Przepisy o zapobieganiu zderzeniu statków powietrznych w trudnych warunkach atmosferycznych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA KOMUNIKACJI
z dnia 16 lutego 1938 r.
wydane w porozumieniu z Ministrami Spraw Wojskowych i Spraw Wewnętrznych w sprawie przepisów o zapobieganiu zderzeniu statków powietrznych w trudnych warunkach atmosferycznych.

Na podstawie art. 8 ust. (2) lit. a), art. 36 ust. (2) oraz art. 82 ust. (1) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 marca 1928 r. o prawie lotniczym (Dz. U. R. P. z 1935 r. Nr 69, poz. 437) zarządzam co następuje:
§  1.
Wprowadza się dołączone do niniejszego rozporządzenia "Przepisy o zapobieganiu zderzeniu statków powietrznych w trudnych warunkach atmosferycznych".
§  2.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK 

PRZEPISY O ZAPOBIEGANIU ZDERZENIU STATKÓW POWIETRZNYCH W TRUDNYCH WARUNKACH ATMOSFERYCZNYCH.

I.

Przepisy ogólne.

§  1.
(1)
Przepisy niniejsze stosuje się do dziennego ruchu lotniczego w czasie trudnych warunków atmosferycznych, mogących zagrażać niebezpieczeństwem zderzenia statków powietrznych.
(2)
Za dzienny ruch lotniczy uważa się starty, lądowania i loty wykonywane w czasie od jednej godziny przed wschodem słońca do jednej godziny po zachodzie słońca.
(3)
Za lot w trudnych warunkach atmosferycznych, mogących zagrażać niebezpieczeństwem zderzenia statku powietrznego, uważa się:
a)
lot w czasie opadów i przy stanie mglistym powietrza, gdy widzialność pozioma jest mniejsza od 3.000 m;
b)
lot we mgle;
c)
lot w chmurach lub bezpośrednio pod podstawą chmur.
§  2.
Samolotom i szybowcom bez urządzeń do ślepego pilotażu zabrania się lotów w chmurach i mgle.
§  3.
(1)
Na najmniejszy wymagany zespół przyrządów do ślepego pilotażu składają się:
a)
skrętomierz żyroskopowy z chyłomierzem poprzecznym;
b)
chyłomierz podłużny;
c)
szybkościomierz;
d)
wysokościomierz;
e)
busola (kompas);
f)
obrotomierz.
(2)
Zespół powyższy umożliwia krótkotrwały ślepy lot, w żadnym zaś wypadku nie daje możności ślepego lądowania (§ 11).

II.

Loty w chmurach i mgle poza lotniskami.

§  4.
(1)
Loty w chmurach wolno wykonywać tylko w razie istotnej potrzeby. Jeżeli względy szczególne do tego nie zmuszają, należy również unikać przelatywania pojedynczych chmur, a zwłaszcza znajdujących się nad górną albo pod dolną powierzchnią zwartej masy chmur; omijać je należy w odległości co najmniej 100 m.
(2)
Na szybowcach dozwolony jest lot w chmurach pojedynczych (kłębiastych), a w zwartej masie chmur tylko w rejonach wyznaczonych przez Ministerstwo Komunikacji w porozumieniu z Ministerstwem Spraw Wojskowych i ogłaszanych w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Komunikacji.
(3)
Przebijanie się przez warstwę chmur lub mgły należy wykonywać najkrótszą drogą.
§  5.
(1)
Samoloty posiadające zespół przyrządów do ślepego pilotażu, lecz nie posiadające natomiast radiostacyj, umożliwiających porozumiewanie się z goniometrami lotniskowymi, mogą urządzać loty ćwiczebne w chmurach tylko w rejonach i na szlakach, wyznaczonych przez Ministerstwo Spraw Wojskowych w porozumieniu z Ministerstwem Komunikacji i ogłaszanych w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Komunikacji.
(2)
Przy wyznaczaniu wspomnianych rejonów i szlaków należy brać pod uwagę, aby granice ich nie były równoległe do szlaków komunikacyjnych lotniczych i aby były od tych szlaków dostatecznie oddalone.
(3)
Ministerstwo Komunikacji w porozumieniu z Ministerstwem Spraw Wojskowych ustanawia w jakich przypadkach i na podstawie upoważnienia jakich władz piloci cywilni mogą wykonywać loty w chmurach nad rejonami i szlakami, o których mowa w ust. (1).
§  6.
(1)
Dla ochrony bezpieczeństwa na liniach regularnej komunikacji lotniczej w warunkach, przewidzianych w § 1 ust. (1) wyznacza się szlaki przelotowe w postaci pasów szerokości 30 km, liczonych 15 km w prawo i 15 km w lewo od loksodromy, łączącej różne punkty przelotowe danej linii komunikacyjnej. Szlaki te ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Komunikacji.
(2)
Loty w chmurach na szlakach, o których mowa w ust. (1) są dozwolone wyłącznie samolotom posiadającym radiostację, umożliwiającą porozumiewanie się z goniometrami lotniskowymi.

