Wykonanie ustawy z dnia 28 stycznia 1932 r. o stosunkach prawnych w obszarach warownych i rejonach umocnionych.

ROZPORZĄDZENIE
Ministrów: Spraw Wojskowych, Spraw Wewnętrznych, Sprawiedliwości, Komunikacji, Poczt i Telegrafów, Przemysłu i Handlu, Rolnictwa i Reform Rolnych oraz Skarbu
z dnia 18 września 1934 r.
o wykonaniu ustawy z dnia 28 stycznia 1932 r. o stosunkach prawnych w obszarach warownych i rejonach umocnionych.

Na podstawie art. 18 ustawy z dnia 28 stycznia 1932 r. o stosunkach prawnych w obszarach warownych i rejonach umocnionych (Dz. U. R. P. Nr. 10, poz. 124) zarządza się co następuje:
§  1.
Artykuły, powołane w rozporządzeniu niniejszem bez określenia, oznaczają postanowienia ustawy z dnia 28 stycznia 1932 r. o stosunkach prawnych w obszarach warownych i rejonach umocnionych (Dz. U. R. P. Nr. 19, poz. 124).

Paragrafy, powołane w rozporządzeniu niniejszem bez określenia, oznaczają przepisy rozporządzenia niniejszego.

Do art. 1.

§  2.
Za obszary warowne i rejony umocnione uważa się, poza obszarami i miejscowościami uznanemi za takie na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 10 czerwca 1927 r. w sprawie uznawania pewnych obszarów i miejscowości za obszary warowne i rejony umocnione (Dz. U. R. P. Nr. 55, poz. 483), również te obszary i miejscowości, które w myśl przepisów wydanych przed dniem 11 listopada 1918 r. były uznane za twierdze lub rejony fortyfikacyjne.
§  3.
(1)
Wojewoda w porozumieniu z dowódcą obszaru warownego lub dowódcą okręgu korpusu (równorzędnego okręgu terytorjalnego), w którego okręgu położony jest dany rejon umocniony, poda do wiadomości publicznej granice tego obszaru lub rejonu, jeśli nie zostały one określone przepisem, ogłoszonym w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Obwieszczenie to ogłasza się w Dzienniku Wojewódzkim oraz stosownie do potrzeby także w inny sposób, przyjęty w danej miejscowości dla ogłaszania zarządzeń władz.
(2)
Wojewoda może zarządzić w porozumieniu z dowódcą okręgu korpusu (równorzędnego okręgu terytorjalnego), w którego okręgu położony jest dany rejom umocniony, oznaczenie na gruncie granic obszaru warownego lub rejonu umocnionego.

Do art. 2.

§  4.
(1)
Wzniesienie budowli (art. 2 ust. 1 lit. a) i b)) oznacza zarówno postawienie nowej budowli stałej lub tymczasowej, jak również nadbudowę lub powiększenie budowli istniejącej.
(2)
Przez zmianę budowli należy rozumieć tak przebudowę jak i zmianę przeznaczenia budowli. W szczególności przebudowa oznacza przeróbkę budowli, przy której zostają zmienione, dodane lub usunięte części nośne lub konstrukcyjne tych budowli, bądź części wpływające na bezpieczeństwo budowli od ognia, zmiana przeznaczenia zaś oznacza przeróbkę, w następstwie której budowla lub jej część może być użyta dla innego celu, niż była pierwotnie przeznaczona.
§  5.
Przez sieć oświetleniową (art. 2 ust. 1 lit. d)) należy rozumieć również sieć wysokiego napięcia, przewodzącą prąd elektryczny, służący do napędu urządzeń techniczno-gospodarczych i innych temu podobnych celów.
§  6.
Przez zdjęcia topograficzne (art. 2 ust. 1 lit. i)) należy rozumieć wszelkie prace, mające na celu odtworzenie ukształtowania terenu, podejmowane w celach tak technicznych jak artystycznych, a w szczególności prace miernicze oraz szkice i rysunki topograficzne i perspektywiczne, niezależnie od materjału, na którym i przy pomocy którego są wykonywane.

Do art. 3, 4 i 5.

§  7.
(1)
Ubiegający się o zezwolenie na wykonanie prawa lub czynności podlegających ograniczeniom, składa na piśmie prośbę do władzy administracyjnej, właściwej w myśl szczególnych przepisów do udzielenia zezwolenia na wykonanie danego prawa lub czynności.
(2)
Przy zamierzeniu budowy lub robót w znaczniejszym rozmiarze, ubiegający się o zezwolenie na wykonanie prawa lub czynności może przed wniesieniem prośby do władzy, określonej w ust. 1, przedstawić plan wstępny zamierzonej budowy lub robót władzy wojskowej, celem wyrażenia opinji co do zasadniczej dopuszczalności tej budowy lub robót ze względu na stan obronności obszaru warownego lub rejonu umocnionego.

