Uprawnienia osób ubezpieczonych oraz korzystających ze świadczeń na zasadzie dotychczas obowiązujących ustaw o ubezpieczeniu od wypadków.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 27 grudnia 1933 r.
w sprawie uprawnień osób ubezpieczonych oraz korzystających ze świadczeń na zasadzie dotychczas obowiązujących ustaw o ubezpieczeniu od wypadków.

Na podstawie art. 300 i 319 ust. (2) ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznem (Dz. U. R. P. Nr. 51, poz. 396) zarządza się co następuje:
§  1.
Używane w dalszych przepisach rozporządzenia niniejszego:
1)
określenie "ustawy dotychczasowe" oznacza ustawy o ubezpieczeniu (lub zaopatrzeniu) od wypadków, które obowiązywały przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznem (Dz. U. R. P. Nr. 51, poz. 396), a w szczególności:
a)
ustawę z dnia 28 grudnia 1887 r. o ubezpieczeniu robotników od wypadków (Dz. u. p. austr. Nr. 1 z 1888 r. wraz z późniejszemi zmianami i uzupełnieniami, ustawę z dnia 30 stycznia 1924 r. w przedmiocie rozciągnięcia obowiązujących na obszarze województw: krakowskiego, lwowskiego, stanisławowskiego, tarnopolskiego i cieszyńskiej części województwa śląskiego ustaw o obowiązkowem ubezpieczeniu robotników od wypadków na obszar województw: warszawskiego, łódzkiego, kieleckiego, lubelskiego, białostockiego, wołyńskiego, poleskiego i nowogródzkiego oraz Ziemi Wileńskiej (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148), ustawę z dnia 26 listopada 1925 r. w sprawie uzupełnienia odszkodowania osób, dotkniętych skutkami nieszczęśliwych wypadków przy pracy w b. dzielnicy rosyjskiej lub na wychodźtwie w Rosji (Dz. U. R. P. Nr. 125, poz. 892),
b)
ordynację ubezpieczeniową Rzeszy Niemieckiej z dnia 19 lipca 1911 r. (Dz. U. Rzeszy Niem. str. 509) wraz z późniejszemi zmianami i uzupełnieniami.
2)
wyraz "wypadek" oznacza wypadek w rozumieniu odpowiedniej ustawy dotychczasowej lub ustawy o ubezpieczeniu społecznem.
§  2.
Jeżeli wypadek lub śmierć wskutek wypadku zdarzyły się przed wejściem w życie ustawy o ubezpieczeniu społecznem, to do pierwotnego ustalenia prawa i wymiaru świadczeń pieniężnych dla ubezpieczonego lub członków jego rodziny stosuje się ustawy dotychczasowe, bez względu na datę złożenia doniesienia o wypadku lub zgłoszenia roszczenia o świadczenia.
§  3.
Jeżeli wypadek zdarzył się przed wejściem w życie ustawy o ubezpieczeniu społecznem, a śmierć wskutek tego wypadku nastąpiła po wejściu w życie tej ustawy, to świadczenia dla członków rodziny ubezpieczonego przyznaje się na zasadzie ustawy o ubezpieczeniu społecznem.
§  4.
Do ponownego ustalenia prawa i wysokości świadczeń z powodu zajścia istotnej zmiany w stosunkach miarodajnych dla ustalenia świadczeń, stosuje się bez względu na datę wypadku, ustawę o ubezpieczeniu społecznem, jeżeli przed wejściem w życie tej ustawy dochodzenia nie zostały wszczęte lub nie zostało zgłoszone roszczenie o podwyższenie lub przywrócenie renty.
§  5.
Art. 171 ust. 2, art. 172, 173, 175, 176 ustawy o ubezpieczeniu społecznem stosuje się również, jeżeli choroba jest wynikiem wypadku, który zaszedł przed wejściem w życie ustawy o ubezpieczeniu społecznem.
§  6.
