Opłaty konsularne.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH
z dnia 6 września 1937 r.
w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wewnętrznych, Skarbu, Sprawiedliwości, Przemysłu i Handlu i Opieki Społecznej o opłatach konsu1arnych.

Na podstawie art. 25 ustawy z dnia 11 listopada 1924 r. o organizacji konsulatów i o czynnościach konsulów (Dz. U. R. P. Nr 103, poz. 944) zarządzam co następuje:
§  1.
Za czynności wykonywane w interesie stron urzędy konsularne pobierają:
a)
opłaty konsularne według załączonej taryfy,
b)
zwrot wydatków rzeczywistych.
§  2.
Wolne są od opłat czynności konsularne wykonywana w obronie obywateli polskich w przypadkach, gdy zarządzenia wydane przez obce władze naruszają ich uprawnienia, wynikające z umów międzynarodowych lub zasad prawa międzynarodowego.
§  3.
Od obowiązku uiszczenia opłat konsularnych są zwolnieni:
a) 1
Skarb Państwa,
b)
polskie związki komunalne i inne polskie związki przymusowe,
c)
kościoły i gminy wyznaniowe uznana przez Państwo Polskie,
d)
fundacje, zakłady, stowarzyszenia i inne osoby prawne, posiadające siedzibę prawną w Polsce, których zadaniem jest wyłącznie działalność religijna, kulturalna lub dobroczynna nie obliczona na zysk, oraz stowarzyszenia wyższej użyteczności w rozumieniu art. 46 prawa o stowarzyszeniach (Dz. U. R. P. z 1932 r. Nr 94, poz. 808),
e)
państwa obce pod warunkiem i w granicach wzajemności,
f)
Bank Polski,
g)
gminne kasy pożyczkowo-oszczędnościowe oraz komunalne kasy oszczędności istniejące na obszarze Państwa Polskiego,
h)
funkcjonariusze państwowi i pracownicy kontraktowi, zatrudnieni w polskich władzach i urzędach państwowych oraz żołnierze w czynnej służbie, w odniesieniu do spraw i czynności związanych z ich pobytem służbowym za granicą.
§  4.
(1)
Opłaty konsularne stanowią dochód Skarbu Państwa.
(2)
Konsulom honorowym mogą być przyznane, na podstawie umów z nimi zawieranych, jako ich dochód, opłaty przewidziane w załączonej taryfie, za czynności przez nich wykonywane, do których w myśl istniejących przepisów lub umowy służbowej są oni upoważnieni. Nie odnosi się to jednak do opłat, przewidzianych w pozycjach 1 - 5 i 38 - 46 załączonej taryfy, które zawsze stanowią dochód Skarbu Państwa. Opłaty dodatkowe za wykonywanie czynności poza lokalem urzędu konsularnego, przewidziane w części II taryfy, mogą być przyznane konsulom honorowym jako ich dochód do wysokości 50%.
§  5.
(1)
Niezależnie od uiszczenia opłaty konsularnej, strona obowiązana jest pokryć wydatki rzeczywiste, poczynione przez urząd konsularny w wykonaniu czynności przedsięwziętej w interesie strony.
(2)
Do wydatków rzeczywistych należą w szczególności:
a)
opłaty należne innym władzom i instytucjom,
b)
opłaty komunikacyjne (kolejowe, samochodowe, lotnicze), pocztowe, telegraficzne, telefoniczne itp.,
c)
wynagrodzenia adwokatów, notariuszów, tłumaczów przysięgłych i innych osób przybranych do wykonania czynności urzędowej, w wysokości odpowiadającej normom obowiązującym w miejscu wykonania danej czynności,
d)
koszty ogłoszeń w czasopismach.
(3)
Na pokrycie wydatków rzeczywistych strona obowiązana jest na wezwanie urzędu konsularnego wpłacić zaliczkę w wysokości przez ten urząd ustalonej, a w razie potrzeby uzupełnić ją. Niewypłacenie żądanej zaliczki wstrzymuje bieg urzędowania.
§  6.
Do uiszczenia opłaty konsularnej i zwrotu wydatków rzeczywistych obowiązana jest osoba albo solidarnie osoby, na których prośbę lub w których interesie dana czynność została wykonana.
§  7. 2
(1)
Opłaty konsularne ustalone w załączonej taryfie w złotych oraz zwrot wydatków rzeczywistych pobiera się w walucie państwa, w którym znajduje się siedziba urzędu konsularnego, wymierzającego opłatę.
(2)
Strona nie przebywająca ani na obszarze Państwa Polskiego ani państwa, w którym znajduje się siedziba urzędu konsularnego, który wymierzył opłatę, uiszcza ją w walucie tego państwa, w którym urząd konsularny pobiera od niej opłatę na zlecenie urzędu wymierzającego.
(3)
Minister Spraw Zagranicznych w porozumieniu z Ministrem Skarbu, a w zakresie dotyczącym żeglugi i handlu zagranicznego także w porozumieniu z Ministrem Żeglugi i Handlu Zagranicznego, określi wysokość opłat konsularnych w walucie poszczególnego kraju według jej realnej wartości, przy czym zachowany będzie wewnętrzny stosunek tych opłat według stawek złotowych.
§  8.
Jeżeli opłata konsularna w swej groszowej końcówce jest niepodzielna przez 10, zaokrągla się ją wzwyż do kwoty w ten sposób podzielnej. Tak samo postępuje się przy pobieraniu opłat w walucie obcej.
§  9.
(1)
Jeżeli porozumienia zawarte z obcymi państwami przewidują za pewne czynności inne opłaty niż ustalone w załączonej taryfie albo zwolnienie od opłat, od obywateli tych państw pobiera się opłaty przewidziane w tych porozumieniach względnie dokonywa się danych czynności bezpłatnie.
(2)
Jeżeli państwo obce pobiera od obywateli polskich w analogicznych przypadkach opłaty wyższe od opłat ustalonych w załączonej taryfie albo pobiera opłaty za czynności nie podlegające opłacie w myśl rozporządzenia niniejszego, Minister Spraw Zagranicznych może