III.

Loty w pobliżu lotnisk w czasie trudnych warunków atmosferycznych.

§  7.
Za lot w pobliżu lotniska w czasie trudnych warunków atmosferycznych, grożących możliwością zderzeń uważa się każdy lot:
a)
wykonany w promieniu 30 km od środka lotniska, posiadającego stacje goniometryczne lub radiolatarnie,
b)
wykonany w promieniu 20 km od środka lotniska, jeżeli lotnisko to nie posiada stacji goniometrycznej ani radiolatarni.
§  8.
Przeloty nad lotniskami szkolnymi, nie połączone z zamierzonym lądowaniem, powinny być wykonywane na wysokości nie mniejszej niż 1.500 m, z wyjątkiem przypadków, gdy warunki atmosferyczne mogą spowodować oblodzenie. Spisy lotnisk szkolnych będą ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Komunikacji.
§  9.
Wykonywanie lotów w chmurach i we mgle w pobliżu lotnisk wymienionych w § 7 pkt a) dozwolone jest, w razie konieczności, wyłącznie samolotom posiadającym radiostacje, umożliwiające porozumiewanie się z goniometrami lotniskowymi. W pobliżu lotnisk wymienionych w § 7 pkt b) wykonywanie lotów bez uzasadnionej potrzeby w chmurach i we mgle jest w ogóle zabronione.

IV.

Loty w pobliżu lotnisk w warunkach "QBI".

