Bank Komunalny.

DEKRET
z dnia 20 marca 1946 r.
o Banku Komunalnym.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia, a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

Tworzy się Bank Komunalny, nazywany w dalszych przepisach "Bankiem".

Bank jest osobą prawną prawa publicznego i jest uprawniony do używania pieczęci z godłem państwowym.

Siedzibą Banku jest m. st. Warszawa. Bank może otwierać oddziały w kraju.

Władzą nadzorczą Banku jest Minister Skarbu, działający w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej.

Działalność Banku rozciąga się na obszar całego Państwa.

Bank rządzi się statutem, wydanym przez władzę nadzorczą w drodze rozporządzenia.

Art.  2.

Kapitał zakładowy Banku składa się z nieograniczonej ilości nie podlegających wycofaniu udziałów Skarbu Państwa, związków samorządowych i komunalnych kas oszczędności. Wysokość jednego udziału wynosi zł 50.000 (złotych pięćdziesiąt tysięcy).

Ilość udziałów Skarbu Państwa wyznacza Rada Ministrów na wniosek Ministra Skarbu, złożony w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej.

Ilość wnoszonych udziałów przez poszczególne związki samorządowe i komunalne kasy oszczędności oraz termin ich wniesienia ustala władza nadzorcza Banku.

Warunki tworzenia funduszów rezerwowych i innych funduszów specjalnych określi statut Banku.

Art.  3.

Zadaniem Banku jest finansowanie i obsługa bankowa związków samorządowych oraz ich przedsiębiorstw i komunalnych kas oszczędności, jak również administrowanie wszelkimi funduszami specjalnymi, przeznaczonymi na kredyty i dotacje dla związków samorządowych, ich przedsiębiorstw i komunalnych kas oszczędności.

Bank jest centralną żyrową, lokacyjną i inkasową dla związków samorządowych, ich przedsiębiorstw i komunalnych kas oszczędności.

Bank jest uprawniony do wykonywania wszystkich zwykłych czynności bankowych oraz w zakresie wymienionym w ust. 1 artykułu niniejszego - do emisji obligacyj.

Szczegółowy zakres czynności Banku ustali statut.

Art.  4.

Wszystkie dotacje i fundusze specjalne, przeznaczone dla związków samorządowych, ich przedsiębiorstw oraz komunalnych kas oszczędności, muszą być lokowane w Banku, który nimi administruje oraz przeprowadza ich rozdział na podstawie decyzji komisyj specjalnych, przewidzianych dla tych dotacyj i funduszów.

Art.  5.

Związki samorządowe mogą lokować swoje fundusze jedynie w Banku lub w komunalnych kasach oszczędności. Obowiązek ten nie dotyczy gmin wiejskich oraz tych miast niewydzielonych, w których nie ma komunalnych kas oszczędności.

Ograniczenie zawarte w ust. 1 artykułu niniejszego nie dotyczy rachunków żyrowych w Narodowym Banku Polskim i rachunków czekowych w Pocztowej Kasie Oszczędności.

Władza nadzorcza Banku może ustalić, jaki odsetek funduszów wolnych komunalne kasy oszczędności obowiązane są lokować w Banku.

Art.  6.

Skarb Państwa udziela poręki za obligacje Banku do wysokości jednego miliarda złotych.

Art.  7.

Ogólna suma znajdujących się w obiegu obligacyj Banku nie może przekraczać sumy niespłaconych wierzytelności Banku, będących podstawą emisji tych obligacyj.

Ogólna suma obligacyj nie może przekraczać dziesięciokrotnej wysokości kapitału zakładowego Banku.

Art.  8.

Za pożyczki, udzielone przez Bank związkom samorządowym i ich przedsiębiorstwom, odpowiadają związki samorządowe całym swoim majątkiem, a w szczególności wszystkimi dochodami.

Art.  9.

Obligacje Banku są papierami wartościowymi, posiadającymi bezpieczeństwo prawne (pupilarne).

Art.  10.

Organami Banku są:

1)
Zgromadzenie udziałowców,
2)
Rada Banku,
3)
Zarząd,
4)
Komisja Rewizyjna.
Art.  11.

Skład, sposób powoływania oraz szczegółowy zakres czynności organów Banku ustali statut.

Art.  12.

Celem stałego nadzoru nad działalnością Banku władza nadzorcza Banku mianuje na jego koszt komisarza rządowego i jego zastępcę, określi ich uprawnienia i obowiązki oraz wyznaczy ich wynagrodzenie.

Art.  13.

Księgi Banku oraz wyciągi z nich, uwierzytelnione przez Bank, mają moc dowodową dokumentów publicznych, a dokumenty stwierdzające zobowiązania z oświadczeniem Banku, iż oparte na nich roszczenie jest wykonalne i prawnie dojrzało do egzekucji, mają moc tytułów egzekucyjnych. Klauzulę wykonalności nadaje tym tytułom właściwy sąd grodzki według przepisów kodeksu postępowania cywilnego.

Art.  14.

Termin rozpoczęcia działalności Banku wyznaczy władza nadzorcza zarządzeniem ogłoszonym w Monitorze Polskim.

Wszystkie aktywa i pasywa Polskiego Banku Komunalnego Spółki Akcyjnej i Komunalnego Banku Kredytowego w Poznaniu w rachunku polskim (w rozumieniu rozporządzenia Kierownika Resortu Gospodarki Narodowej i Finansów z dnia 5 października 1944 r. o czynnościach bankowych na obszarach wyzwolonych spod okupacji - Dz. U. R. P. Nr 7, poz. 38) przejmuje Bank Komunalny.

Przejęcie to wolne jest od wszelkich podatków, opłat stemplowych, sądowych i innych należności, pobieranych od przeniesień majątkowych oraz od zwrotu kapitału udziałowego.

Z chwilą rozpoczęcia działalności Banku Polski Bank Komunalny Spółka Akcyjna, Komunalny Bank Kredytowy w Poznaniu i Wojewódzki Bank Pożyczkowy w Poznaniu przechodzą w stan likwidacji z zachowaniem przepisów ustępu poprzedzającego.

Art.  15.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Skarbu w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej.

Art.  16.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1946.12.77

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Bank Komunalny.
Data aktu: 20/03/1946
Data ogłoszenia: 17/04/1946
Data wejścia w życie: 17/04/1946