w stosunku do obywateli tego państwa na zasadzie wzajemności podwyższyć względnie wprowadzić opłaty do wysokości opłat pobieranych przez to państwo od obywateli polskich.

§  10.
(1)
Minister Spraw Zagranicznych może w porozumieniu z interesowanymi ministrami zarządzić w stosunku do pewnych państw lub pewnych kategoryj osób i instytucyj procentowe podwyższenie lub obniżenie wszystkich lub niektórych opłat ustalonych w załączonej taryfie, jak również zwolnienie z tych opłat. W szczególności zwolnione są od opłaty konsularnej podania i czynności, dokonywane dla robotników w przedmiocie uzyskania pracy lub w sprawach wynikających ze stosunku pracy albo dotyczące ubezpieczenia społecznego, oraz podania i czynności dokonywane dla robotników i osadników w celu sprowadzenia przez nich pozostałych w kraju członków rodziny.
(2)
Minister Spraw Zagranicznych może w poszczególnych przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, zwłaszcza z uwagi na interes Państwa, zwolnić w całości lub w części od uiszczenia należnej opłaty konsularnej, jak również od zwrotu wydatków rzeczywistych.
§  11.
(1)
Kierownik urzędu konsularnego może według swego uznania obniżyć opłatę lub od niej zwolnić, jeżeli stan majątkowy osoby interesowanej nie pozwala na uiszczenie opłaty konsularnej bez dotkliwego uszczerbku majątkowego, a sprawa, w której zwróciła się do urzędu konsularnego, dotyczy bezpośrednio jej żywotnych interesów. Zniżka powinna się wyrażać w procentach przewidzianej opłaty: 25, 50 lub 75%.
(2)
Kierownik urzędu konsularnego może w indywidualnych przypadkach, jeżeli uzna to za właściwe, zwolnić w drodze kurtuazji od opłaty konsularnej funkcjonariuszów państwa, na którego obszarze urzęduje.
§  12.
Kierownik urzędu konsularnego może w przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie zezwolić na odroczenie płatności opłaty konsularnej i wydatków rzeczywistych lub na uiszczenie ich ratami.
§  13.
(1)
Opłaty konsularne uiszczają osoby przebywające:
a)
poza granicami Państwa Polskiego w znaczkach konsularnych lub w gotówce, wpłaconej do kasy urzędu konsularnego,
b)
w granicach Państwa Polskiego w znaczkach stemplowych lub w gotówce, wpłaconej do kasy Ministerstwa Spraw Zagranicznych lub urzędu skarbowego.
(2)
Zwrot wydatków rzeczywistych następuje zawsze w gotówce.
§  14.
(1)
Uiszczenie opłaty konsularnej i zwrot wydatków rzeczywistych następuje na zasadzie wymiaru dokonanego przez urząd konsularny.
(2)
Opłatę konsularną i zwrot wydatków rzeczywistych pobiera się, o ile załączona taryfa nie postanowi inaczej, przed wykonaniem danej czynności. W wyjątkowych tylko przypadkach, gdy strona przebywa w Polsce, a uprzednie wpłacenie przez nią należności spowodowałoby ze względu na pilność sprawy niepożądaną zwłokę, urząd konsularny może załatwić podanie i przesłać załatwienie właściwej władzy administracji ogólnej, celem doręczenia go osobie interesowanej za pobraniem od niej wymierzonej opłaty oraz wydatków rzeczywistych.
§  15.
Opłaty konsularne i zwrot wydatków rzeczywistych nie uiszczone w terminie, należne od osoby przebywającej w kraju, podlegają przymusowemu ściągnięciu w drodze administracyjnej na zasadzie obowiązujących przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.
§  16.
(1)
Pobranie opłaty konsularnej potwierdza się bądź przez naklejenie znaczka konsularnego lub odpowiednią adnotacją na dokumencie wydanym stronie, bądź odrębnym pismem (kwitem).
(2)
Pobranie wydatków rzeczywistych potwierdza się na piśmie.
§  17.
(1)
