Zmiana niektórych zaopatrzeń emerytalnych oraz odszkodowań.

DEKRET
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 3 grudnia 1935 r.
o zmianie niektórych zaopatrzeń emerytalnych oraz odszkodowań.

Na podstawie art. 55 ust. (1) ustawy konstytucyjnej i ustawy z dnia 6 listopada 1935 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania dekretów (Dz. U. R. P. Nr. 81, poz. 501) postanawiam co następuje:
Art.  1. 1

1)
Celem przystosowania obciążeń osób prawnych, wynikających z niektórych zaopatrzeń emerytalnych i odszkodowań, do zmienionego położenia gospodarczego tych osób, zobowiązania z tytułu zaopatrzeń emerytalnych i odszkodowań mogą ulec zmianie w czasie do dnia 31 grudnia 1937 r. na zasadach określonych w dekrecie niniejszym.
2)
W sprawach, w których postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed 31 grudnia 1937 r., decyzje przewidziane w dekrecie niniejszym mogą być wydawane i po tym terminie.
Art.  2.
(1)
Osoba prawna, która w dniu wejścia w życie dekretu niniejszego wykonywa zastępcze ubezpieczenie społeczne w myśl art. 5 ust. (1) pkt. 5-6 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. o ubezpieczeniu pracowników umysłowych (Dz. U. R. P. Nr. 106, poz. 911) w brzmieniu obowiązującem, może za zgodą właściwej państwowej władzy nadzorczej, a na jej żądanie powinna, zmienić wysokość i warunki świadczeń z tytułu zaopatrzeń emerytalnych.
(2)
Osoba prawna, obciążona na rzecz pracowników umysłowych świadczeniami z tytułu innych zaopatrzeń emerytalnych oraz odszkodowaniami ze stosunku pracy, jak również odszkodowaniami na rzecz innych osób z tytułu zajmowanych przez nic stanowisk, może za zgodą właściwej państwowej władzy nadzorczej, a na jej żądanie powinna, zmienić wysokość i warunki świadczeń z tytułu zaopatrzeń emerytalnych oraz odszkodowań.
(3)
Przepis ust. (2) nie dotyczy odszkodowań za czyny niedozwolone oraz odszkodowań, przyznawanych w wysokości i na warunkach, unormowanych prawem pracy i przepisami o ubezpieczeniach społecznych.
Art.  3.
(1)
W przypadkach, wynikających z art. 2 ust. (1), osoba prawna nie może:
1)
ustalić świadczeń emerytalnych mniejszych oraz na warunkach gorszych od przewidzianych w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. o ubezpieczeniu pracowników umysłowych (Dz. U. R. P. Nr. 106, poz. 911) w brzmieniu obowiązującem;
2)
zmniejszyć świadczeń płynnych poniżej następującej skali:
Stopień Wysokość miesięcznego świadczenia-w złotych Maksymalna skala obniżki procentowej w stosunku do wysokości świadczenia
I ponad 100 do 200 10%
II " 200 " 300 15%
III " 300 " 400 20%
IV " 400 " 600 25%
V " 600 " 800 30%
VI " 800 " 1.000 35%
VII " 1.000 " 1.500 40%
VIII " 1.500 " 2.000 45%
IX " 2.000 " 3.000 50%
X " 3.000 60%

Jeżeli w wyniku zastosowania powyższej skali okaże się, że zmniejszone świadczenie osiąga poziom niższy od świadczenia, zmniejszonego według najbliższego niższego stopnia skali, osoba prawna obliczy świadczenie według skali tego niższego stopnia. Nie ulegają zmniejszeniu świadczenia nieprzekraczające 100 zł miesięcznie, a świadczenia przekraczające tę kwotę nie mogą być zmniejszone poniżej 100 zł miesięcznie.

(2)
W przypadkach, wynikających z art. 2 ust. (2), osoba prawna ustali świadczenia lub odszkodowania w granicach swych faktycznych możliwości finansowych, nie naruszając wszakże uprawnień, odpowiadających sumie składek wpłaconych przez osobę uprawnioną.
Art.  4.
(1)
Jeżeli zaopatrzenie emerytalne wypłaca się z osobnego na ten cel przeznaczonego funduszu, przepisy dekretu niniejszego mogą być zastosowane dopiero po zatwierdzeniu przez właściwą państwową władzę nadzorczą planu i bilansu ubezpieczeniowo-technicznego.
(2)
Jeżeli osoba prawna nie sporządzi we wskazanym przez władzę nadzorczą terminie planu i bilansu ubezpieczeniowo-technicznego, władza nadzorcza zarządzi opracowanie tego planu i bilansu na koszt tej osoby. Koszty te będą ściągnięte w trybie administracyjnym.
Art.  5.