§  10.
(1)
Za warunki atmosferyczne, oznaczone międzynarodowym skrótem radiotelegraficznym "QBI" uważa się takie warunki, przy których:
a)
podstawa chmur sięga najwyżej 150 m, a widzialność pozioma jest mniejsza niż 2.000 m, albo
b)
podstawa chmur sięga najwyżej 100 m, a widzialność pozioma jest mniejsza niż 3.000 m.
(2)
Stwierdzenie warunków "QBI" na danym lotnisku należy do organów służby meteorologicznej, które powinny zawiadomić o tym natychmiast:
1)
na lotniskach wojskowych - komendanta portu lub lotniska wojskowego;
2)
na lotniskach wspólnych (wojskowo-cywilnych), jeżeli warunki "QBI" stwierdzi:
a)
wojskowa służba meteorologiczna - komendanta portu lub lotniska wojskowego, który niezwłocznie powinien powiadomić o tym zawiadowcę portu lotniczego cywilnego;
b)
cywilna służba meteorologiczna - zawiadowcę portu lotniczego cywilnego, który niezwłocznie powinien powiadomić o tym komendanta portu lub lotniska wojskowego;
3)
na lotniskach cywilnych - zawiadowcę portu lotniczego lub w braku tegoż, osobę zarządzającą lotniskiem.
(3)
Podanie do ogólnej wiadomości warunków "QBI" na danym lotnisku zarządza:
a)
na lotnisku wojskowym - komendant portu lub lotniska;
b)
na lotnisku wspólnym (wojskowym i cywilnym) - komendant lotniska w porozumieniu z zawiadowcą portu lotniczego cywilnego;
c)
na wszystkich innych lotniskach - zawiadowca portu lub w braku tegoż osoba zarządzająca lotniskiem.
(4)
Podanie warunków "QBI" do ogólnej wiadomości polega:
a)
na umieszczeniu na lotnisku odpowiedniego sygnału, przewidzianego regulaminem ruchu lotniczego;
b)
na natychmiastowym zawiadomieniu najkrótszą drogą wszystkich jednostek korzystających z danego lotniska oraz wszystkich zainteresowanych i wyposażonych w radio samolotów, portów lotniczych i lotnisk; wykaz tych portów i lotnisk ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Komunikacji;
c)
na podaniu tego zawiadomienia w najbliższym międzynarodowym komunikacie meteorologicznym "CQ".
(5)
Zawiadowcy lotnisk celnych powinni nadto zawiadamiać o warunkach "QBI" wszystkie sąsiednie oraz dalsze zainteresowane porty lotnicze zagraniczne.
(6)
Odwoływanie warunków "QBI" odbywa się ściśle w ten sam sposób, jak podawanie ich do ogólnej wiadomości.
§  11.
(1)
Po ogłoszeniu o istnieniu warunków "QBI" na danym lotnisku, loty z zamiarem lądowania na tym lotnisku mogą przedsiębrać tylko samoloty posiadające radiostacje, umożliwiające porozumienie się z goniometrami lotniskowymi.
(2)
Wszystkim innym samolotom przylot jest zakazany. Zakaz nie dotyczy samolotów będących w drodze, które rozpoczęły lot przed ogłoszeniem warunków "QBI" lub nie zostały o tych warunkach uprzedzone.
§  12.
O kolejności startów i lądowań przy warunkach "QBI" na lotniskach, posiadających stacje goniometryczne, decyduje urzędujący stale na lotnisku przedstawiciel władzy, dysponującej goniometrem, w porozumieniu z obecnym na stacji goniometrycznej kierownikiem ruchu lotniczego na danym lotnisku.
§  13.
(1)
Lądowanie przy użyciu goniometrów (system "ZZ") jest dozwolone, jeżeli podstawa chmur nie jest niższa niż 30 m, a widzialność pozioma nie mniejsza niż 500 m.
(2)
Od norm wymienionych w ust. (1) dopuszczalne są odchylenia ze względu na warunki terenowe danego lotniska. Decyzja w tej sprawie należy do komisji, wyznaczonej przez władze danego lotniska; komisja ta powinna uwzględniać opinie pilotów, korzystających z goniometru danego lotniska, których przedstawiciel wchodzi w skład komisji. Normy wyjątkowe ustanowione przez komisję ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Komunikacji.
§  14.
Lądowanie z użyciem radiolatarni jest dozwolone, jeżeli podstawa chmur nie jest niższa niż 20 m, a widzialność pozioma nie mniejsza niż 100 m.
§  15.
Przepisy §§ 13 i 14 nie wykluczają stosowania systemu "ZZ" ani użycia radiolatarni przy gorszych jeszcze warunkach atmosferycznych, gdy chodzi o samoloty, którym ograniczony zapas paliwa, defekt, zbliżająca się noc itp. nie pozwalają na przelecenie do innego lotniska.
§  16.
Przepisy niniejsze stosuje się i do statków powietrznych wojskowych, z wyjątkami ustanowionymi ze względu na odrębne cele i zadania lotnictwa wojskowego przez Ministerstwo Spraw Wojskowych, w porozumieniu z Ministerstwem Komunikacji w tych wszystkich przypadkach, gdy wspomniane wyjątki mają obowiązywać statki powietrzne cywilne albo też lotnictwo cywilne.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1938.16.111

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Przepisy o zapobieganiu zderzeniu statków powietrznych w trudnych warunkach atmosferycznych.
Data aktu: 16/02/1938
Data ogłoszenia: 11/03/1938
Data wejścia w życie: 11/03/1938