać z nasyconych całkowicie roztworem gliny materiałów takich, jak słoma lub trzcina, uodpornionych na działanie ognia w sposób określony przez właściwe władze.
§  5.
W przypadkach, gdy do budowy murów ogniochronnych lub ścian użyte są materiały zastępcze o odporności na działanie ognia większej od odporności cegły palonej, grubość tych murów, ścian lub ich części, przylegających do konstrukcji z materiału palnego, można zmniejszyć o tyle, aby ich odporność na działanie ognia i wytrzymałość na ciśnienie odpowiadała odporności i wytrzymałości odpowiednich konstrukcji z cegły palonej o grubości, wymaganej przez przepisy art. 196 i 197, art. 214 pkt b) i d), art. 230 i 233 oraz art. 237.
§  6.
W budynkach, w których stropy, konstrukcja i pokrycia dachu wykonane są z materiałów ogniotrwałych, mury ogniochronne (art. 196) należy wyprowadzać tylko do stropu najwyższej kondygnacji, a w dzielnicach o charakterze zabytkowym przy zastosowaniu dachów ze spadkiem w kierunku granicy sąsiedniej nieruchomości - do niepalnego pokrycia dachu.
§  7.
1.
Budynek ogniotrwały, wznoszony bezpośrednio przy granicy sąsiada, może nie posiadać muru ogniochronnego, wymaganego przez przepis art. 196:
1)
jeżeli jest budynkiem mieszkalnym, jednorodzinnym w zabudowie szeregowej lub bliźniaczej, albo
2)
jeżeli jest prawnie zapewnione niezabudowanie sąsiedniej działki do odległości, jaką w myśl przepisów obowiązujących należy zachować między budynkami.
2.
W przypadku, określonym w ust. 1 pkt 1, ściany pomiędzy budynkami szeregowymi lub bliźniaczymi należy budować z materiału ogniotrwałego i wyprowadzać od fundamentu do niepalnego pokrycia dachu.
§  8.
Dopuszcza się następujące odstępstwa od przepisów art. 209 i art. 210 ust. 1, 2, 3 i 4 przy budowie schodów w jednorodzinnych domach mieszkalnych:
1)
szerokość użytkowa schodów może być zmniejszona do 80 cm,
2)
schody mogą być oświetlone pośrednim światłem dziennym,
3)
wzniesienie stopni może być powiększone, a szerokość podnóżka może być zmniejszona do 20 cm,
4)
szerokość stopni klinowych w odległości 40 cm od wewnętrznej krawędzi schodów może być zmniejszona do 20 cm,
5)
wysokość sufitów nad schodami i spocznikami może być zmniejszona do 1,90 m.
§  9.
1.
W przypadkach, uzasadnionych względami obronności Państwa, dopuszcza się oświetlenie schodów (art. 209), prowadzących do pomieszczeń o specjalnym przeznaczeniu, zagłębionych całkowicie lub częściowo w teren, pośrednim światłem dziennym albo światłem sztucznym. Władza w tym przypadku ustali warunki, jakim schody powinny odpowiadać.
2.
Przepis ust. 1 ma zastosowanie również przy odbudowie budynków zabytkowych, gdy chodzi o oświetlenie wewnętrznych klatek schodowych.
§  10.
Dopuszcza się urządzenie ognisk i otworów kominowych (art. 211) pod schodami ogniotrwałymi.
§  11.
W budynkach użyteczności publicznej o ogniotrwałej konstrukcji ścian, stropów i dachów schody ogniotrwałe, wymagane przez przepis art. 214, mogą być nie odbudowane oraz mogą posiadać zmienny układ i połączenie z innymi schodami na poszczególnych kondygnacjach z zachowaniem warunków bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
§  12.
Kominy można wznosić na konstrukcjach odmiennych od konstrukcji, wymienionych w art. 230, pod warunkiem, że konstrukcje te pod względem wytrzymałości statycznej i odporności na działanie ognia będą odpowiadały konstrukcjom wymienionym w art. 230.
§  13.
Wymagana przez przepis art. 233 grubość ścian, oddzielających schody ogniotrwałe od przewodów kominowych, może być zmniejszona do połowy, jeżeli względy statyczne i bezpieczeństwa przeciwpożarowego nie stoją temu na przeszkodzie.
§  14.
1.
Pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi mogą być zagłębione w ziemi i zaopatrzone w okna nie czyniące zadość wymaganiom art. 241 ust. 2 i 3 i art. 245 ust. 3 albo też oświetlone pośrednim światłem dziennym lub światłem sztucznym, jeżeli za tym przemawiają względy obronności Państwa. W tym przypadku władza określi warunki, jakim pomieszczenia powinny odpowiadać pod względem oświetlenia i wentylacji.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się również do pomieszczeń, przeznaczonych na krótkotrwały pobyt ludzi, jak sale zebrań, stołówki itp., z urządzeniami i lokalami pomocniczymi, z wyjątkiem kuchen, przeznaczonych na stałe miejsce pracy.
3.
Pomieszczenia oświetlone za pomocą światła sztucznego powinny być zaopatrzone w oświetlenie zapasowe innego rodzaju lub zasilane z osobnego źródła.
§  15.
Przepisu art. 245 ust. 1 nie stosuje się do pralni, suszarni i pracowni przeznaczonych do przejściowego użytku poszczególnych lokatorów. Pomieszczenia te mogą być oświetlone światłem sztucznym. Wysokość ich powinna wynosić co najmniej 2,30 m w świetle. Powinny one być zabezpieczone od wilgoci i posiadać należytą wentylację.
§  16.
Określone w art. 242 wysokości pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi mogą być zmniejszone: w domach o więcej niż dwóch kondygnacjach do 2,50 m, pod warunkiem zastosowania w pomieszczeniach wentylacji grawitacyjnej (naturalnej). Przepis ten nie dotyczy nowobudowanych zakładów pracy.
§  17.
Do budynków ogniotrwałych, określonych w art. 270 ust. 1, stosuje się przepis § 4.
§  18.
Do budynków, wznoszonych w myśl art. 278 przy granicy sąsiada, tudzież do budynków, budowanych z materiałów zastępczych, stosuje się przepisy §§ 5, 6 i 7 ust. 1.
§  19.
W przypadkach, określonych w art. 278 w zdaniu pierwszym, w razie wznoszenia lub istnienia budynku w pewnej części ogniotrwałego, a w pewnej nieogniotrwałego, wymagane przez przepisy art. 277 i 279 odległości budynków nieogniotrwałych będą liczone od nieogniotrwałej części budynku.
§  20.
Do schodów ogniotrwałych, wymaganych przez przepis art. 284 w budynkach użyteczności publicznej, ma zastosowanie przepis § 11.
§  21.
Przy budowie schodów (art. 285-287) dopuszcza się ulgi, przewidziane w §§ 8 pkt 2-5, 9, 10 i 11.
§  22.
Przy stawianiu kominów (art. 294, 297, 300) stosuje się przepisy §§ 5, 12 i 13.
§  23.
Przy wznoszeniu pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi (art. 306), stosuje się przepisy §§ 14 i 15.
§  24.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1950.53.487

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Tymczasowe ulgowe przepisy budowlane.
Data aktu: 17/11/1950
Data ogłoszenia: 29/11/1950
Data wejścia w życie: 29/12/1950