Dostawy, roboty i usługi na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz niektórych kategorii osób prawnych.

USTAWA
z dnia 18 listopada 1948 r.
o dostawach, robotach i usługach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz niektórych kategorii osób prawnych.

Art.  1.
1.
Przepisy niniejszej ustawy mają zastosowanie do dostaw, robót i usług, dokonywanych na rzecz Skarbu Państwa, zakładów, instytucji, przedsiębiorstw państwowych, przedsiębiorstw pod zarządem państwowym, przedsiębiorstw pod nadzorem państwowym, przedsiębiorstw państwowo-spółdzielczych, central spółdzielczo-państwowych, związków samorządu terytorialnego i przedsiębiorstw samorządowych lub przez samorząd zarządzanych, związków międzykomunalnych oraz spółek prawa cywilnego i handlowego, w których Skarb Państwa, przedsiębiorstwa państwowe, samorządowe albo osoby prawne prawa publicznego posiadają udział, wynoszący ponad 50% kapitału zakładowego.
2.
Właściwi ministrowie określą, które instytucje przez Państwo subwencjonowane będą podlegać przepisom niniejszej ustawy.
3.
Przepisy niniejszej ustawy nie mają zastosowania do dostaw, robót i usług, dokonywanych na rzecz zakładów, instytucji i przedsiębiorstw, wymienionych w ust. 1, mających siedzibę poza granicami Państwa, do dostaw z zagranicy oraz dostaw, wykonywanych w ramach planowego rozdziału, dokonywanego przez Państwo.
Art.  2.

Przez użyty w niniejszej ustawie wyraz "zamawiający" należy rozumieć podmioty prawne, wymienione w art. 1, zaś przez wyraz "zamówienie" - powierzenie dostaw, robót lub świadczenia usług.

Art.  3.

Właściwy minister w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu może w drodze zarządzeń uregulować odmiennie tryb udzielania zamówień na dostawy niektórych surowców, półwyrobów i wyrobów, przetwarzanych przez zamawiającego lub na dostawy artykułów, nabywanych przez zamawiającego w celu dalszej odsprzedaży w ramach jego działalności.

Art.  4.
1.
Zamówienia powinny być w zasadzie planowane.
2.
Zamawiający powinien dołożyć starań, aby zamówienie było udzielone i wykonane w sposób najbardziej korzystny.
Art.  5.
1.
Zamówienia powinny być udzielane przedsiębiorstwom państwowym, przedsiębiorstwom pod zarządem państwowym, przedsiębiorstwom samorządowym, przedsiębiorstwom pozostającym pod zarządem związków samorządu terytorialnego, przedsiębiorstwom państwowo-spółdzielczym i centralom spółdzielczo-państwowym.
2.
Właściwi ministrowie w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu oraz Prezesem Centralnego Urzędu Planowania mogą określić w drodze zarządzeń inne przedsiębiorstwa, które pod względem udzielania im zamówień będą traktowane na równi z przedsiębiorstwami, wymienionymi w ust 1.
Art.  6.
1.
Przedsiębiorstwom, nie wymienionym w art. 5, zamówienia mogą być udzielane tylko wówczas, jeżeli przedmiot zamówienia nie jest objęty działalnością przedsiębiorstw, wymienionych w art. 5, albo jeżeli te przedsiębiorstwa nie podejmują się wykonania zamówienia w ilości i w terminach koniecznych dla zamawiającego.
2.
Właściwy minister w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu co do dostaw, robót i usług, a z Ministrem Odbudowy co do robót budowlanych - może upoważnić podległe mu organy do udzielania zamówień przedsiębiorstwom, nie wymienionym w art. 5, na określony przeciąg czasu oraz do wysokości określonych sum.
3.
Uprawnienia właściwych ministrów, przewidziane w ust. 2, służą Szefowi Kancelarii Cywilnej Prezydenta Rzeczypospolitej lub Szefowi Kancelarii Rady Państwa co do dostaw, robót i usług oraz robót budowlanych, wykonywanych na zamówienie Kancelarii Cywilnej Prezydenta Rzeczypospolitej lub Kancelarii Rady Państwa.
4.
Rada Ministrów może określić górną granicę wartości dostaw, robót i usług, wymienionych w ust. 2.
Art.  7.

Przedsiębiorstwom, wymienionym w art. 5, zamówień udziela się w trybie bezprzetargowym.

Art.  8.

Przedsiębiorstwom, nie wymienionym w art. 5, zamówień udziela się w zasadzie w drodze pisemnego przetargu nieograniczonego.

Art.  9.
1.
Rada Ministrów w drodze rozporządzenia wyda przepisy, regulujące udzielanie zamówień, przeprowadzanie przetargów, zawieranie i wykonywanie umów, przyjmowanie dostaw, robót i usług, udzielanie zaliczek, oraz określi przypadki, w których dopuszczalne będzie udzielanie zamówień w drodze pisemnego przetargu ograniczonego, ustnego przetargu nieograniczonego i w trybie bezprzetargowym.
2.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia, jakie usługi podlegać będą przepisom niniejszej ustawy.
3.
Rada Ministrów może upoważnić poszczególnych ministrów do wydania dla podległego im działu administracji szczegółowych przepisów w zakresie, oznaczonym w rozporządzeniu, które będzie wydane na podstawie ust. 1.
Art.  10.

Czynności przetargowe, dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowują moc prawną, jednakże rozstrzygnięcie przetargu następuje na podstawie przepisów niniejszej ustawy.

Art.  11.

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Prezesowi Rady Ministrów oraz właściwym ministrom.

Art.  12.
1.
Ustawa niniejsza wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia.
2.
Równocześnie tracą moc obowiązującą wszelkie przepisy w przedmiocie, unormowanym niniejszą ustawą, a w szczególności ustawa z dnia 15 lutego 1933 r. o dostawach i robotach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz instytucji prawa publicznego (Dz. U. R. P. Nr 19, poz. 127).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1948.63.494

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Dostawy, roboty i usługi na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz niektórych kategorii osób prawnych.
Data aktu: 18/11/1948
Data ogłoszenia: 31/12/1948
Data wejścia w życie: 01/02/1949