Nadzwyczajna danina majątkowa.

USTAWA
z dnia 24 marca 1933 r.
o nadzwyczajnej daninie majątkowej. *

Na mocy art. 44 Konstytucji ogłaszam ustawę następującej treści:
Art.  1.
(1)
Z ogólnej sumy podatku majątkowego, przypadającego do zapłaty w myśl ustawy z dnia 11 sierpnia 1923 r. o podatku majątkowym (Dz. U. R. P. Nr. 94, poz. 746), pobiera się:

A. Od płatników do 4 stopnia włącznie skali podatkowej z art. 9 ustawy - 100% podatku bez zwyżki kontyngentowej.

B. Od płatników ponad 4 stopień tejże skali podatkowej:,

a)
od majątków I grupy kontyngentowej (art. 8, ust. 1, pkt. 1 ustawy) - 100% podatku bez zwyżki kontyngentowej oraz 2,8% od wartości majątku, ustalonej prawomocnie przy wymiarze podatku,
b)
od majątków II grupy kontyngentowej (art. 8, ust. 1, pkt. 2 ustawy) - 50% podatku wraz ze zwyżką kontyngentową oraz 2,6% od wartości majątku, ustalonej prawomocnie przy wymiarze podatku,
c)
od majątków III grupy kontyngentowej (art. 8, ust. 1, pkt. 3 ustawy) - 100% podatku bez zwyżki kontyngentowej oraz 2,6% od wartości majątku, ustalonej prawomocnie przy wymiarze podatku.
(2)
Kwoty podatku majątkowego, płatne w myśl ust. 1, nie mogą w poszczególnych grupach kontyngentowych przekraczać definitywnie wymierzonego podatku wraz ze zwyżkami kontyngentowemi.
(3)
Pozostałą kwotę przypisanego podatku majątkowego ponad sumy, płatne w myśl ust. 1, umarza się.
(4)
Zniżki podatku z art. 32 ust. 6 i art. 65 ustawy z dnia 11 sierpnia 1923 r. nie mają zastosowania do kwot podatku majątkowego, przypadających do zapłaty po przeprowadzeniu umorzeń w myśl ust. 1.
(5)
Uprawnienia komisyj szacunkowych dla spraw podatku majątkowego, pobieranego na podstawie ustawy z dnia 11 sierpnia 1923 r. przekazuje się komisjom szacunkowym dla spraw państwowego podatku dochodowego, zaś uprawnienia komisyj odwoławczych - komisjom odwoławczym dla spraw państwowego podatku dochodowego.
Art.  2.

Wzamian za umorzony w myśl art. 1 podatek majątkowy pobiera się w okresie czasu pięciu lat od 1933 r. do 1937 r. włącznie nadzwyczajną daninę majątkową w wysokości 24 miljonów zł rocznie.

Art.  3.

Tytułem nadzwyczajnej daniny majątkowej uiszczają corocznie w ciągu lat 1933 do 1937 włącznie:

I. płatnicy państwowego podatku gruntowego, a w b. zab. pruskim płatnicy państwowego dodatku do podatku gruntowego - 10 miljonów zł rocznie,

II. płatnicy państwowego podatku przemysłowego - 10,5 miljonów zł rocznie,

III. płatnicy państwowego podatku od nieruchomości w gminach miejskich oraz od niektórych budynków w gminach wiejskich, a na obszarze województwa śląskiego właściciele nieruchomości miejskich oraz niektórych budynków w gminach wiejskich w rozumieniu przepisów prawnych o państwowym podatku od nieruchomości miejskich i niektórych budynków w gminach wiejskich, obowiązujących na pozostałym obszarze Rzeczypospolitej, - 3,5 miljonów zł rocznie.

I.

Zwolnienia podmiotowe.

Art.  4. 1

Od nadzwyczajnej daniny majątkowej zwalnia się:

1)
Państwo i przedsiębiorstwa państwowe, związki komunalne oraz przymusowe związki prawa publicznego,
2)
Bank Polski,
3)
związki zawodowe, o ile nie trudnią się tranzakcjami zarobkowemi,
4)
spółdzielnie mieszkaniowe i mieszkaniowe-budowlane,
5)
kasy sieroce, emerytalne, wdowie i pogrzebowe, oraz kasy pomocy w nagłych wypadkach.

II.

Zwolnienia przedmiotowe.

