Przepadek majątku.

DEKRET

z dnia 22 października 1947 r.

o przepadku majątku.

Na podstawie art. 4 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o upoważnieniu Rządu do wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 252) - Rada Ministrów postanawia, a Rada Państwa zatwierdza, co następuje:

Art.  1.

1. Przepisy dekretu niniejszego stosuje się:

1) do przepadku całości lub części majątku, orzeczonego jako kara dodatkowa przez sąd, oraz do przepadku, orzeczonego przez Komisję Specjalną do walki z nadużyciami i szkodnictwem gospodarczym;

2) do zabezpieczenia grożącego przepadku majątku.

2. 1 Przepisów dekretu niniejszego nie stosuje się do przepadku narzędzi, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstwa, oraz do orzeczonego przez sąd przepadku przedmiotów, pochodzących bezpośrednio lub pośrednio z przestępstwa, jak również do przepadku majątku, orzeczonego w postępowaniu karnym skarbowym.

Art.  2.

Orzeczenie o zabezpieczeniu przepadku majątku podlega ujawnieniu w księdze wieczystej, rejestrze handlowym i innych rejestrach publicznych. Ujawnienie w księdze wieczystej następuje przez wpis wzmianki o zabezpieczeniu przepadku. Do takiej wzmianki stosuje się odpowiednio przepisy, dotyczące ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Art.  3.

Orzeczenie o przepadku części majątku powinno dokładnie określać, jakie przedmioty lub inne prawa majątkowe podlegają przepadkowi.

Art.  4.

Orzeczenie o przepadku majątku powoduje z mocy samego prawa przejście na rzecz Skarbu Państwa wszystkich przedmiotów i praw majątkowych osoby, w stosunku do której orzeczono przepadek, z wyjątkiem:

1) praw ściśle związanych z osobą skazanego;

2) niezbędnych dla skazanego lub członków jego rodziny: sprzętów domowych, pościeli, bielizny i ubrania codziennego; przyrządów używanych przez skazanego i członków jego rodziny z powodu ułomności; zapasów żywności i opału, niezbędnych dla skazanego lub jego rodziny na okres jednego miesiąca; krowy dojnej albo dwóch kóz, albo trzech owiec wraz z zapasem paszy i ściółki, aż do czasu najbliższych zbiorów, o ile zwierzęta te są niezbędne dla wyżywienia skazanego lub jego rodziny; przedmiotów niezbędnych do osobistego zarobkowania skazanego; pieniędzy w kwocie niezbędnej dla skazanego lub jego rodziny na utrzymanie przez dwa tygodnie; przedmiotów służących skazanemu lub jego rodzinie do wykonywania praktyk religijnych lub niezbędnych do nauki; obrączek ślubnych skazanego; przedmiotów mających służyć do pochowania zmarłego członka rodziny skazanego.

Art.  5.

1. Przepadek obejmuje majątek skazanego w dacie wydania orzeczenia o przepadku, choćby nieprawomocnego.

2. Przejście majątku na rzecz Skarbu Państwa następuje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Art.  6.

1. Wszelkie czynności prawne, zdziałane przez skazanego po popełnieniu przestępstwa albo w ciągu roku przed popełnieniem przestępstwa w zamiarze uchylenia majątku od przepadku, będą uznane przez właściwy sąd cywilny za nieważne, jeżeli nabywca wiedział lub powinien był wiedzieć o tym zamiarze skazanego.

2. Jeżeli z czynności prawnej skazanego osiąga korzyść osoba najbliższa w rozumieniu art. 91 § 1 kodeksu karnego, domniemywa się, że wiedziała o zamiarze skazanego.

3. Jeżeli osoba trzecia osiągnęła korzyść pod tytułem darmym, czynność prawna skazanego będzie uznana za nieważną bez względu na to, czy obdarowany wiedział lub powinien był wiedzieć o zamiarze skazanego.

4. Skarb Państwa nie może dochodzić sądownie praw, przewidzianych w ustępach poprzedzających, po upływie 5 lat od daty dokonania czynności przez skazanego.

Art.  7.

1. Za zobowiązania osoby, której majątek uległ w całości przepadkowi, Skarb Państwa odpowiada do wysokości wartości majątku, który przeszedł na Skarb Państwa. Należności Skarbu Państwa, oparte na tytule publiczno lub prywatno-prawnym, traktuje się w tym przypadku na równi z innymi wierzytelnościami, przypadającymi od skazanego, choćby należności publiczno-prawne zostały ustalone po uprawomocnieniu się orzeczenia o przepadku. Skarb Państwa zachowuje jednak pierwszeństwo zaspokojenia, służące mu z mocy prawa w stosunku do tych należności.

