Wyznaczenie organu opieki społecznej, powołanego do wyrażenia w imieniu dziecka nieznanych rodziców lub dziecka opuszczonego zgody na przysposobienie w trybie ustawy z dnia 13 lipca 1939 r.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 24 kwietnia 1945 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem Pracy i Opieki Społecznej oraz Ministrem Administracji Publicznej o wyznaczeniu organu opieki społecznej, powołanego do wyrażenia w imieniu dziecka nieznanych rodziców lub dziecka opuszczonego zgody na przysposobienie w trybie ustawy z dnia 13 lipca 1939 r.

Na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1939 r. o ułatwieniu przysposobienia małoletnich (Dz. U. R. P. Nr 63, poz. 416) zarządza się, co następuje:
§  1.
(1)
Do wyrażenia zgody na przysposobienie w myśl przepisów ustawy z dnia 13 lipca 1939 r. w imieniu dziecka, którego rodzice są nieznani i nie zostali ujawnieni w ciągu lat 2 od daty znalezienia dziecka, albo dziecka opuszczonego, któremu rodzice nie zapewniają utrzymania w ciągu lat 3 i które korzysta z opieki społecznej, wyznacza się opiekuna społecznego, ustanowionego zgodnie z rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 marca 1928 r. o opiekunach społecznych i o komisjach opieki społecznej (Dz. U. R. P. Nr 29, poz. 267) dla danego okręgu lub obwodu.
(2)
O ile na obszarze odnośnej gminy opiekunowie społeczni nie zostali dotychczas ustanowieni lub o ile stanowisko opiekuna przejściowo nie jest obsadzone, względnie opiekun nie ma możności pełnienia obowiązków [§ 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 11 kwietnia 1929 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych w sprawie ustanowienia opiekunów społecznych i sposobu wykonywania przez nich obowiązków (Dz. U. R. P. Nr 30, poz. 291)], do wyrażenia zgody w myśl ust. (1) powołana jest osoba, delegowana przez zarząd gminny (miejski). Na obszarze województwa śląskiego delegatowi zarządu gminnego (miejskiego) przypada wykonanie obowiązku, przewidzianego w ust. (1).
(3)
Przed złożeniem oświadczenia, o którym mowa w ust. (1), opiekun społeczny, a w wypadkach ust. (2) zarząd gminny (miejski), winien zwrócić się do kierownika zakładu opiekuńczego, utrzymywanego przez instytucję prawa publicznego (związek samorządowy wojewódzki lub powiatowy, związek międzykomunalny, gminę wiejską lub miejską) lub stowarzyszenie albo instytucję społeczno-opiekuńczą, w którym małoletni przebywa, o zakomunikowanie w terminie 2-tygodniowym informacji, spostrzeżeń i wniosku w kwestii, czy z punktu widzenia osobistych i majątkowych stosunków przysposabiającego i małoletniego przysposobienie należy uznać za pożądane; równocześnie należy zażądać od kierownika zakładu informacji, czy małoletni jest zatrudniony pracą zarobkową i czy zakład czerpie na utrzymanie z zysków, osiągniętych z pracy małoletniego, i w jakiej wysokości.

W razie nie nadesłania wyżej wymienionych danych w zakreślonym terminie opiekun społeczny, a w wypadkach ust. (2) zarząd gminny (miejski) może zadowolić się danymi, uzyskanymi w trybie ust. (5).

(4)
O ile kierownik zakładu opiekuńczego wypowie się przeciw zamierzonemu przysposobienia, opiekun społeczny przedstawi sprawę wraz ze swym umotywowanym wnioskiem do decyzji gminnej komisji opieki społecznej, która zleci mu wyrazić zgodę lub odmówić zgody na przysposobienie.

W tym samym wypadku, o ile właściwym organem jest w myśl ust. (2) delegat zarządu gminnego (miejskiego), jak również w wypadku, gdy na obszarze gminy wiejskiej, liczącej mniej niż 5.000 mieszkańców, nie ma gminnej komisji opieki społecznej, powzięcie decyzji o wyrażeniu zgody lub odmowie zgody na przysposobienia należy do komisji opieki społecznej gminnej (miejskiej) rady narodowej lub w braku tejże do prezydium tejże rady.

(5)
W sprawie małoletnich, nie przebywających w zakładach opieki zamkniętej, opiekun społeczny, a w wypadkach ust. (2) zarząd gminny (miejski), zwróci się przed powzięciem decyzji o wyrażeniu zgody do organów Milicji Obywatelskiej o udzielenie informacyj, o których mowa w ust. (3), a w szczególności danych o tym, w ciągu jakiego okresu czasu ten, kto ubiega się o przysposobienie małoletniego, łożył na jego utrzymanie i wychowanie, następnie odnośnie dziecka nieznanych rodziców - danych o okolicznościach znalezienia dziecka i przyjęcia go w pieczę, tudzież podejmowanych starań o odszukanie rodziców i ich bezowocności, a odnośnie dziecka opuszczonego - wiadomości o jego rodzicach i tych krewnych, których obciąża obowiązek alimentacyjny na rzecz dziecka, i o tym, od kiedy i w jakiej formie korzysta ono ze świadczeń opieki społecznej, wreszcie czy zachodzą warunki, dające rękojmię poprawy materialnego i moralnego losu dziecka po przysposobieniu w porównaniu ze stanem dotychczasowym.

W razie koniecznej potrzeby opiekun społeczny zwróci się do organów Milicji Obywatelskiej również i w sprawie małoletnich, przebywających w zakładach opieki zamkniętej.

§  2.
(1)
Odmowna decyzja opiekuna społecznego odnośnie wyrażenia zgody na przysposobienie musi uzyskać zatwierdzenie gminnej komisji opieki społecznej względnie w braku tejże - komisji opieki społecznej gminnej (miejskiej) rady narodowej, a jeśli tej nie ma - prezydium tejże rady.
(2)
Opiekun społeczny winien powziąć decyzję najpóźniej w ciągu 2 miesięcy od zgłoszenia wniosku o wyrażenie zgody na przysposobienie.
(3)
Organy, powołane do zatwierdzenia odmownej decyzji stosownie do ust. (1), winny powziąć decyzję najpóźniej w ciągu 1 miesiąca do wpłynięcia wniosku opiekuna społecznego.
(4)
W razie przekroczenia terminów, przewidzianych w ust. (2) i (3), decyzję poweźmie na wniosek interesowanego powiatowa komisja opieki społecznej.
§  3.
Wojewódzkie władze administracji ogólnej podadzą najistotniejszą treść ustawy z dnia 13 lipca 1939 r. do wiadomości powszechnej w sposób najbardziej celowy.
§  4.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1945.16.91

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wyznaczenie organu opieki społecznej, powołanego do wyrażenia w imieniu dziecka nieznanych rodziców lub dziecka opuszczonego zgody na przysposobienie w trybie ustawy z dnia 13 lipca 1939 r.
Data aktu: 24/04/1945
Data ogłoszenia: 30/04/1945
Data wejścia w życie: 30/04/1945