Sposób chronienia przedmiotów zabytkowych, będących własnością Państwa.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 23 września 1932 r.
o sposobie chronienia przedmiotów zabytkowych, będących własnością Państwa.

Na podstawie art. 44 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 marca 1928 r. o opiece nad zabytkami (Dz. U. R. P. Nr. 29, poz. 265) zarządza się co następuje:
§  1.
Wszyscy, którzy posiadają w swym zarządzie przedmioty, będące własnością Państwa, co do których istnieją dane, że mogą mieć wartość artystyczną, kulturalną, historyczną, archeologiczną lub paleontologiczną, winni o tem zawiadomić właściwą władzę konserwatorską pierwszej instancji.
§  2.
Gdy przedmiotami, będącemi w posiadaniu zarządców, wymienionych w § 1 niniejszego rozporządzenia, są grunty państwowe, na których odkryto wykopaliska lub znaleziska, winni zarządcy jak również ci, którzy odkrycia dokonali i kierownicy robót, podczas których na wykopaliska lub znaleziska natrafiono, zawiadomić o tem niezwłocznie władzę konserwatorską I instancji.
§  3.
Na skutek otrzymanego zawiadomienia władza konserwatorska bada przedmiot i jeżeli stwierdzi, że przedmiot posiada wartość zabytkową, wydaje orzeczenie, przewidziane w art. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 marca 1928 r. o opiece nad zabytkami, doręcza je zarządcy, a przedmiot wpisuje do rejestru zabytków.

Władza konserwatorska może przed wydaniem orzeczenia nakazać wstrzymanie robót, o ile taki nakaz uzna za niezbędny dla ochrony odkrytych przedmiotów.

Jeżeli badanie stwierdzi, że przedmiot nie posiada wartości zabytkowej, władza konserwatorska zawiadamia o tem zarządcę.

Jeżeli przedmiot jest nieruchomością, wpisaną do ksiąg gruntowych (wieczystych), lub stanowi jej część składową, uznanie go za zabytek winno być na żądanie władzy konserwatorskiej wpisane do tej księgi zgodnie z przepisami o jej prowadzeniu.

Władza konserwatorska może także żądać umieszczenia na zabytku nieruchomym odpowiedniego znaku lub napisu.

§  4.
Jeżeli grunty, będące własnością Państwa, lub części ich przeznaczone zostaną do parcelacji względnie do zamiany, a znajdują się na nich wykopaliska, będą grunty te mogły ulec parcelacji lub zamianie dopiero po ich zbadaniu przez władzę konserwatorską I instancji.

Badanie winno się odbywać na skutek zawiadomienia właściwego urzędu ziemskiego o zamiarze przystąpienia do czynności, związanych z parcelacją lub zamianą, oraz przed upływem terminu rozpoczęcia tych czynności. Termin wskazany powinien być nie krótszy niż 6 tygodni. Zawiadomienie winno ponadto określać: nazwę gruntu, przeznaczonego do parcelacji lub zamiany, jego wielkość, plan, miejsce położenia, jak również stosunek do całości, o ile ten grunt jest częścią większego obszaru.

O ile w wyniku badania władza konserwatorska uzna za niezbędne wyłączenie gruntów, obejmujących wykopaliska ze względu na ich charakter zabytkowy, winna o tem zawiadomić urząd ziemski, wskazując dokładnie granice gruntów, podlegających wyłączeniu.

Grunty te przechodzą na wniosek władzy konserwatorskiej pod zarząd bądź Państwowego Muzeum Archeologicznego bądź Państwowego Muzeum Zoologicznego.

§  5.
Wszelkie roboty, dotyczące zabytków będących własnością Państwa, mogą być wykonane tylko za wiedzą i zgodą władzy konserwatorskiej I instancji, której przysługuje również prawo kontroli tych robót.
§  6.
Zarządcy zabytków będących własnością Państwa winni są utrzymywać je w należytym stanie, zawiadamiać niezwłocznie władzę konserwatorską I instancji o każdem zdarzeniu, mającem wpływ na stan zabytków, oraz stosować się do zakomunikowanych im na piśmie zarządzeń władzy konserwatorskiej, a w szczególności przedsiębrać środki, niezbędne dla zabezpieczenia zabytków przed szkodliwemi dla ich zachowania wpływami.
§  7.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Ministrom Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, Spraw Wewnętrznych, Sprawiedliwości oraz Rolnictwa i Reform Rolnych, każdemu z nich we właściwym mu zakresie działania.
§  8.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1932.89.750

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Sposób chronienia przedmiotów zabytkowych, będących własnością Państwa.
Data aktu: 23/09/1932
Data ogłoszenia: 18/10/1932
Data wejścia w życie: 18/10/1932