2. W razie orzeczenia o przepadku części majątku Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za zobowiązania tylko wówczas, gdy wolny od przepadku majątek skazanego nie wystarcza na zaspokojenie wierzytelności.

3. Orzeczony przepadek nie narusza praw rzeczowych ograniczonych, obciążających przepadły majątek, nie wyłączając praw rzeczowych ograniczonych, służących Skarbowi Państwa.

Art.  8.

1. Do wykonania orzeczeń o przepadku majątku lub o zabezpieczeniu przepadku właściwe są urzędy likwidacyjne, powołane dekretem z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. R. P. Nr 13, poz. 87).

2. Wykonywanie tych orzeczeń odbywa się w trybie administracyjnym z wyłączeniem drogi sądowej. Urzędy likwidacyjne stosują przepisy, dotyczące ustalania, sposobu zabezpieczenia i przejmowania majątków opuszczonych i poniemieckich, a w przypadkach nieuregulowanych tymi przepisami stosują odpowiednio przepisy części drugiej kodeksu postępowania cywilnego.

Art.  9. ²

Sąd lub Komisja Specjalna do walki z nadużyciami i szkodnictwem gospodarczym przesyła odpis prawomocnego orzeczenia o przepadku lub odpis orzeczenia o zabezpieczeniu przepadku okręgowemu urzędowi likwidacyjnemu, w którego okręgu znajduje się majątek ulegający przepadkowi albo miejsce zamieszkania lub pobytu skazanego (oskarżonego) i jego najbliższej rodziny. Odpisy te stanowią tytuł wykonawczy.

Art.  10.

1. Gdy orzeczono przepadek przedmiotu lub innego prawa majątkowego, należącego do osoby trzeciej, osoba ta może wystąpić z pozwem przeciwko Skarbowi Państwa o uznanie przepadku za nieważny.

2. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do orzeczenia o zabezpieczeniu przepadku.

Art.  11.

1. Jeżeli przy wykonaniu orzeczenia o przepadku lub o zabezpieczeniu przepadku objęto przedmiot lub inne prawo majątkowe, należące do osoby trzeciej, osoba ta może wystąpić z pozwem przeciwko Skarbowi Państwa o zwolnienie tego przedmiotu lub prawa.

2. Osoba ta powinna przed wystąpieniem z pozwem zgłosić okręgowemu urzędowi likwidacyjnemu pisemne żądanie zwolnienia, przedstawiając wszystkie zarzuty, które ma zamiar podnieść w pozwie, ze wskazaniem środków dowodowych. W razie niezachowania tego przepisu lub w razie wystąpienia z pozwem przed upływem czterech tygodni od dnia zgłoszenia powyższego żądania poniesie ona koszty procesu, nawet gdyby z powództwem się utrzymała.

Art.  12.

1. W razie uchylenia orzeczenia o przepadku lub darowaniu tej kary oraz w przypadkach, przewidzianych w art. 10 i 11, majątek, przejęty na rzecz Skarbu Państwa w wykonaniu orzeczenia o przepadku, ulega zwrotowi osobie uprawnionej.

2. W razie niemożności zwrotu majątku Skarb Państwa odpowiada według przepisów o odpowiedzialności posiadacza dobrej wiary.

3. Orzekanie o przyznaniu wynagrodzenia z tytułu odpowiedzialności, przewidzianej w ustępie poprzedzającym oraz o jego wysokości należy do okręgowego urzędu likwidacyjnego, właściwego do wykonania orzeczenia o przepadku lub o zabezpieczeniu przepadku.

4. Od orzeczenia okręgowego urzędu likwidacyjnego co do wysokości wynagrodzenia nie służy żaden środek odwoławczy w trybie administracyjnym. Jeżeli jednak osoba uprawniona do otrzymania wynagrodzenia nie zgadza się z orzeczeniem okręgowego urzędu likwidacyjnego co do wysokości wynagrodzenia, może w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia jej tego orzeczenia żądać ustalenia wysokości wynagrodzenia przez sąd grodzki siedziby okręgowego urzędu likwidacyjnego. Ustalenie wysokości wynagrodzenia odbywa się w trybie postępowania niespornego.

Art.  13.

1. Do majątku, który uległ przepadkowi, stosuje się przepisy dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich oraz wydanych na jego podstawie rozporządzeń wykonawczych, dotyczące mienia, które przeszło w myśl powyższego dekretu na rzecz Skarbu Państwa.

