Bezzwrotne stypendia dla studentów szkół wyższych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 6 maja 1946 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem Oświaty w sprawie bezzwrotnych stypendiów dla studentów szkół wyższych.

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 18 marca 1933 r. o państwowych stypendiach oraz innych formach pomocy dla młodzieży szkół wyższych (Dz. U. R. P. Nr 25, poz. 207) zarządza się, co następuje:
§  1.
Ustanawia się bezzwrotne stypendia dla niezamożnych studentów szkół wyższych, obywateli polskich, którzy zobowiążą się po ukończeniu studiów wstąpić do służby w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej lub w urzędach i instytucjach podległych Ministerstwu albo w instytucjach publiczno-prawnych nadzorowanych przez Ministerstwo.
§  2.
Stypendia będą wypłacane z sum wnoszonych corocznie do budżetu Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej.
§  3.
Liczbę stypendiów oraz wysokość stypendium dla jednego studenta określa na każdy rok szkolny Minister Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Oświaty.
§  4.
1.
Stypendium przyznaje Minister Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Oświaty po wysłuchaniu opinii właściwej rady wydziałowej szkoły.
2.
Stypendium może być przyznane, począwszy od pierwszego roku studiów, studentowi zdolnemu i pilnemu, który nie jest w stanie ponosić kosztów związanych ze studiami.
§  5.
1.
Stypendia będą przyznawane w zasadzie na okres odpowiadający normalnemu czasowi studiów w danej dziedzinie w szkole wyższej.
2.
Minister Pracy i Opieki Społecznej może w przypadkach wyjątkowych przedłużyć okres pobierania stypendiów.
§  6.
1.
Stypendium przyznaje się na okres jednego roku szkolnego lub na okres pozostały do jego końca, przy czym za rok szkolny uważa się czas od 1 października do 30 września następnego roku. Płatne jest ono z góry w ratach miesięcznych.
2.
Z początkiem każdego następnego roku szkolnego stypendysta może ubiegać się o przedłużenie prawa pobierania stypendium na rok bieżący aż do ukończenia normalnego biegu studiów.
§  7.
1.
Student ubiegający się o stypendium powinien złożyć Ministerstwu Pracy i Opieki Społecznej za pośrednictwem władz swej szkoły podanie, załączając:
a)
dokumenty, z których wynika posiadanie obywatelstwa polskiego,
b)
zaświadczenie lekarza lub opieki zdrowotnej szkoły o stanie zdrowia,
c)
zaświadczenie o postępach w nauce,
d)
zaświadczenie władz administracji ogólnej o stanie majątkowym studenta oraz jego rodziców lub opiekunów,
e)
oświadczenie, że nie korzysta z innych form pomocy państwowej i społecznej oraz że nie trudni się pracą zarobkową, która by przeszkadzała w studiach, albo, iż zaprzestanie korzystać z innych form pomocy i zarobkować z chwilą uzyskania stypendium,
f)
w razie niepełnoletności kandydata oświadczenie rodziców lub opiekuna o przyjęciu materialnej odpowiedzialności za kandydata z tytułu udzielonego stypendium w przypadku konieczności zwrotu stypendium,
g)
oświadczenie o zobowiązaniu się do służby w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej lub w urzędach i instytucjach podległych Ministerstwu oraz w instytucjach publiczno-prawnych nadzorowanych przez Ministerstwo.
2.
Terminy i sposób składania podań będą przez Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej co roku podawane do wiadomości studentów za pośrednictwem władz szkół.
§  8.
O przyznaniu i przedłużeniu prawa pobierania stypendium Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej zawiadomi studenta za pośrednictwem władz szkolnych.
§  9.
1.
Stypendysta obowiązany jest pilnie oddawać się nauce, czynić dobre postępy oraz sprawować się nienagannie.
2.
W okresie pobierania stypendium stypendysta nie może pobierać innego stypendium, nie może bez zgody władz swej szkoły korzystać z innych środków pomocy państwowej dla uczącej się młodzieży, ani podejmować się jakiejkolwiek pracy o charakterze zarobkowym, która by przeszkadzała w studiach.
3.
W tym okresie (ust. 2) stypendysta powinien odbyć corocznie praktykę wakacyjną w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej lub w urzędzie albo instytucji podległej Ministerstwu Pracy i Opieki Społecznej. Jeżeli jednak rodzaj studiów tego wymaga, stypendysta może za zezwoleniem Ministra Pracy i Opieki Społecznej odbyć praktykę w innym urzędzie lub instytucji. Praktyka jest w zasadzie płatna.
4.
Czas trwania każdej praktyki w urzędzie lub instytucji podległej Ministerstwu Pracy i Opieki Społecznej nie może być krótszy od jednego miesiąca i dłuższy od dwóch miesięcy.
§  10.
1.
W terminie 3-miesięcznym od daty ukończenia studiów stypendysta obowiązany jest zawiadomić Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej o gotowości objęcia służby.
2.
Po objęciu służby stypendysta obowiązany jest do pozostawania w niej przez czas odpowiadający okresowi pobierania stypendium nie krócej jednak niż przez 3 lata.
3.
Stypendysta przyjęty do służby traktowany będzie na równi z innymi pracownikami, wstępującymi do służby w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej oraz w urzędach lub instytucjach podległych Ministerstwu, którzy ukończyli szkoły wyższe.
§  11.
W wyjątkowych przypadkach Minister Pracy i Opieki Społecznej może zwolnić stypendystę częściowo lub całkowicie od obowiązku odbycia służby, o której mowa w § 10 ust. 2.
§  12.
1.
W razie niezastosowania się stypendysty do przepisów §§ 9 i 10 ust. 1 oraz nieobjęcia po ukończeniu studiów wskazanego mu stanowiska lub utraty prawa do zajmowania urzędów państwowych przed ukończeniem służby stypendysta obowiązany jest najpóźniej w ciągu 6 miesięcy zwrócić wszelkie kwoty pobrane tytułem stypendium z odsetkami prawnymi, o ile nie zostały umorzone przez odbytą służbę.
2.
Do umorzenia stypendium zalicza się okresy służby w wymiarze co najmniej półrocznym.
3.
Półroczny termin zwrotu stypendium zaczyna biec:
a)
od daty utraty prawa pobierania stypendium,
b)
z końcem terminu przewidzianego w § 10 ust. 1,
c)
z chwilą utraty prawa zajmowania urzędów państwowych lub rezygnacji ze stanowiska,
d)
od daty niedotrzymania terminu przewidzianego w § 10 ust. 2.
§  13.
W przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie Minister Pracy i Opieki Społecznej może zwolnić stypendystę od obowiązku zwrotu stypendium w całości lub w części albo wyrazić zgodę na rozłożenie spłaty długu stypendialnego na dłuższy okres (więcej niż pół roku).
§  14.
Osobna instrukcja wydana przez Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej określi tryb postępowania w sprawach, dotyczących przyznawania i wypłaty stypendiów, ewidencji stypendystów, kontroli wypłacanych stypendiów oraz terminów i zasad odbywania praktyk wakacyjnych.
§  15.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1946.23.153

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Bezzwrotne stypendia dla studentów szkół wyższych.
Data aktu: 06/05/1946
Data ogłoszenia: 06/06/1946
Data wejścia w życie: 06/06/1946