Przepisy wspólne.
Przepisy ogólne.
W sprawach cywilnych wymienionych w dekrecie niniejszym pobiera się opłaty sądowe na rzecz Skarbu Państwa oraz zwrot wydatków. Opłaty sądowe i wydatki stanowią koszty sądowe.
W razie cofnięcia prawa ubogich lub uchylenia kurateli należne od strony koszty sądowe będą ściągnięte z urzędu z zastosowaniem odpowiednio przepisu art. 119 § 1 kodeksu postępowania cywilnego.
Jeżeli o obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w myśl przepisów art. 5-6 sąd nie orzekł w toku postępowania w danej sprawie, postanowienie w tej mierze wyda sąd, w którym sprawa toczyła się w pierwszej instancji.
Należności Skarbu Państwa z tytułu powstałych w toku procesu lub innego postępowania kosztów sądowych, a włożonych na przeciwnika strony, uwolnionej od kosztów sądowych lub opłat sądowych, będą w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym zaspokojone w tym samym stopniu i w tych samych granicach, jak koszty procesu lub innego postępowania, przyznane stronie uwolnionej.
Postępowanie o przyznanie prawa ubogich i postępowanie przed sądem polubownym wolne jest od opłat sądowych.
Opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma lub przy złożeniu wniosku podlegającego opłacie.
Przepis artykułu poprzedzającego stosuje się odpowiednio, gdy w wyniku sprawdzenia wartości przedmiotu sprawy albo wskutek zmiany lub rozszerzenia żądania należy uiścić opłatę wyższą od poprzednio wniesionej.
Przepisów art. 13 i 14 nie stosuje się w przypadkach, gdy sąd obowiązany jest do działania z urzędu. W tym przypadku opłatę pobiera się na podstawie wymiaru z urzędu.
Opłatę wymierzoną z urzędu należy pod rygorem egzekucji uiścić w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia stronie wezwania do zapłaty.
Opłatę uchyloną w całości lub w części prawomocnym orzeczeniem zwraca się stronie z urzędu.
Groszowe końcówki opłat przekraczające 50 gr zaokrągla się wzwyż do jednego złotego, a końcówki do 50 gr włącznie pomija się.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości określi sposób uiszczania opłat sądowych.
Opłaty sądowe.
W sprawach cywilnych pobiera się następujące opłaty sądowe:
Wpis.
Wpis jest stosunkowy i stały.
od pierwszych 5.000 zł. 100 zł,
a od nadwyżki 2 1/2%,
od pierwszych 50.000 zł 1.225 zł,
a od nadwyżki 3%.
Suma wpisu stosunkowego lub wszystkich wpisów stosunkowych w razie zgłoszenia równocześnie w jednym piśmie lub jednym oświadczeniu kilku wniosków, podlegających opłacie wpisu stosunkowego, nie może wynosić mniej niż 50 zł.
Podstawą obliczenia wpisu stosunkowego od środków odwoławczych i skargi o wznowienie jest wartość przedmiotu zaskarżenia objętego pismem.
Wpis uiszczony od pisma odrzuconego z powodu niewłaściwości sądu zalicza się przy ponownym wniesieniu tegoż pisma, jeżeli to nastąpi w terminie tygodniowym od dnia uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu.
Na żądanie strony zwraca się wpis:
Na żądanie strony zwraca się połowę wpisu w razie cofnięcia pisma przed rozpoczęciem rozprawy lub posiedzenia, na które sprawa została skierowana. Również w razie zawarcia ugody zwraca się połowę wpisu za instancję, w której ugoda nastąpiła.
Opłata od podań i załączników.
Od każdego podania i wniosku do protokołu złożonego poza rozprawą lub posiedzeniem i w ogóle od każdego pisma nie podlegającego opłacie wpisu pobiera się opłatę w postępowaniu przed sądami w wysokości 20 zł, a w postępowaniu przed komornikami - 10 zł.
Od każdego załącznika do pisma lub protokołu pobiera się opłatę w wysokości 10 zł.
Od opłaty od podań i załączników wolne są:
Opłata kancelaryjna.
- w wysokości 100 zł,
- w wysokości 20 zł.
Opłata za doręczenie.
Opłata za doręczenie jest stosunkowa lub stała.
Wysokość opłaty stosunkowej zależna jest od wysokości wpisu stosunkowego lub stałego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości określi:
Kaucja kasacyjna.
Wysokość kaucji, którą należy wpłacić przy wniesieniu skargi kasacyjnej, wynosi 1.000 zł.
Wydatki.
Do wydatków należą:
Koszty przeprowadzenia dowodu na żądanie sądu polubownego ponoszą obie strony. Co do złożenia zaliczki i skutków jej niezłożenia stosuje się art. 45 dekretu niniejszego.
(uchylony).
Przepisy szczególne.
Opłaty w postępowaniu spornym.
Dziesiątą część wpisu stosunkowego pobiera się od wniosku o zabezpieczenie dowodu.
