Tryb wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 3 czerwca 1950 r.
w sprawie trybu wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.

Na podstawie art. 31 ust. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. R. P. Nr 27, poz. 197 i Nr 55, poz. 438) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Artykuły powołane w niniejszym rozporządzeniu bez bliższego określenia oznaczają artykuły powołanego na wstępie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. wraz z późniejszymi zmianami, powołane zaś bez bliższego określenia paragrafy oznaczają paragrafy niniejszego rozporządzenia.
2.
Wyrażenie "wykonawca" oznacza tego spośród wymienionych w art. 2 wykonawców narodowych planów gospodarczych, na czyj wniosek orzeczono wywłaszczenie.
3.
Wyrażenie "bank" oznacza bank finansujący inwestycje wykonawcy.
4.
Wyrażenie "wywłaszczony" oznacza właściciela nieruchomości objętej orzeczeniem o wywłaszczeniu lub praw rzeczowych ograniczonych na nieruchomości.
5.
Ilekroć w rozporządzeniu mówi się o wypłacie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość odnosi się to również do odszkodowania za ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości.
§  2.
Odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość płatne jest na podstawie ostatecznego orzeczenia o odszkodowaniu lub o zatwierdzeniu ugody dotyczącej wysokości odszkodowania (art. 34 ust. 2) w terminach określonych w § 5.
§  3.
1.
O wysokości ustalonego odszkodowania wykonawca zawiadomi bank w ciągu 30 dni od daty wydania orzeczenia, stanowiącego podstawę do wypłaty. Do zawiadomienia należy dołączyć:
1)
urzędowo poświadczony odpis orzeczenia stanowiącego podstawę wypłaty oraz
2)
zaświadczenie sądu co do ograniczonych praw rzeczowych na nieruchomości oraz innych praw ujawnionych w księdze wieczystej lub w zbiorze dokumentów.
2.
W celu uzyskania wypłaty odszkodowania wywłaszczony powinien przedstawić bankowi zaświadczenie sądu, że nieruchomość nie jest obciążona ograniczonymi prawami rzeczowymi i innymi prawami, ujawnionymi w księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów, albo pisemne oświadczenia osób, którym te prawa przysługują, że zgadzają się na wypłatę odszkodowania wywłaszczonemu. Podpisy na oświadczeniach winny być urzędownie poświadczone.
3.
Nieprzedstawienie dokumentów, o których mowa w ust. 2, powoduje skutki przewidziane w art. 38 ust 2.
4.
Niezależnie od zawiadomienia wykonawcy (ust. 1) wywłaszczony może wystąpić do banku z wnioskiem o wypłatę odszkodowania, załączając dokumenty, o których mowa w ust. 1 i 2.
§  4.
1.
Po otrzymaniu zawiadomienia lub wniosku wymienionego w § 3 bank ustali, czy i w jakiej wysokości przypadają od wywłaszczonego należności na rzecz Funduszu Ziemi, z tytułu pożyczek inwestycyjnych zabezpieczone na wywłaszczonej nieruchomości oraz podatek dochodowy z tytułu dokonanego wywłaszczenia.
2.
Ustalone w myśl ust. 1 należności bank wypłaca bezpośrednio uprawnionym w ciągu trzech miesięcy od daty otrzymania zawiadomienia lub wniosku, a pozostałą po potrąceniu tych należności sumę odszkodowania wypłaca w gotówce wywłaszczonemu, o ile odszkodowanie nie podlega złożeniu do depozytu sądu zgodnie z art. 38 ust. 2.
§  5.
1.
Odszkodowanie przypadające wywłaszczonemu w myśl § 4 ust. 2 płatne jest w następujących terminach:
1)
przy odszkodowaniu nie przekraczającym sumy 500.000 zł w ciągu 6 miesięcy, licząc od daty orzeczenia (§ 2),
2)
przy odszkodowaniu powyżej 500.000 zł, a nie przekraczającym 2.000.000 zł - pierwsze 500.000 zł zgodnie z pkt 1, nadwyżka w ratach miesięcznych po 50.000 zł,
3)
przy odszkodowaniu powyżej 2.000.000 zł, a nie przekraczającym 5.000.000 zł, pierwsze 2.000.000 zł w terminach i w sposób podany w pkt 2, nadwyżka - w ratach miesięcznych po 25.000 zł.
2.
Tryb wypłaty nadwyżki ponad 5.000.000 zł określi odrębne rozporządzenie.
§  6.
1.
W przypadkach, gdy wywłaszczony nabywa od Skarbu Państwa gospodarstwo rolne lub mienie nierolnicze, albo też buduje dom mieszkalny zawierający nie więcej niż 10 izb mieszkalnych, bank na wniosek wywłaszczonego uzasadniony zaświadczeniem właściwych władz wypłaci przedterminowo odpowiednią kwotę na pokrycie ceny nabycia albo budowy.
2.
Przedterminowa wypłata, o której mowa w ust. 1, może nastąpić także na uzasadnione gospodarczo potrzeby i inwestycje wywłaszczonego do wysokości wartości inwestycji. Do wniosku o dokonanie przedterminowej wypłaty wywłaszczony powinien załączyć zaświadczenie wojewódzkiej komisji planowania gospodarczego co do zasadności inwestycji.
3.
Minister Finansów określi sposób przedterminowej wypłaty i szczegółowej kontroli zużycia sum wypłaconych przedterminowo wywłaszczonemu.
4. 1
Minister Finansów ustali sposób i zasady pokrycia odszkodowania z rachunku wykonawcy.
§  7.
Bank ustala zgodnie z § 5 ust. 1 daty wypłaty zawiadamiając o tym wywłaszczonego pocztą za zwrotnym poświadczeniem odbioru co najmniej na 14 dni przed wyznaczonym terminem i jednocześnie przesyła odpis tego zawiadomienia do urzędu skarbowego oraz do prezydium miejskiej lub gminnej rady narodowej właściwej ze względu na położenie wywłaszczonej nieruchomości i miejsce zamieszkania wywłaszczonego.
§  8.
Jeżeli suma odszkodowania podlega złożeniu do depozytu sądowego, bank dokona przelewu w terminach przewidzianych w § 5 ust. 1 i jednocześnie zawiadomi o wysokości wypłaconej kwoty wywłaszczonego i sąd grodzki, do dyspozycji którego wpłata została dokonana.
§  9.
Bank dokonuje wypłaty odszkodowania z rachunku wykonawcy z zachowaniem obowiązujących przepisów o trybie finansowania inwestycji.
§  10.
Wykonanie rozporządzenia porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego oraz wszystkim ministrom.
§  11.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 6 ust. 4 dodany przez § 1 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1951 r. (Dz.U.51.22.173) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 20 kwietnia 1951 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1950.26.235

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Tryb wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.
Data aktu: 03/06/1950
Data ogłoszenia: 03/07/1950
Data wejścia w życie: 03/07/1950