Opinja władzy wojskowej nie przesądza sposobu załatwienia prośby przy wydawaniu ostatecznej decyzji w myśl § 10.

(3)
W przypadkach, gdy dla wykonania prawa lub czynności, o których mowa w ust. 1, zezwolenie władzy administracyjnej nie jest wymagane, należy prośbę złożyć do dowódcy obszaru warownego lub dowódcy okręgu korpusu (równorzędnego okręgu terytorjalnego), w którego okręgu położony jest dany rejon umocniony.
§  8.
(1)
Prośba (§ 7 ust. 1) powinna odpowiadać warunkom wymaganym w myśl przepisów szczególnych, dotyczących udzielania zezwoleń na wykonanie danego prawa lub czynności. Ponadto należy w prośbie wymienić nieruchomość, w stosunku do której obowiązuje ograniczenie z ustawy z dnia 28 stycznia 1932 r. o stosunkach prawnych w obszarach warownych i rejonach umocnionych (Dz. U. R. P. Nr. 19, poz. 124), a pozatem wykazać swoje prawa własności do nieruchomości lub inne prawa z nią związane, oraz wymienić podstawę i rodzaj ograniczenia.
(2)
W przypadkach, gdy ograniczenie dotyczy spraw nabywania, najmu lub dzierżawienia nieruchomości (art. 2 ust. 1 lit. j)), należy w prośbie, jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, wymienić jedynie nieruchomość, w stosunku do której ograniczenie obowiązuje, podstawę i rodzaj ograniczenia, oraz powody wniesienia prośby.
(3)
W przypadku, gdy ograniczenie dotyczy czasowego lub stałego pobytu względnie zamieszkania (art. 2 ust. 1 lit. k)), należy w prośbie, jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, wymienić jedynie podstawę i rodzaj ograniczenia oraz powody wniesienia prośby.
(4)
W przypadkach, określonych w § 7 ust. 3, należy w prośbie:
a)
wymienić i opisać dokładnie rodzaj i cel projektowanych budów lub robót (art. 1 ust. 1 lit. a) do lit. i)), dołączając w dwu egzemplarzach techniczny plan budowlany i plan sytuacyjny terenu, na którym mają być prowadzone, oraz uzasadnić ich potrzebę;
b)
wymienić nieruchomość, w stosunku do której ograniczenie obowiązuje, i wykazać swoje prawa własności do nieruchomości lub inne prawa z nią związane;
c)
wymienić podstawę i rodzaj ograniczenia.

Jeśli ograniczenie dotyczy spraw nabywania, najmu lub dzierżawienia nieruchomości (art. 2 ust. 1 lit. j)), albo czasowego lub stałego pobytu względnie zamieszkania (art. 2 ust. 1 lit. k)), stosuje się odpowiednio przepisy ust. 2 lub 3.