Jeżeli strona, która wniosła podanie do urzędu konsularnego, zażąda następnie zaniechania żądanej czynności konsularnej, przysługuje jej zwrot uiszczonej opłaty konsularnej w wysokości zmniejszonej o opłatę od podania wraz z załącznikami jedynie w przypadku, gdy czynność nie została jeszcze rozpoczęta; z sumy nadesłanej przez stronę na pokrycie wydatków rzeczywistych przysługuje jej zwrot części niewydatkowanej. Opłata od podania i załączników nie podlega w żadnym przypadku zwrotowi.
(2)
Jeżeli strona, żądająca zaniechania czynności, nie uiściła jeszcze należnej opłaty konsularnej, nie jest ona obowiązana do jej uiszczenia i do zwrócenia wydatków rzeczywistych jedynie w przypadku, gdy czynność nie została jeszcze rozpoczęta i urząd konsularny nie poczynił wydatków rzeczywistych. W tym przypadku uiszcza ona jedynie opłatę od podania i załączników.
§  18.
(1)
Prawo Państwa do żądania opłaty konsularnej oraz zwrotu wydatków rzeczywistych przedawnia się z upływem lat pięciu. Termin pięcioletni biegnie od dnia, w którym należność powinna była być uiszczona.
(2)
Bieg przedawnienia przerywa się przez wszelkie czynności urzędowe odnoszące się do wymiaru lub uiszczenia opłaty, o ile strona została o tych czynnościach urzędowo zawiadomiona. Od dnia doręczenia ostatniego zawiadomienia biegnie nowy okres pięcioletni.
§  19.
(1)
Odwołanie od decyzji urzędu konsularnego w zakresie przepisów rozporządzenia niniejszego zarówno co do opłat konsularnych jak i co do zwrotu wydatków rzeczywistych musi być wniesione w ciągu czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. W przypadkach, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony z powodu nieprzezwyciężalnych przeszkód, strona może w terminie siedmiodniowym od ustania przeszkody prosić o przywrócenie terminu.
(2)
Odwołanie powinno być wniesione do urzędu, który dokonał wymiaru. Jeżeli urząd ten uzna odwołanie za całkowicie lub częściowo uzasadnione, zmienia swą decyzję we własnym zakresie działania; w przeciwnym razie przesyła pismo odwoławcze ze swą opinią do Ministerstwa Spraw Zagranicznych, które rozstrzyga ostatecznie.
(3)
Wniesienie odwołania nie wstrzymuje obowiązku uiszczenia opłaty względnie zwrotu wydatków rzeczywistych w terminie płatności.
§  20. 3
(skreślony).
§  21.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 1 listopada 1937 r. Jednocześnie traci moc obowiązującą rozporządzenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 18 kwietnia 1934 r. w sprawie taryfy opłat konsularnych (Dz. U. R. P, Nr 42, poz. 376).
..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Grafiki zostały zamieszczone wyłącznie w Internecie. Obejrzenie grafik podczas pracy z programem Lex wymaga dostępu do Internetu.

..................................................

ZAŁĄCZNIK  4

TARYFA OPŁAT KONSULARNYCH.

1 § 3 lit. a) zmieniona przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 29 września 1945 r. (Dz.U.45.51.296) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 listopada 1945 r.
2 § 7 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 września 1945 r. (Dz.U.45.51.296) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 listopada 1945 r.
3 § 20 skreślony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 29 września 1945 r. (Dz.U.45.51.296) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 listopada 1945 r.
4 Załącznik:

-zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 10 listopada 1943 r. (Dz.U.43.12.39) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 4 stycznia 1944 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia z dnia 29 września 1945 r. (Dz.U.45.51.296) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 listopada 1945 r.

Zmiany nie zostały naniesione na tekst.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1937.70.520

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Opłaty konsularne.
Data aktu: 06/09/1937
Data ogłoszenia: 29/09/1937
Data wejścia w życie: 01/11/1937