Zmianę wysokości i warunków świadczeń oraz odszkodowań, opartych na tytułach, określonych w art. 2 ust. (1) i (2), uchwala organ nadzorczy osoby prawnej (rada nadzorcza, komitet nadzorczy, rada zawiadowcza i t. p.), chociażby organ ten do powzięcia takiej uchwały w myśl dotychczas obowiązujących przepisów nie był właściwy. Zmiana właściwości organu osoby prawnej nie dotyczy jednak przypadków, w których właściwym organem jest prezes (przewodniczący) osoby prawnej. W braku organu nadzorczego osoby prawnej zmianę wysokości i warunków świadczeń oraz odszkodowań, opartych na tytułach, określonych w art. 2 ust. (1) i (2), uchwala zarząd osoby prawnej.

Art.  6.

Zobowiązania oparte na tytułach, określonych w art. 2 ust. (1) i (2), ulegają zmianie z mocy prawa z chwilą zatwierdzenia przez właściwą państwową władzę nadzorczą zmian, zastosowanych na mocy dekretu niniejszego.

Art.  7.

Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, właściwą państwową władzą nadzorczą w rozumieniu dekretu niniejszego jest:

1)
dla osób prawnych, trudniących się czynnościami bankowemi i ubezpieczeniowemi - Minister Skarbu, który jednak w przypadkach, wynikających z art. 2 ust. (1), działa w porozumieniu z Ministrem Opieki Społecznej,
2)
dla innych osób prawnych - Minister Przemysłu i Handlu w porozumieniu z Ministrem Opieki Społecznej.
Art.  8.
(1)
Dekret niniejszy stosuje się również do niewypłaconych zaopatrzeń emerytalnych i odszkodowań, których termin zapłaty upłynął przed dniem wejścia w życie dekretu niniejszego, choćby obowiązek zapłaty opierał się na prawomocnym wyroku sądowym.
(2)
Postępowanie sądowe w sprawach z powództw o zaopatrzenia emerytalne lub o odszkodowania objęte dekretem niniejszym, oraz postępowanie egzekucyjne, oparte na wydanych w tych sprawach tytułach wykonawczych, zostają z mocy prawa:
1)
zawieszone z chwilą, gdy osoba prawna lub właściwa państwowa władza nadzorcza wdroży postępowanie na mocy dekretu niniejszego;
2)
umorzone z chwilą zatwierdzenia przez właściwą państwową władzę nadzorczą zmian, zastosowanych na mocy dekretu niniejszego.

W razie odmowy zatwierdzenia przez właściwą państwową władzę nadzorczą zmian, zaproponowanych przez osobę prawną, postępowanie sądowe lub egzekucyjne ulega wznowieniu. W przypadku, umorzenia postępowania sądowego lub egzekucyjnego osoba prawna obowiązana jest zwrócić osobie uprawnionej koszta procesu w kwocie, odpowiadającej, zmniejszonym świadczeniom lub odszkodowaniom.

Art.  9.

Przepisy dekretu niniejszego nie dotyczą uprawnień pracowników związków samorządu terytorjalnego oraz ich przedsiębiorstw i zakładów, jak również świadczeń kas emerytalnych, które na podstawie ich statutów podlegają nadzorowi Ministra Opieki Społecznej.

Art.  10.

Przepisy sprzeczne z przepisami dekretu niniejszego tracą moc.

Art.  11.

Wykonanie dekretu niniejszego porucza się Ministrom: Skarbu, Sprawiedliwości, Przemysłu i Handlu oraz Opieki Społecznej.

Art.  12.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1 Art. 1 zmieniony przez art. 1 dekretu z dnia 22 listopada 1938 r. (Dz.U.38.91.626) zmieniającego nin. dekret z dniem 24 listopada 1938 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1935.88.547

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Zmiana niektórych zaopatrzeń emerytalnych oraz odszkodowań.
Data aktu: 03/12/1935
Data ogłoszenia: 04/12/1935
Data wejścia w życie: 04/12/1935