§  9.
Władza administracyjna po rozpatrzeniu prośby przesyła ją wraz z załącznikami do dowódcy obszaru warownego lub dowódcy okręgu korpusu (równorzędnego okręgu terytorialnego), w którego okręgu położony jest dany rejon umocniony, tylko w tym przypadku, jeśli w myśl przepisów szczególnych zdaniem władzy nie zachodzą żadne przeszkody co do udzielenia zezwolenia na wykonanie prawa lub czynności, o które ubiega się proszący.
§  10.
(1)
Prośbę o udzielenie zezwolenia rozpatruje władza wojskowa tylko w tym kierunku, czy nie wpłynie ono ujemnie na obronność obszaru warownego lub rejonu umocnionego i w zależności od tego wydaje decyzję, w której:
a)
udziela zezwolenia, nie czyniąc go zawisłem od żadnych warunków, albo
b)
udziela zezwolenia warunkowego, uzależniając wykonanie prawa lub czynności podlegających ograniczeniu od wyrażenia przez interesowanego zgody na warunki wskazane przez nią, albo
c)
odmawia zezwolenia.
(2)
Decyzja ma być wydaną na piśmie i powinna zawierać pouczenie o służącym przeciw niej środku prawnym (art. 5 ust. 3) a w przypadku udzielenia zezwolenia - pouczenie o czasie jego obowiązywania (art. 3 ust. 4).
§  11.
(1)
W przypadku udzielenia zezwolenia warunkowego - warunki, od których dopełnienia uzależniono udzielenie zezwolenia, mogą wynikać zasadniczo tylko ze względów dotyczących obronności obszaru warownego lub rejonu umocnionego.
(2)
Władza wojskowa, udzielając zezwolenia, może jednak zażądać od ubiegającego się - złożenia oświadczenia, że ani on, ani jego prawonabywcy, nie wystąpią przeciw Skarbowi Państwa z roszczeniem o odszkodowanie w przypadku uszkodzenia, zniszczenia, lub zniesienia ze względu na potrzeby obronności obszaru warownego lub rejonu umocnionego albo w następstwie wydarzeń wojennych lub operacyj wojskowych - budów i urządzeń, wykonanych na podstawie udzielonego zezwolenia. Dla dopełnienia tego zobowiązania może władza wojskowa zażądać odpowiednich gwarancyj, a w szczególności, jeśli zezwolenie dotyczy nieruchomości, uwidocznienia warunków w księdze hipotecznej (gruntowej).
§  12.
(1)
Władza wojskowa po załatwieniu prośby zwraca akta sprawy władzy administracyjne) wraz ze swą decyzją, którą należy doręczyć ubiegającemu się o zezwolenie łącznie z decyzją władzy administracyjnej, wydaną w myśl przepisów szczególnych, dotyczących udzielania zezwoleń na wykonanie danego prawa lub czynności.
(2)
Jeżeli władza wojskowa nie nadeśle decyzji w czasie, umożliwiającym władzy administracyjnej zachowanie terminu, przewidzianego ustawowo dla załatwienia prośby, władza administracyjna może doręczyć swoją decyzję stronie oddzielnie, umieszczając w niej pouczenie, że wykonanie danego prawa lub czynności uzależnione jest od uzyskania przez stronę zezwolenia władzy wojskowej.
(3)
W przypadkach, określonych w § 7 ust. 3, władza wojskowa zawiadamia proszącego o swej decyzji bezpośrednio.
§  13.
Przepisy §§ 7 - 12 stosują się odpowiednio do władz samorządowych w razie ubiegania się przez nie o zezwolenie na wykonanie prawa lub czynności podlegających ograniczeniom.
§  14.
(1)
Władza wojskowa może z urzędu udzielać ogólnych zezwoleń na wykonywanie na określonych terenach, położonych w granicach obszaru warownego lub rejonu umocnionego, wszystkich lub niektórych tylko praw i czynności, podlegających ograniczeniom. O granicach tych terenów oraz o zakresie zezwolenia zawiadamia władza wojskowa właściwe władze administracyjne.
(2)
W przypadku udzielenia zezwolenia ogólnego nie stosuje się przepisu § 9, a władza administracyjna, zawiadamiając proszącego o sposobie załatwienia prośby, komunikuje mu zarazem, iż decyzja o zezwoleniu na wykonanie prawa lub czynności, zapadła w porozumieniu z władzą wojskową.

Do art. 6.

§  15.
(1)
W celu uzyskania zgody właściwych władz wojskowych na projekty budów i robót, przedsiębranych przez władze i przedsiębiorstwa państwowe, należy projekty i plany przesłać wraz z załącznikami, określonemi w § 8 ust. 4 lit. a), właściwej władzy wojskowej, która poweźmie i zakomunikuje swą decyzję w terminie 4 tygodni.
(2)
Przy rozpatrywaniu odnośnych planów i projektów mogą być brane pod rozwagę tylko okoliczności, mające wpływ na obronność obszaru warownego lub rejonu umocnionego.

Do art. 8.

§  16.
Odszkodowanie należy się zasadniczo w pieniądzach. Za zgodą poszkodowanego może ono jednak być uiszczone również w innej wartości.

Do art. 10.

§  17.
Dowódca okręgu korpusu (równorzędnego okręgu terytorjalnego) może - otrzymawszy wniosek komisji szacunkowej w sprawie zasadności roszczenia o odszkodowanie oraz jego wysokości - zasięgnąć co do niego opinji prawnej u właściwych organów administracji wojskowej.
§  18.
W przypadku uznania, że wniosek komisji szacunkowej opiera się na niewyczerpująco ustalonym stanie faktycznym sprawy lub pozostaje w sprzeczności z poczynionemi ustaleniami, może dowódca okręgu korpusu (równorzędnego okręgu terytorjalnego) zwrócić akta sprawy komisji szacunkowej celem ponownego rozpatrzenia, wskazując okoliczności, które należy wziąć pod uwagę, lub czynności, które należy spełnić.
§  19.
Dowódca okręgu korpusu (równorzędnego okręgu terytorjalnego) powinien wydać orzeczenie w sprawie przyznania lub odmówienia odszkodowania najpóźniej w terminie 6 miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia przez ubiegającego się o odszkodowanie.
§  20.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie w 2 miesiące po ogłoszeniu.

Z dniem tym traci moc obowiązującą rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych z dnia 8 lutego 1930 r. w sprawie udzielania przez władze wojskowe pozwoleń na wzniesienie, przebudowę lub zmianę budynku w pobliżu twierdz, lub w rejonach fortyfikacyjnych (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 120).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1935.45.305

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie ustawy z dnia 28 stycznia 1932 r. o stosunkach prawnych w obszarach warownych i rejonach umocnionych.
Data aktu: 18/09/1934
Data ogłoszenia: 28/06/1935
Data wejścia w życie: 29/08/1935