2. Do majątku, będącego przedmiotem zabezpieczenia przepadku, stosuje się te spośród powyższych przepisów, które dotyczą zabezpieczenia majątków opuszczonych oraz korzystania z nich w granicach zwyczajnych potrzeb gospodarczych. Zabezpieczenie przez odebranie majątku dotychczasowemu posiadaczowi wymaga postanowienia sądu lub Komisji Specjalnej do walki z nadużyciami i szkodnictwem gospodarczym.

Art.  14.

1. Przepisy dekretu niniejszego stosuje się odpowiednio do przepadku majątku, orzeczonego jako środek zabezpieczający lub orzeczonego na zasadzie art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny 1939-1945 r. (Dz. U. R. P. Nr 41, poz. 237).

2. Przepisy art. 2, 5, 7-13 i 15 stosuje się odpowiednio do przepadku majątku, orzeczonego na podstawie dekretu z dnia 13 września 1946 r. o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego osób narodowości niemieckiej (Dz. U. R. P. Nr 55, poz. 310), a przepisy art. 8, 9, 12 i 13 - do przepadku, orzeczonego na podstawie dekretu z dnia 13 kwietnia 1945 r. o nadzwyczajnym podatku od wzbogacenia wojennego (Dz. U. R. P. Nr 13, poz. 72).

Art.  15.

1. Przepisy dekretu niniejszego stosuje się również do spraw karnych, toczących się przed sądami i Komisją Specjalną do walki z nadużyciami i szkodnictwem gospodarczym, a w dniu wejścia w życie dekretu niniejszego jeszcze nie ukończonych, oraz do wykonania orzeczeń o przepadku i zabezpieczeniu przepadku majątku, zapadłych przed tym dniem.

2. Postępowanie w sprawie wykonania orzeczeń o przepadku i zabezpieczeniu, wszczęte przed wejściem w życie dekretu niniejszego, będzie ukończone według przepisów dotychczasowych.

3. Przepisy art. 10-13 stosuje się także, gdy orzeczenie o przepadku lub zabezpieczeniu przepadku zostało wykonane przed wejściem w życie dekretu niniejszego.

Art.  16.

1. Z dniem wejścia w życie dekretu niniejszego tracą moc obowiązującą wszelkie przepisy w przedmiocie unormowanym tym dekretem, a w szczególności:

1) art. 2 i 5 ustawy z dnia 23 czerwca 1939 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej w przypadkach zbiegostwa do nieprzyjaciela lub poza granice Państwa (Dz. U. R. P. Nr 57, poz. 367);

2) art. 44 kodeksu karnego Wojska Polskiego;

3) art. 323 kodeksu wojskowego postępowania karnego w części dotyczącej wykonania przepadku;

4) art. 49 §§ 3-5 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz. U. R. P. Nr 30, poz. 192);

5) art. 2 §§ 2 i 3 oraz art. 6 § 3 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny 1939-1945 r. (Dz. U. R. P. Nr 41, poz. 237);

6) art. 11 ust. 2 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego osób narodowości niemieckiej (Dz. U. R. P. Nr 55, poz. 310);

7) art. 2 ust. 2 pkt 3 dekretu z dnia 17 października 1946 r. o zniesieniu specjalnych sądów karnych (Dz. U. R. P. Nr 59, poz. 324).

2. Art. 7 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami wojennymi oraz dla zdrajców Narodu Polskiego (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377) otrzymuje brzmienie:

"Art. 7. W razie skazania za przestępstwo określone w niniejszym dekrecie, sąd orzeka:

a) utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych,

b) przepadek całego mienia skazanego".

Art.  17.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrom: Skarbu, Sprawiedliwości, Obrony Narodowej, Administracji Publicznej, Ziem Odzyskanych i Bezpieczeństwa Publicznego.

Art.  18.

Dekret niniejszy wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.

1 Art. 1 ust. 2 zmieniony przez art. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. (Dz.U.49.25.179) zmieniającej nin. dekret z dniem 29 kwietnia 1949 r.

2 Art. 9 zmieniony przez art. 3 dekretu z dnia 13 maja 1953 r. o zmianie niektórych przepisów kodeksu wojskowego postępowania karnego (Dz.U.53.27.105) zmieniającego nin. dekret z dniem 24 czerwca 1953 r.

• Identyfikator: Dz.U.1947.65.390
• Rodzaj: Dekret
• Tytuł: Przepadek majątku.
• Data aktu: 22/10/1947
• Data ogłoszenia: 28/10/1947
• Data wejścia w życie: 05/11/1947