Zm.: przepisy o kosztach sądowych.

DEKRET
z dnia 18 grudnia 1945 r.
o zmianie przepisów o kosztach sądowych.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia, a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

W przepisach o kosztach sądowych (Dz. U. R. P. z 1945 r. Nr 15, poz. 89), wprowadza się zmiany następujące:

1)
Art. 4 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"Uwolnienie od opłat sądowych służy:

1) Skarbowi Państwa i podmiotom prawnym, za które działa Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej,

2) instytucjom ubezpieczeń społecznych w sprawach, związanych z ich ustawową działalnością,

3) Narodowemu Bankowi Polskiemu,

4) Pocztowej Kasie Oszczędności,

5) Bankowi Gospodarstwa Krajowego i Państwowemu Bankowi Rolnemu".

2)
Art. 26 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"Jeżeli wartość przedmiotu sporu lub jego części nie podlega oszacowaniu na pieniądze albo w chwili wytoczenia powództwa nie da się określić, wpis stosunkowy oznaczy tymczasowo przewodniczący: w sądzie okręgowym w wysokości od 150 zł do 4000 zł, a w sądzie grodzkim od 15 zł do 300 zł. W sprawach o unieważnienie małżeństwa lub rozwód wpis tymczasowy nie może wynosić mniej niż 500 zł."

3)
Art. 26 ust. 5 otrzymuje brzmienie:

"Sumę wpisu określi sąd z urzędu przy wydaniu orzeczenia, kończącego postępowanie w pierwszej instancji, przy czym zaliczy kwotę tymczasowo pobraną. Przy określeniu wpisu przez sąd w sprawach o unieważnienie małżeństwa i rozwód sąd winien mieć na względzie stosunki majątkowe stron".

4)
Wysokość wpisu, przewidzianego w art. 28, 36, 54, 86, 89, 90, 111 i 119 oraz wysokość innych opłat, przewidzianych w art. 41, 42, 44, 45, 56 pkt 3), 65 pkt 2), 74, 81, 94 i 98 podwyższa się dwukrotnie.
Art.  2.

W ustawie o kosztach sądowych z dnia 25 lipca 1910 r. (Zbiór ustaw prusk. z 1910 r. str. 184 i z 1917 r. str. 17), zmienionej ustawą z dnia 24 marca 1923 r. (Dz. U. R. P. Nr 43, poz. 292), rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 25 lutego 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr 19, poz. 187), ustawą z dnia 11 kwietnia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr 43, poz. 449), rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 maja 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr 43, poz. 452) i rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 8 września 1927 r. (Dz. U. R. P. Nr 78, poz. 677), wprowadza się zmiany następujące:

1)
§ 32 otrzymuje brzmienie:

"§ 32. Najniższa kwota opłaty sądowej wynosi 10 zł, o ile w tej ustawie nie ustanowiono innej najniższej kwoty opłaty."

2)
§ 33 otrzymuje brzmienie:

"§ 33. Opłaty pobiera się odpowiednio do wartości przedmiotu. Pełna opłata wynosi 1% od wartości przedmiotu. Każde rozpoczęte 100 zł wartości przedmiotu liczy się za pełne".

3)
W § 43 ust. 1 kwotę 50 zł podwyższa się do 100 zł.
4)
W § 50 ust. 2 podwyższa się kwotę 4 zł do 32 zł i kwotę 2 zł do 16 zł.
5)
§ 92 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"Przy innych kuratelach lub doradztwach oraz opiekach pobiera się z majątku pupila, kuranda lub dziecka, będącego pod władzą rodzicielską, o ile opieka, kuratela lub władza doradcy na ten majątek się rozciąga, 1/5 pełnej opłaty".

6)
W § 106 kwotę 6 zł podwyższa się do 100 zł.
7)
§ 113 otrzymuje brzmienie:

"§ 113. Za klauzulę wykonalności, wypisy, odpisy, zaświadczenia, wyciągi oraz inne dokumenty, wydawane na wniosek na podstawie akt, pobiera się opłatę kancelaryjną w wysokości 8 zł, a w sądzie grodzkim 4 zł.

Opłatę powyższą pobiera się za każdą stronę wydanego dokumentu licząc 25 wierszy za stronę. Każdą rozpoczętą stronę liczy się za całą.

Jeżeli pismo jest sporządzone w obcym języku lub zawiera tabelę pobiera się opłatę w podwójnej wysokości:

8)
Wysokość opłat oraz stawek wartości przedmiotu, przewidzianych w §§ 23 ust. 1, 40 ust. 4 i 5, 52 ust. 1, 54 i 67 podwyższa się sześciokrotnie, a przewidzianych w §§ 53 ust. 1, 95 ust. 2, 105 ust. 1, 108 ust. 2, 110 ust. 1 i 117 ust. 1 i 2 - ośmiokrotnie.
Art.  3.