Od nadzwyczajnej daniny majątkowej zwalnia się ponadto:
1)
majątki lub ich części, które służą bezpośrednio celom naukowym, oświatowym, kulturalnym, dobroczynnym i sanitarnym, lub których dochody obracane są trwale i wyłącznie na powyższe cele,
2)
budynki i inne przedmioty poświęcone służbie Bożej, cmentarze, budynki seminarjów duchownych, domy przygotowawcze dla zakonników i zakonnic, domy mieszkalne zakonników i zakonnic, składających śluby ubóstwa, oraz dobra i prawa majątkowe, z których dochody są przeznaczone na cele kultu religijnego i nie przyczyniają się do dochodów osobistych beneficjarjuszy,
3)
nowowznoszone budynki, jak również części nadbudowane, przybudowane i na skutek zniszczeń wojennych przebudowane gruntownie, jeżeli budowę, nadbudowę, przybudowę lub przebudowę wykończono w czasie od 1 stycznia 1923 r. do końca 1937 r.,
4)
gospodarstwa osadników na obszarze, który oznacza Minister Skarbu w porozumieniu z Ministrami: Rolnictwa i Reform Rolnych Oraz Spraw Wewnętrznych, - o powierzchni do 20 ha, względnie 35 ha nabytej ziemi, oraz osady rentowe, utworzone na podstawie ustaw praskich z dnia 26 kwietnia 1886 r. (zb. pr. str. 131), z dnia 27 czerwca 1890 r. (zb. pr. str. 209), z dnia 7 lipca 1891 r. (zb. pr. str. 279), z dnia 20 marca 1908 r. (zb. pr. str. 29) i z dnia 26 czerwca 1912 r. (zb. pr. str. 183) o przestrzeni do 20 ha na obszarze województwa poznańskiego i górnośląskiej części województwa śląskiego oraz o powierzchni do 35 ha na obszarze województwa pomorskiego, jeżeli nabycia tych osad nastąpiło po dniu 1 stycznia 1919 r,
5)
gospodarstwa osadników wojskowych na obszarze, który oznacza Minister Skarbu w porozumieniu z Ministrami Rolnictwa i Reform Rolnych oraz Spraw Wojskowych, - o powierzchni do 45 ha ziemi,
6)
gospodarstwa rolne o obszarze do 7 ha, a ponad ten obszar takie gospodarstwa, od których państwowy podatek gruntowy (państwowy- dodatek do podatku gruntowego) nie przekracza 25 zł rocznie, bez uwzględnienia degresji,
7)
przedsiębiorstwa handlowe i przemysłowe, zajęcia przemysłowe oraz samodzielne wolne zajęcia zawodowe, których obrót, ustalony dla wymiaru państwowego podatku przemysłowego, nie przekracza 20.000 zł; przy zryczałtowanym podatku przeciętny obrót wolny od opodatkowania wynosi 27.000 zł,
8)
nieruchomości miejskie oraz niektóre budynki w gminach wiejskich, od których roczny przychód, ustalony dla wymiaru państwowego podatku od nieruchomości, nie przekracza 1.000 zł rocznie; na obszarze województwa śląskiego nieruchomości miejskie oraz niektóre budynki w gminach wiejskich, od których roczny przychód, służący za podstawę do obliczenia niniejszej daniny, nie przekracza 1.000 zł rocznie.
Art.  5.
(1)
Tytułem nadzwyczajnej daniny majątkowej - przy zastosowaniu zwolnień z art. 4 - uiszczają corocznie:

I. Płatnicy państwowego podatku gruntowego (I grupa kontyngentowa), których państwowy podatek gruntowy, względnie w byłej dzielnicy pruskiej państwowy dodatek do podatku gruntowego, bez uwzględnienia progresji i degresji, wynosi:

a)
ponad 25 zł do 60 zł rocznie - 20% podatku gruntowego,
b)
ponad 60 zł rocznie - 40% podatku gruntowego.

II. Płatnicy państwowego podatku przemysłowego (II grupa kontyngentowa):

a)
przy obrocie ponad 20,000 zł (przy zryczałtowanym podatku ponad 27.000 zł) do 50.000 zł - 0,4 od tysiąca od obrotu,
b)
przy obrocie ponad 50.000 zł - 0,6 od tysiąca od obrotu.

III. Płatnicy państwowego podatku od nieruchomości w gminach miejskich i niektórych budynków w gminach wiejskich, a na obszarze województwa śląskiego właściciele nieruchomości miejskich i niektórych budynków w gminach wiejskich w rozumieniu ustawy o państwowym podatku od nieruchomości (III grupa kontyngentowa):