(1)
Renty przyznane na zasadzie ustaw objętych § 1 pkt. 1 lit. a), jeżeli były wymierzone od zarobków rocznych niższych, niż. 600.- zł dla mężczyzn i 480.- zł dla kobiet, podwyższa się, wymierzając je od kwot wyżej podanych.
(2)
Podwyższenie przewidziane w ustępie poprzednim stosuje się również przy wymierzaniu rent stosownie do przepisów § 3.
§  7.
Minister Opieki Społecznej może w drodze rozporządzeń podwyższać podstawy wymiaru rent, przyznanych na zasadzie księgi III część pierwsza i trzecia ordynacji ubezpieczeniowej, za wypadki, które zaszły na obszarze województw poznańskiego i pomorskiego przez zniesienie ograniczenia podstawy wymiaru, przewidzianego w § 563 ust. 2 i § 1073 tej ordynacji, przy zachowaniu górnej granicy zarobków, ustalonej w ustawie o ubezpieczeniu społecznem.
§  8.
Minister Opieki Społecznej może w drodze rozporządzeń wprowadzić dla osób, otrzymujących renty na zasadzie ustaw dotychczasowych, dodatki na dzieci, przewidziane w art. 141 ustawy o ubezpieczeniu społecznem, na warunkach w tym artykule wymienionych.
§  9.
(1)
Renty wdowie i sieroce, których wysokość nie przekracza wysokości renty, obliczonej w myśl ustawy o ubezpieczeniu społecznem od przeciętnego zarobku miesięcznego w kwocie 300.- zł, a nadto jeżeli suma rent członków rodziny, pozostałych po zmarłym nie przekracza renty pełnej, obliczonej od tego zarobku, podwyższa się jak następuje: renty wdowie, przyznane na zasadzie ustaw dotychczasowych - do wysokości 30 %, renty sierot zupełnych - do wysokości 25 % podstawy wymiaru, renty zaś sierot niezupełnych, przyznane na zasadzie ustaw, objętych § 1 pkt. 1 lit. a) - do wysokości 20 % podstawy wymiaru.
(2)
Poszczególne renty, które należy podwyższyć w myśl przepisów ustępu poprzedniego, podwyższa się jednak tylko do wysokości renty, obliczonej na zasadzie ustawy o ubezpieczeniu społecznem od przeciętnego zarobku miesięcznego w kwocie 300.- zł, z tem zastrzeżeniem, że suma rent członków rodziny, pozostałych po zmarłym, nie może przekraczać renty pełnej, obliczonej od tego zarobku.
(3)
Przy podwyższaniu rent zachowuje się dotychczasową podstawę ich wymiaru, z zastrzeżeniem przepisów §§ 6 i 7.
§  10.
Do rent przyznanych na zasadzie dotychczasowych ustaw, art. 149 ustawy o ubezpieczeniu społecznem stosuje się wyłącznie w razie podwyższenia renty w myśl przepisów § 9.
§  11.
(1)
Sierotom, wnukom lub rodzeństwu, mającym prawo do renty lub otrzymującym rentę na zasadzie ustaw dotychczasowych w chwili wejścia w życie ustawy o ubezpieczeniu społecznem, przedłuża się pobieranie renty dla chłopców do ukończenia 17 roku życia, dla dziewcząt do ukończenia 18 roku życia, jeżeli na zasadzie ustaw dotychczasowych, prawo do renty ustałoby wcześniej.
(2)
Renta osób, wymienionych w ustępie poprzednim, od chwili ustania prawa do renty na zasadzie ustaw dotychczasowych, nie może przekraczać kwoty, jaką wynosiłaby, gdyby ją obliczono w myśl ustawy o ubezpieczeniu społecznem od przeciętnego zarobku miesięcznego w kwocie 300.- zł.
§  12.
Osoby, którym przyznano renty na zasadzie ustaw dotychczasowych za wypadki zaszłe na obszarze górnośląskiej części województwa śląskiego, zachowują uprawnienia, przewidziane w § 569 a) ordynacji ubezpieczeniowej w brzmieniu ustawy śląskiej z dnia 1 października 1928 r. o wprowadzeniu zmian w ubezpieczeniu od wypadków (Dz. U. Śl. Nr. 24, poz. 44).
