Ustanowienie "Śląskiego Krzyża Powstańczego".

DEKRET
z dnia 8 października 1946 r.
o ustanowieniu "Śląskiego Krzyża Powstańczego".

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia, a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

W celu upamiętnienia bohaterskich walk ludu śląskiego przeciwko niemieckiej przemocy, która w ciągu 600 lat niewoli Śląska nie zdołała złamać polskiego ducha tej prastarej piastowskiej dzielnicy, ustanawia się "Śląski Krzyż Powstańczy" dla osób szczególnie zasłużonych w walkach o przyłączenie Śląska do Macierzy.

Art.  2.

Zasadniczą odznaką "Śląskiego Krzyża Powstańczego" jest krzyż z białego metalu.

Strona frontowa. Pośrodku krzyża znajduje się Orzeł Śląski na tle szafirowym otoczony stylizowanym wieńcem laurowym; Orzeł Śląski jest wypukły.

Strona odwrotna. Na środku krzyża wypukłe litery "KRN", otoczone wieńcem laurowym. Na lewym ramieniu data "1921", na prawym "1939", na dolnym "1945", daty wklęsłe.

"Śląski Krzyż Powstańczy" nosi się na wstążeczce niebieskiej o dwóch pionowych paskach brązowym i białym po bokach wstążeczki i pionowym pasku o barwach "Krzyża Grunwaldu" przechodzącym przez środek wstążeczki.

Art.  3.

"Śląskim Krzyżem Powstańczym" mogą być odznaczeni obywatele nieskazitelnego charakteru, którzy brali udział z bronią w ręku w powstaniach śląskich w latach 1919-1921 oraz ci obywatele, którzy w okresie działań wojennych od września 1939 r. do stycznia 1945 r. swą walką i pracą w organizacjach konspiracyjnych przyczynili się do utrzymania polskiego ducha i ułatwienia odzyskania ziem śląskich lub bezpośrednio pomagali wojsku w oswobodzeniu Śląska.

Art.  4.

"Śląski Krzyż Powstańczy" nadaje Minister Obrony Narodowej.

Art.  5.

Odznaczeni "Śląskim Krzyżem Powstańczym" otrzymują oprócz odpowiedniej odznaki dyplom o nadaniu. Koszt dyplomu i odznaki ponosi Skarb Państwa.

Art.  6.

"Śląski Krzyż Powstańczy" nosi się przypięty na lewej piersi i zajmuje w kolejności odznaczeń polskich miejsce po "Krzyżu Partyzanckim".

Art.  7.

"Śląski Krzyż Powstańczy" nadaje się jednorazowo.

Art.  8.

"Śląski Krzyż Powstańczy" i prawa z nim związane traci się na mocy prawomocnego wyroku sądowego orzekającego utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych.

Art.  9.

Wykonanie dekretu niniejszego porucza się Ministrowi Obrony Narodowej.

Art.  10.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1946.55.311

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Ustanowienie "Śląskiego Krzyża Powstańczego".
Data aktu: 08/10/1946
Data ogłoszenia: 08/11/1946
Data wejścia w życie: 08/11/1946