Zasady i warunki prowadzenia spraw przed sądami ubezpieczeń społecznych przez przedstawicieli związków zawodowych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRÓW SPRAWIEDLIWOŚCI ORAZ PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 18 czerwca 1948 r.
o zasadach i warunkach prowadzenia spraw przed sądami ubezpieczeń społecznych przez przedstawicieli związków zawodowych.

Na podstawie art. 420 § 4 prawa o sądach ubezpieczeń społecznych z dnia 28 lipca 1939 r. (Dz. U. R. P. Nr 71, poz. 476 i z 1946 r. Nr 12, poz. 76) zarządza się, co następuje:
§  1.
Użyte w niniejszym rozporządzeniu skróty oznaczają:
a)
"przedstawiciel" - przedstawiciela związku zawodowego,
b)
"sąd" - okręgowy sąd ubezpieczeń społecznych.
§  2.
Zadaniem przedstawiciela jest udzielanie członkom danego związku zawodowego pomocy prawnej w zakresie ubezpieczeń społecznych, a w szczególności obrona i zastępstwo w ramach obowiązujących przepisów prawnych przed okręgowymi sądami ubezpieczeń społecznych, udzielanie porad prawnych i sporządzanie pism w tych sprawach.
§  3.
Przedstawicielem, uprawnionym przez związek zawodowy do prowadzenia spraw przed sądem, może być osoba, która:
a)
posiada obywatelstwo polskie i korzysta w pełni z praw cywilnych i obywatelskich,
b)
jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym postępowaniem daje rękojmię należytego spełniania zadań przedstawiciela,
c)
ukończyła 25 lat życia,
d)
włada należycie językiem polskim w słowie i piśmie,
e)
posiada dostateczną znajomość przepisów prawnych o ubezpieczeniu społecznym i o postępowaniu przed sądami ubezpieczeń społecznych,
f)
została wciągnięta do spisu przedstawicieli związków zawodowych przed danym sądem.
§  4.
Członkowie organów i pracownicy instytucji ubezpieczeń społecznych wyłączeni są od zastępstwa w sprawach przeciwko tej instytucji.
§  5.
Przedstawicieli poszczególnych związków zawodowych wyznacza okręgowa komisja związków zawodowych na wniosek związku zawodowego.

Jedna osoba może być przedstawicielem jednego lub więcej związków zawodowych.

§  6.
Osoby, wyznaczone na przedstawicieli, wciąga okręgowa komisja związków zawodowych do spisu przedstawicieli, który przesyła właściwemu sądowi i zawiadamia go następnie o zmianach, wprowadzonych do spisu.
§  7.
Przed rozpoczęciem swoich czynności przedstawiciel składa wobec prezesa właściwego sądu następujące przyrzeczenie: "Przyrzekam, że obowiązki przedstawiciela związku zawodowego przed sądem ubezpieczeń społecznych będę spełniał sumiennie i gorliwie, zgodnie z prawem i słusznością, poświęcając im całą swą wiedzę i doświadczenie."
§  8.
Przedstawiciel obowiązany jest zachować w tajemnicy wiadomości, które otrzymał z tytułu wykonania swoich zadań.
§  9.
Przedstawicielowi nie wolno pobierać od strony żadnego wynagrodzenia za prowadzenie sprawy.
§  10.
Przedstawiciel powinien do każdej sprawy przedłożyć pełnomocnictwo strony, w którym należy powołać uprawnienie do występowania przed sądem (§§ 5 i 6).
§  11.
Sąd skreśla przedstawiciela ze spisu:
a)
jeżeli utraci którykolwiek z wymogów, wymienionych w § 3, bądź stwierdzony zostanie brak któregokolwiek z tych wymogów,
b)
jeżeli przedstawiciel nie spełnia należycie swoich obowiązków,
c)
w razie pobierania przez przedstawiciela wynagrodzenia za prowadzenie sprawy od strony.
§  12.
O skreśleniu przedstawiciela ze spisu orzeka kolegium trzech sędziów właściwego sądu.

Orzeczenie kolegium trzech sędziów jest ostateczne.

§  13.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1948.32.219

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady i warunki prowadzenia spraw przed sądami ubezpieczeń społecznych przez przedstawicieli związków zawodowych.
Data aktu: 18/06/1948
Data ogłoszenia: 07/07/1948
Data wejścia w życie: 07/07/1948