§  13.
Renty, przyznane na zasadzie ustaw dotychczasowych, w wysokości poniżej 10 % renty pełnej, mogą być przez Zakład Ubezpieczenia od Wypadków skapitalizowane, na zasadach, ustalonych przez ten Zakład i zatwierdzonych przez Ministra Opieki Społecznej.
§  14.
Do przedawnienia, którego bieg rozpoczął się przed wejściem w życie ustawy o ubezpieczeniu społecznem, a nie ukończył się w chwili wejścia jej w życie, stosuje się przepisy tej ustawy, jednak z następującemi ograniczeniami:
1)
początek, zawieszenie i przerwanie przedawnienia ocenia się według ustaw dotychczasowych, jeżeli chodzi o czas przed wejściem w życie ustawy o ubezpieczeniu społecznem,
2)
jeżeli okres przedawnienia jest dłuższy według ustaw dotychczasowych, stosuje się przepisy tych ustaw.
§  15.
Do dalszego wstrzymania renty, która spoczywa na zasadzie ustaw dotychczasowych w dniu wejścia w życie ustawy o ubezpieczeniu społecznem, stosuje się od dnia wejścia w życie tej ustawy jej postanowienia.
§  16.
Do osób, które uległy wypadkowi przed wejściem w życie ustawy o ubezpieczeniu społecznem, stosuje się art. 177 tej ustawy tylko w tym przypadku, jeżeli przepis tego artykułu jest dla nich korzystniejszy od przepisów ustaw dotychczasowych.
§  17.
Do rent wdowich, przyznanych na zasadzie ustaw dotychczasowych, nie stosuje się przepisów art. 186 ust. 3 i 193 ustawy o ubezpieczeniu społecznem.
§  18.
(1)
Dochodzenia, mające na celu ustalenie prawa i podstawy wymiaru świadczeń, wszczęte przed wejściem w życie ustawy o ubezpieczeniu społecznem przez władze i instytucje właściwe na zasadzie ustaw dotychczasowych, kończą te władze i instytucje, według przepisów ustaw dotychczasowych o postępowaniu.
(2)
W przypadkach nieobjętych ustępem poprzednim, dochodzenia, mające na celu ustalenie prawa i podstawy wymiaru świadczeń, przeprowadzają władze i instytucje właściwe na zasadzie ustawy o ubezpieczeniu społecznem i według przepisów tej ustawy o postępowaniu, bez względu na datę wypadku lub śmierci wskutek wypadku.
(3)
Dochodzenia, przeprowadzone przez władze i instytucje właściwe według ustaw dotychczasowych i w myśl przepisów tych ustaw o postępowaniu, pozostają w mocy.
§  19.
(1)
W sprawach nieunormowanych rozporządzeniem niniejszem stosuje się do osób, uprawnionych do świadczeń na zasadzie ustaw dotychczasowych, przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznem, przepisy zaś ustaw dotychczasowych tylko w tych przypadkach, gdy są one korzystniejsze pod względem ustawowych uprawnień co do wysokości świadczeń.
(2)
Jednakże świadczenia niepodwyższone na zasadzie przepisów, wydanych na podstawie art. 300 ustawy o ubezpieczeniu społecznem, nie ulegają podwyższeniu z mocy samego prawa wskutek wejścia w życie tej ustawy.
§  20.
Wykonanie rozporządzenia niniejszego oraz wydanie rozporządzeń szczegółowych porucza się Ministrowi Opieki Społecznej.
§  21.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1934 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1933.102.792

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Uprawnienia osób ubezpieczonych oraz korzystających ze świadczeń na zasadzie dotychczas obowiązujących ustaw o ubezpieczeniu od wypadków.
Data aktu: 27/12/1933
Data ogłoszenia: 30/12/1933
Data wejścia w życie: 01/01/1934