W rozporządzeniu cesarskim z dnia 15 września 1915 r. o należnościach sądowych (Dz. u. p. austr. Nr 279), zmienionym ustawą z dnia 12 czerwca 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr 56, poz. 562), wprowadza się zmiany następujące:

1)
Poz. 16 lit. c) taryfy należności sądowych, stanowiącej część składową powołanego rozporządzenia cesarskiego, otrzymuje brzmienie:

"Podania o wpis do ksiąg publicznych co do nieruchomości i uprawnień uważanych z nimi na równi - od wartości 1%

najmniej jednak 10 zł,

Jeżeli wartość prawa, które ma być zaintabulowane lub prenotowane, nie da się ocenić, i we wszystkich przypadkach, w których żąda się tylko adnotacji 24 zł".

2)
Poz. 18 taryfy otrzymuje brzmienie:

"Załączniki do pism lub protokółów od każdego załącznika 4 zł".

3)
Pozycje 19, 20 i 21 łączy się w jedną i pozycja ta otrzymuje brzmienie:

"Klauzule wykonalności, wypisy, odpisy, zaświadczenia, wyciągi oraz inne dokumenty, wydawane na wniosek na podstawie akt 8 zł,

w sądzie grodzkim 4 zł.

Opłatę powyższą pobiera się za każdą stronę wydanego dokumentu, licząc 25 wierszy za stronę.

Każdą rozpoczętą stronę liczy się za całą.

Jeżeli pismo jest sporządzone w obcym języku lub zawiera tabelę pobiera się opłatę w podwójnej wysokości".

4)
Poz. 25 otrzymuje:

"Należność za postępowanie spadkowe od czystej wartości majątku spadkowego, będącego przedmiotem postępowania, o ile wartość ta przekracza 10.000 zł 1/10%

Majątki spadkowe o czystej wartości do 10.000 zł wolne od należności".

5)
Poz. 26 otrzymuje brzmienie:

"Należność za sądową pieczę nadopiekuńczą i kuratelarną:

jeżeli czyste dochody roczne z majątku poruczonego pieczy dla każdego poruczonego pieczy wynoszą:

a)
do 6.000 zł wolne od należności,
b)
ponad 6.000 zł od całej kwoty dochodu 1/2%".
6)
Poz. 27 otrzymuje brzmienie:

"Należność za pieczę nad przechowywanymi w sądzie masami użytkowymi i substytucyjnymi: jeżeli czysty roczny dochód z masy, o ile nie przypada on poruczonemu pieczy, przekracza 5.000 zł - wynosi 1/2%.

Czysty dochód roczny do 5.000 zł - wolny od należności."

7)
Poz. 30 lit. d) i f) otrzymują brzmienie:

"d) o ustalenie roszczeń alimentacyjnych, o posag lub wyprawę w drodze postępowania niespornego wynosi od przyznanej wartości 1%,

f) o prośbach o dozwolenie amortyzacji papierów wartościowych:

1. jeżeli wartość papieru nie przekracza 1.000 zł wolne od należności,

2. w innych przypadkach 40 zł".

8)
Wysokość należności stałych, przewidzianych pod pozycjami: 16 lit. a) i b), 17 lit. a), 29 lit. a) oraz 30 lit. a) i g) podwyższa się ośmiokrotnie.
Art.  4.

W rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 3 października 1924 r. o opłatach stemplowych i sądowych w sprawach związanych z przerachowaniem wierzytelności prywatno-prawnych (Dz. U. R. P. Nr 89, poz. 844) opłaty w wysokości 2 zł, przewidziane w §§ 10, 14 i 15, podwyższa się do 16 zł.

Art.  5.

Upoważnia się Ministra Sprawiedliwości do ogłoszenia urzędowego przekładu pruskiej ustawy o kosztach sądowych z dnia 25 lipca 1910 r. z uwzględnieniem późniejszych zmian.

Art.  6.

W sprawach, wszczętych, przed dniem wejścia w życie niniejszego dekretu, stosuje się przepisy tego dekretu do wszelkich czynności podlegających opłacie, które nastąpią po tej dacie.

Art.  7

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art.  8

Dekret niniejszy wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1946.1.1

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Zm.: przepisy o kosztach sądowych.
Data aktu: 18/12/1945
Data ogłoszenia: 17/01/1946
Data wejścia w życie: 18/02/1946