a)
przy rocznym przychodzie, względnie wartości czynszowej ponad 1.000 zł do 2.000 zł - 0,4 od sta od rocznego przychodu, względnie wartości czynszowej,
b)
przy rocznym przychodzie, względnie wartości czynszowej ponad 2.000 zł - 0,6 od sta od rocznego przychodu, względnie wartości czynszowej.
(2)
Za obrót w rozumieniu ust. 1 pkt. II uważa się obrót, przyjęty za podstawę wymiaru podatku przemysłowego od obrotu. Dla płatników podatku zryczałtowanego podstawą obliczenia daniny jest przeciętny obrót, przyjęty w taryfie zryczałtowanego państwowego podatku przemysłowego. Przy scalonym podatku za podstawę obliczenia daniny przyjmuje się jedynie pierwszą fazę obrotu.
(3)
Na obszarze obowiązywania ustawy o państwowym podatku od nieruchomości za roczny przychód, względnie wartość czynszową w rozumieniu ust. 1 pkt. III, przyjmuje się podstawę wymiaru tegoż podatku.
Art.  6.
(1)
W razie, gdy po dokonaniu obliczenia nadzwyczajnej daniny majątkowej w myśl art. 5 w całem Państwie okaże się, że obliczona ogólnie w poszczególnych grupach kontyngentowych nadzwyczajna danina majątkowa nie dosięgnie sum, przewidzianych w art. 3 dla poszczególnej grupy kontyngentowej, wówczas w danej grupie kontyngentowej podwyższy się każdemu płatnikowi daninę o taki procent, jaki będzie niezbędny dla osiągnięcia poszczególnych kontyngentów z uwzględnieniem 15% na obniżki orzeczone w toku instancji, jak również na odpisy z tytułu ulg i z tytułu nieściągalności.
(2)
Według tych samych zasad obniży się każdemu płatnikowi daninę w razie przekroczenia kontyngentów w poszczególnych grupach kontyngentowych.
Art.  7.
(1)
Podstawą obliczenia kontyngentu daniny w I grupie kontyngentowej jest państwowy podatek gruntowy, wymierzony na bieżący rok podatkowy nadzwyczajnej daniny majątkowej.
(2)
Podstawą obliczenia kontyngentu daniny w II grupie kontyngentowej jest obrót, ustalony dla wymiaru państwowego podatku przemysłowego za rok, który o dwa lata poprzedza bieżący rok podatkowy nadzwyczajnej daniny majątkowej.
(3)
Podstawą obliczenia kontyngentu daniny w III grupie kontyngentowej jest przychód, ustalony dla wymiaru państwowego podatku od nieruchomości na bieżący rok podatkowy nadzwyczajnej daniny majątkowej; o ile chodzi o przychody z nieruchomości miejskich oraz z niektórych budynków w gminach wiejskich na obszarze województwa śląskiego - przychody z ubiegłego roku kalendarzowego.
Art.  8.
(1)
Terminy płatności nadzwyczajnej daniny majątkowej oraz przepisy, dotyczące obliczenia i poboru tej daniny, określa w drodze rozporządzeń Minister Skarbu.
(2)
Przepisy w sprawie ustalania przychodu z nieruchomości miejskich i niektórych budynków w gminach wiejskich dla obliczenia nadzwyczajnej daniny majątkowej w III grupie kontyngentowej na obszarze województwa śląskiego wyda Minister Skarbu w drodze rozporządzeń.
Art.  9.
(1)
Ministrowi Skarbu służy prawo, uwzględniając ogólną sytuację majątkową płatnika, udzielania indywidualnych ulg w spłacie nadzwyczajnej daniny majątkowej oraz umarzania zaległości w tej daninie, w szczególności w przypadkach, w których na przychód od nieruchomości wywierają wpływ ograniczenia, wynikające z ustaw specjalnych.
(2)
Uprawnienia powyższe Minister Skarbu może przelać na podległe mu władze skarbowe.
Art.  10.
(1)
Nadzwyczajna danina majątkowa wolna jest od 10% dodatku, pobieranego w myśl ustawy z dnia 12 lutego 1931 r. o poborze 10% dodatku do niektórych podatków i opłat stemplowych (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 82).
(2)
Do nadzwyczajnej daniny nie mogą być pobierane żadne dodatki samorządowe.
Art.  11.

Kwoty nadzwyczajnej daniny majątkowej, nie uiszczone w latach 1933 do 1937 włącznie, podlegają ściągnięciu w latach następnych.

Art.  12.

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Ministrowi Skarbu.

Art.  13.
(1)
Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i obowiązuje na całym obszarze Rzeczypospolitej od dnia 1 stycznia 1933 r.
(2)
Nadzwyczajna danina majątkowa, wpłacona w województwie śląskiem, wpływa w całości do Skarbu Państwa.
* Z dniem 15 stycznia 1936 r. nin. ustawa traci moc w zakresie dotyczącym poboru w r. 1936 i 1937 nadzwyczajnej daniny majątkowej od płatników państwowego podatku od nieruchomości, zgodnie art. 14 ust. 2 lit. c) dekretu z dnia 14 stycznia 1936 r. o podatku od nieruchomości (Dz.U.36.3.14).
1 Art. 4 zmieniony przez art. 1 ustawy z dnia 29 marca 1937 r. (Dz.U.37.27.189) zmieniającej nin. ustawę z dniem 8 kwietnia 1937 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1933.29.248

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Nadzwyczajna danina majątkowa.
Data aktu: 24/03/1933
Data ogłoszenia: 29/04/1933
Data wejścia w życie: 29/04/1933, 01/01/1933