Ochrona tajemnicy państwowej i służbowej.

DEKRET
z dnia 26 października 1949 r.
o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej.

W celu zapobieżenia:

- rozpowszechnianiu wiadomości, które ze względu na dobro Polski Ludowej należy zachować w tajemnicy

- przenikaniu tych wiadomości do ośrodków wrogich Polsce Ludowej

- wykorzystywaniu tych wiadomości na szkodę Polski Ludowej

na podstawie art. 4 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy z dnia 2 lipca 1949 r. o upoważnieniu Rządu do wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 41, poz. 302) - Rada Ministrów postanawia, a Rada Państwa zatwierdza, co następuje:

Rozdział  I.

Przepisy ogólne.

Art.  1.
1.
Tajemnicę państwową stanowią wszelkie wiadomości, dokumenty lub inne przedmioty, które ze względu na obronę, bezpieczeństwo lub ważne interesy gospodarcze bądź polityczne Państwa Polskiego albo państw zaprzyjaźnionych mogą być udostępnione wyłącznie osobom do tego uprawnionym.
2.
Rada Ministrów może w drodze uchwały szczegółowo określić zakres wiadomości, dokumentów lub innych przedmiotów jako stanowiących tajemnicę państwową.
Art.  2.

Tajemnicę służbową stanowią wiadomości, dokumenty lub inne przedmioty, które ze względu na dobro służby mogą być udostępnione wyłącznie osobom do tego uprawnionym.

Rozdział  II.

Przepisy karne.

Art.  3.
1.
Kto nie będąc do tego uprawniony zbiera, przechowuje, przekazuje, ujawnia lub ogłasza wiadomości, dokumenty lub inne przedmioty, stanowiące tajemnicę państwową,

podlega karze więzienia do lat 10.

2.
Jeżeli przestępstwo określone w ust. 1 popełnia urzędnik w odniesieniu do wiadomości, dokumentów lub innych przedmiotów, do których ma dostęp w związku ze służbą,

podlega karze więzienia.

3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 lub 2 działa nieumyślnie,

podlega karze więzienia do lat 3 lub aresztu.

Art.  4.
1.
Kto nie będąc do tego uprawniony zbiera, przechowuje, przekazuje, ujawnia lub ogłasza wiadomości, dokumenty lub inne przedmioty, stanowiące tajemnicę państwową ze względu na obronę lub bezpieczeństwo Państwa,

podlega karze więzienia.

2.
Jeżeli przestępstwo określone w ust. 1 popełnia urzędnik w odniesieniu do wiadomości, dokumentów lub innych przedmiotów, do których ma dostęp w związku ze służbą,

podlega karze więzienia na czas nie krótszy od lat 3.

3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 lub 2 działa nieumyślnie,

podlega karze więzienia do lat 5.

Art.  5.
1.
Kto wykracza przeciwko zarządzeniom władz wydanym dla ochrony tajemnicy państwowej,

podlega karze więzienia do 1 roku lub aresztu.

2.
Jeżeli w związku z czynem określonym w ust. 1 doszło lub mogło dojść do ujawnienia tajemnicy państwowej,

sprawca podlega karze więzienia do lat 3 lub aresztu.

3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 2 działa nieumyślnie,

podlega karze więzienia do 1 roku lub aresztu.

4.
Jeżeli przestępstwo określone w ust. 1, 2 lub 3 popełnia urzędnik w związku ze służbą,

sąd może wymierzyć karę o połowę wyższą od najwyższego wymiaru kary przewidzianego za dane przestępstwo.

Art.  6.
1.
Kto wykracza przeciwko zarządzeniom władz wydanym dla ochrony tajemnicy państwowej ze względu na obronę lub bezpieczeństwo Państwa,

podlega karze więzienia do lat 3 lub aresztu.

2.
Jeżeli w związku z czynem określonym w ust. 1 doszło lub mogło dojść do ujawnienia tajemnicy państwowej,

sprawca podlega karze więzienia do lat 5.