Piątą część wpisu stosunkowego pobiera się od wartości przedmiotu ugody, zawartej przed sądem bez uprzedniego wytoczenia powództwa, lub tej części wartości przedmiotu ugody, zawartej w toku sporu, która przewyższa wartość przedmiotu sporu. Opłatę tę pobiera się na podstawie urzędowego wymiaru.
Podstawą obliczenia wpisu stosunkowego od zarzutów w postępowaniu nakazowym, sprzeciwu od wyroku zaocznego i skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego jest wartość przedmiotu zaskarżenia, objętego pismem procesowym.
W sprawach o unieważnienie małżeństwa lub rozwód wpis tymczasowy wynosi od 1.000 zł do 10.000 zł. Przy ostatecznym określeniu wpisu w tych sprawach sąd winien mieć na względzie stosunki majątkowe stron.
Wpis stały wynosi:
utraconego posiadania 300 zł,
od sprzeciwu od wyroku zaocznego w tej sprawie 150 zł,
od zgłoszenia interwencji ubocznej i od zażalenia w tej sprawie 60 zł,
i od zażalenia na postanowienie w tej sprawie 300 zł,
polubownego 100 zł.
Poza przypadkami przewidzianymi w art. 31 i 32 na wniosek strony zwraca się wpis od apelacji wzajemnej, która utraciła moc wskutek cofnięcia apelacji lub odrzucenia jej, i od powództwa o rozwód w razie pojednania się stron.
Przepisy dotyczące powództwa i apelacji stosuje się odpowiednio do powództwa wzajemnego i apelacji wzajemnej.
Nie pobiera się opłaty od podań i załączników od pism i wniosków do protokołu, zawierających sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym.
Opłaty w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym.
Jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej, od zażaleń pobiera się piątą część wpisu.
Połowę wpisu stosunkowego pobiera się od:
egzekucyjnym oraz od zażaleń na postanowienia w sprawie z takiego
wniosku 100 zł,
i od zażalenia w sprawie z takiego wniosku 50 zł,
Opłaty w postępowaniu niespornym.
Przepisy wspólne.
Od każdego wniosku rozpoczynającego postępowanie sądowe lub samodzielną część postępowania, który nie podlega innemu wpisowi lub nie jest zwolniony od opłat sądowych, pobiera się wpis stały w wysokości 50 zł.
W sprawach przewidzianych w rozdziale niniejszym stosuje się odpowiednio przepis art. 52.
Opłaty w sprawach z zakresu prawa osobowego, małżeńskiego majątkowego i prawa o aktach stanu cywilnego.
Wpis stały wynosi:
ponoszeniu kosztów utrzymania rodziny (art. 7 prawa małżeńskiego
majątkowego) 100 zł,
bez zgody drugiego małżonka oraz o odebranie współmałżonkowi prawa
zarządu majątkiem wspólnym 500 zł,
o ustalenie jego treści (art. 33 ust. (3) i 34 prawa o aktach stanu cywilnego) 100 zł,
stanu cywilnego 100 zł,
Wolne od opłat sądowych jest postępowanie o uchylenie postanowienia o uznaniu za zmarłego lub stwierdzeniu zgonu.
Opłaty w postępowaniu przed władzą opiekuńczą.
Wolne od opłat sądowych są wszelkie pisma i wnioski, będące podstawą do wszczęcia przez władzę opiekuńczą postępowania z urzędu, jak również pisma i wnioski składane w wykonaniu obowiązku wynikającego z ustawy lub nałożonego przez władzę opiekuńczą.
Od wniosku o udzielenie zezwolenia na dokonanie czynności prawnych dotyczących osób pozostających pod władzą rodzicielską, opieką lub kuratelą albo na wytoczenie powództwa pobiera się:
Wpis stały wynosi:
osobie, która nie ukończyła osiemnastego roku życia 100 zł,
przysposobienia osoby mającej pełną zdolność do działań prawnych 3.000 zł,
Wolne od opłat sądowych są:
Opłaty w sprawach z zakresu prawa rzeczowego.
Od wniosku o zniesienie współwłasności pobiera się piątą część wpisu od wartości rzeczy, mających ulec podziałowi. Jednakże od takiego wniosku pobiera się dziesiątą część wpisu w przypadku, gdy wniosek zgłoszony przez wszystkich współwłaścicieli zawiera zgodne wskazanie sposobu podziału w naturze lub zgodne żądanie sprzedaży rzeczy z licytacji.
Wpis stały w wysokości 100 zł pobiera się od:
W sprawach o rozgraniczenie pobiera się wpis w wysokości od 100 do 500 zł. Wpis ten określa sąd pierwszej instancji w postanowieniu kończącym postępowanie.
Opłaty w sprawach z zakresu prawa o księgach wieczystych.
Piątą część wpisu stosunkowego pobiera się od:
Dziesiątą część wpisu stosunkowego pobiera się od:
Od wniosków o wpis wykreślenia praw, oznaczonych w art. 81 pkt 2) i 3) i art. 82 pkt 2) i 3) pobiera się połowę wpisu określonego w tych artykułach.