3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 2 działa nieumyślnie,

podlega karze więzienia do lat 2 lub aresztu.

4.
Jeżeli przestępstwo określone w ust. 1, 2 lub 3 popełnia urzędnik w związku ze służbą,

sąd może wymierzyć karę o połowę wyższą od najwyższego wymiaru kary przewidzianego za dane przestępstwo.

Art.  7.
1.
Urzędnik, który dopuszcza do utraty powierzonych mu dokumentów lub innych przedmiotów, stanowiących tajemnicę państwową, jeśli to spowodowało lub mogło spowodować ujawnienie tej tajemnicy,

podlega karze więzienia do lat 10.

2.
Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,

podlega karze więzienia do lat 3 lub aresztu.

Art.  8.
1.
Urzędnik, który dopuszcza do utraty powierzonych mu dokumentów lub przedmiotów, stanowiących tajemnicę państwową ze względu na obronę lub bezpieczeństwo Państwa, jeśli to spowodowało lub mogło spowodować ujawnienie tej tajemnicy,

podlega karze więzienia.

2.
Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,

podlega karze więzienia do lat 5.

Art.  9.
1.
Kto nie będąc do tego uprawniony przekazuje, ujawnia lub rozgłasza tajemnicę służbową,

podlega karze więzienia do lat 3 lub aresztu do lat 3.

2.
Jeżeli przestępstwo określone w ust. 1 popełnia urzędnik w odniesieniu do tajemnicy służbowej, do której ma dostęp w związku ze służbą,

podlega karze więzienia do lat 5.

3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 lub 2 działa nieumyślnie,

podlega karze aresztu do lat 2.

Art.  10.
1.
Urzędnik, który wykracza przeciwko zarządzeniom władz wydanym dla ochrony tajemnicy służbowej,

podlega karze aresztu do 1 roku.

2.
Jeżeli w związku z czynem określonym w ust. 1 doszło lub mogło dojść do ujawnienia tajemnicy służbowej,

sprawca podlega karze więzienia do lat 3 lub aresztu do lat 3.

3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 2 działa nieumyślnie,

podlega karze aresztu do 1 roku.

Art.  11.

W przypadku mniejszej wagi sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

Art.  12.

Odpowiedzialności karnej, przewidzianej dla urzędników, podlegają - oprócz osób, wymienionych w art. 292 kodeksu karnego i w art. 46 dekretu o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa - również członkowie ciał kolegialnych o charakterze publiczno-prawnym, członkowie rad narodowych jako też pracownicy i członkowie kolegialnych ciał związków zawodowych oraz organizacji społecznych i politycznych.

Rozdział  III.

Przepisy końcowe.

Art.  13.
1.
W sprawach o przestępstwa określone w art. 3-8 właściwe są sądy wojskowe.
2.
Sądy wojskowe wymierzają karę więzienia w granicach do 15 lat.
3.
Przepisy art. 54 kodeksu postępowania karnego oraz art. 55 dekretu o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa stosuje się odpowiednio.
Art.  14. 1

(uchylony).

Art.  15.

Państwowe władze naczelne wydadzą zarządzenia, zabezpieczające ochronę tajemnicy państwowej.

Art.  16.

Z dniem wejścia w życie niniejszego dekretu tracą moc: art. 289 kodeksu karnego oraz art. 159 i 160 kodeksu karnego Wojska Polskiego.

Art.  17.

Wykonanie dekretu porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, Ministrom: Bezpieczeństwa Publicznego, Obrony Narodowej, Sprawiedliwości oraz pozostałych ministrom.

Art.  18.

Dekret wchodzi w życie po upływie 10 dni od dnia ogłoszenia.

1 Art. 14 uchylony przez art. 6 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o zmianie przepisów postępowania karnego (Dz.U.61.53.296) z dniem 1 stycznia 1962 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1949.55.437

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Ochrona tajemnicy państwowej i służbowej.
Data aktu: 26/10/1949
Data ogłoszenia: 02/11/1949
Data wejścia w życie: 13/11/1949