Wartość prawa, ustalona przy wymiarze opłaty stemplowej lub podatku spadkowego, jest również podstawą obliczenia wpisu stosunkowego przewidzianego w artykułach poprzedzających.
spadku lub zniesienia współwłasności 200 zł,
lub innym prawem wpisanym 200 zł,
z rzeczywistym stanem prawnym 50 zł,
o odłączenie od nieruchomości pewnej jej części do nowej księgi 100 zł.
Od wniosków o wpis w księdze wieczystej, nie wymienionych w art. 81-83 i 85, pobiera się wpis stały w wysokości 50 zł.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu określi koszty sądowe w postępowaniu przy zakładaniu ksiąg wieczystych.
Opłaty w sprawach spadkowych.
Uwolnienie od opłat sądowych w postępowaniu spadkowym służy kuratorowi spadku i likwidatorowi spadku.
lub odrzucenia spadku lub zapisu 500 zł,
Od skargi na czynności komornika, notariusza, burmistrza lub wójta pobiera się wpis taki, jak od skargi na czynności komornika w postępowaniu egzekucyjnym.
Opłaty w innych sprawach.
Od wniosku o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego lub na zachowanie oraz od wniosku wierzyciela o wydanie depozytu lub rzeczy złożonej na zachowanie pobiera się dziesiątą część wpisu stosunkowego.
Wpis stały w wysokości 100 zł pobiera się od:
Opłaty w postępowaniu upadłościowym i układowym.
Uwolnienie od opłat sądowych w postępowaniu upadłościowym i układowym służy:
Wpis stały pobiera się:
od wniosku wierzyciela o ogłoszeniu upadłości;
od wszelkich zażaleń na postanowienia sądu i od skarg kasacyjnych w postępowaniu upadłościowym i układowym, od zarzutów przeciw układowi i przeciw planowi podziału, jak również od wniosków wierzyciela o uchylenie układu;
od wszelkich zażaleń na postanowienia lub zarządzenia sędziego-komisarza w postępowaniu upadłościowym i układowym.
Za przeprowadzenie postępowania upadłościowego pobiera się:
Wpisu stosunkowego nie pobiera się w przypadku umorzenia postępowania z powodu braku majątku masy na zaspokojenie kosztów postępowania.
Wpis stosunkowy uiszcza:
Zatwierdzenie układu, jak również wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania może nastąpić dopiero po odpowiednim zabezpieczeniu należnych opłat sądowych.
Przepisy art. 100-106 stosuje się odpowiednio w przypadku wznowienia postępowania upadłościowego.
Od skarg na czynności komornika lub notariusza w toku postępowania upadłościowego pobiera się wpis stały w wysokości 50 zł.
Wnioski wierzyciela o wydanie zarządzenia tymczasowego oraz o zastosowanie do upadłego przymusu osobistego podlegają tylko opłacie od podań i załączników.
Wnioski wierzyciela o nakazanie dłużnikowi złożenia przysięgi podlegają tylko opłacie od podań i załączników.
Przepisy przejściowe i końcowe.
Pozostają w mocy przepisy:
Jeżeli dotychczasowe przepisy utrzymane w mocy powołują się na przepisy uchylone, bądź też ogólnie odsyłają do przepisów o kosztach sądowych dotyczących przedmiotów unormowanych w dekrecie niniejszym stosuje się odpowiednio przepisy dekretu niniejszego.
Dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych stosuje się nadal w sprawach, wszczętych przed dniem wejścia w życie dekretu niniejszego, aż do ukończenia postępowania w instancji, a w sprawach z zakresu postępowania niespornego - aż do ukończenia samodzielnej części postępowania w instancji.
Od wniosków o złożenie wniosku i dokumentów do zbioru dokumentów prowadzonego dla nieruchomości, które nie mają urządzonych ksiąg wieczystych albo których księgi zaginęły lub uległy zniszczeniu, pobiera się odpowiednio opłaty przewidziane dla wniosków o wpis do księgi wieczystej.
Przepisy o opłatach, przewidziane dla wniosków o wpis do księgi wieczystej, stosuje się odpowiednio do wniosków o wpis do rejestru statków handlowych morskich.
Do opłat od podań i świadectw urzędowych w sprawach nie objętych dekretem niniejszym i innymi przepisami o kosztach sądowych stosuje się przepisy ustawy o opłatach stemplowych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu może zmieniać stawki opłat stałych ustalonych w dekrecie niniejszym.
Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1947 r.
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
Grażyna J. Leśniak 12.01.2026W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
Agnieszka Matłacz 12.01.2026Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
Grażyna J. Leśniak 09.01.2026Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
Grażyna J. Leśniak 08.01.2026Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
Grażyna J. Leśniak 08.01.2026Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
Grażyna J. Leśniak 08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.1946.70.382 |
| Rodzaj: | Dekret |
| Tytuł: | Przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. |
| Data aktu: | 06/12/1946 |
| Data ogłoszenia: | 20/12/1946 |
| Data wejścia w życie: | 01/01/1947 |








