Umundurowanie i uzbrojenie straży więziennej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 3 grudnia 1932 r.
w sprawie umundurowania i uzbrojenia Straży Więziennej.

Na podstawie art. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 sierpnia 1932 r. o Straży Więziennej (Dz. U. R. P. Nr. 74, poz. 667) zarządzam co następuje:
§  1.
Umundurowanie i uzbrojenie funkcjonarjuszów Straży Więziennej powinno odpowiadać niżej podanym przepisom i wzorom.
§  2.
Zasadniczy materjał umundurowania - sukno ciemno - zielone. Oznaki i dystynkcje umundurowania z sukna i aksamitu jasno - zielonego, galony złote i sukienne; guziki z żółtego metalu z orłem państwowym.
§  3.
Umundurowanie niższych funkcjonarjuszów Straży Więziennej składa się z kurtki, spodni, płaszcza, czapki, obuwia i pasa głównego.
a)
Kurtka z rozcięciem z tyłu, zapinana na 6 guzików, z wewnętrznemi czterema kieszeniami, z klapami górnemi szerokości 12 - 14 cm i wysokości 6 cm, i dolnemi - szerokości 16 - 18 cm i wysokości 7 cm, zapinanemi na 1 guzik. Długość kurtki taka, aby dół poły z tyłu dotykał do płaszczyzny siedzenia przy postawie siedzącej (rys. 1), z tyłu dwa haki do podtrzymywania pasa. Kołnierz stojąco wykładany, wysokości 5 - 6 cm, z jasno - zieloną wypustką na dolnej krawędzi, z naszytemi patkami sukiennemi koloru jasno - zielonego, szerokości kołnierza, długości 10 cm po dolnym i 7 cm po górnym brzegu, wyciętemi od tyłu w ząb. Mankiety na rękawach okrągłe, szerokości 10 cm, również z wypustkami jasno-zielonemi. Naramienniki z sukna kurtki, szerokości 5 cm, przy wszyciu zwężone ku górze do 31/2 cm, zapięte na mały guzik mundurowy, przyszyty do kurtki przy kołnierzu.
b)
Spodnie z sukna barwy kurtki, kroju bryczesów do długich butów bez wypustki. Poza służbą dopuszczalne jest noszenie długich spodni bez wypustki do czarnych trzewików. Krój długich spodni cywilny, bez mankietów, o szerokości równej w dole i w kolanie.
c)
Płaszcz dwurzędowy z podszewką na plecach, piersiach i w rękawach, po 6 guzików mundurowych z każdej strony, 5-ty guzik na linji stanu. Kołnierz z jasno - zieloną wypustką leżąco-wykładany, szerokości z przodu 11 cm, z tyłu 9 cm, zapięty z przodu na jedną haftkę. Na rogach kołnierza naszyte z obu stron jasno - zielone sukienne patki, szerokości 6 cm, długości 10 cm po dolnym i 7 cm po górnym brzegu, wycięte od tyłu w ząb. Rękawy wszywane z dwoma szwami i mankietami okrągłemi, szerokości 15 cm z wypustkami jasno-zielonemi. Rozcięcia kieszeni skośne, szerokości 18 - 20 cm, przykryte klapami. Naramienniki jak u kurtki. Z tyłu płaszcza, wciętego w stanie, dragonik prostokątny, wysokości 5 cm, a szerokości 20 - 22 cm, zapinany na 2 guziki. Z tyłu płaszcza na środku kontrafałda od dołu ku górze rozcięta, długości od 60 do 75 cm, zapinana na 5 guzików (rys. 2).
d)
Czapka angielska z sukna mundurowego, z daszkiem skórzanym czarnym 5 cm długości, z czarną rzemienną podpinką szerokości 2 cm, Dookoła górnego szwu oraz na górnej części otoku jasno-zielona wypustka. Na czapce srebrny oksydowany orzeł państwowy bzz tarczy, przymocowany do górnej części czapki. Na otoku czapki poniżej orła okrągła gwiazda żółta (rozeta) z literami pośrodku S. W. (rys. 3).
e)
Obuwie z czarnej skóry; buty z cholewami w służbie i buty z cholewami lub trzewiki poza służbą.
f)
Pas rzemienny koloru ciemno-bronzowego z klamrą żółta metalowa o pojedyńczem zapięciu.
§  4.
Oznaki stopni służbowych niższych funkcjonarjuszów Straży Więziennej:
1)
Przodownik Straży Więziennej - na lewym rękawie kurtki i płaszcza naszyty powyżej łokcia kąt rozwartości 60º z galonu złotego, szerokości 11/2 cm o bokach długości 12 cm, zwrócony wierzchołkiem w dół. Na przednim i dolnym boku patek kurtki i płaszcza naszyty złoty galonik szerokości 11/2 cm. Pionowy bok równy szerokości kołnierza (rys. 4 i 4a).
2)
Starszy strażnik więzienny - na lewym rękawie kurtki i płaszcza naszyty powyżej łokcia kąt rozwartości 60° z sukna jasno - zielonego, szerokości 11/2 cm, o bokach długości 12 cm, zwrócony wierzchołkiem w dół. Na przednim brzegu patek kurtki i płaszcza naszyte 2 galoniki złote - brzeżny szerokości 1 cm, wewnętrzny w odstępie 3 mm szerokości 5 mm, oba długości równej szerokości kołnierza (rys. 5 i 5a).
3)
Strażnik więzienny - na przednim brzegu patek kurtki i płaszcza naszyty galonik złoty szerokości 1 cm, długości równej szerokości kołnierza (rys. 6 i 6a),
§  5.
Umundurowanie wyższych funkcjonarjuszów Straży Więziennej składa się z kurtki, spodni, płaszcza, czapki, obuwia i pasa głównego.
a)
Kurtka kroju frencza francuskiego, zapinana na 7 guzików, z naszywanemi 4 kieszeniami i kwadratowemi klapami, zapinanemi na 1 guzik każda. Długość kurtki taka, aby dół poły z tyłu dotykał do płaszczyzny siedzenia przy postawie siedzącej; z tylu kurtki rozcięcie od pasa w dół. Kołnierz stojąco - wykładany z jasno - zieloną wypustką dookoła i patkami, jak u niższych funkcjonarjuszów, z tą zmianą, że patki są aksamitne. Mankiety przy rękawach zakończone ostremi kątami i obszyte jasno - zieloną wypustką sukienna. Naramienniki koloru munduru, jak u niższych funkcjonarjuszów (rys. 7).
b)
Spodnie, jak u niższych funkcjonarjuszów, z tą różnicą, że spodnie długie mają jasnozieloną wypustkę.
c)
Płaszcz kroju jak u niższych funkcjonarjuszów, cały na podszewce, zapinający się z przodu na dwa rzędy po 6 guzików, rozchodzących się łukowato od dołu ku górze. Odległość guzików pierwszej górnej pary od środkowej linji (osi) płaszcza około 14 cm, a szóstej pary około 81/2 cm. Na rogach kołnierza naszyte pośrodku równolegle do dolnego brzegu kołnierza jasno - zielone patki długości 11 cm, szerokości 5 cm i guzik u tylnego końca. Mankiety przy rękawach obszyte jasno - zieloną wypustką, wysokości 15 - 18 cm od strony wewnętrznej, od strony zewnętrznej zakończone ostrym kątem wysokości 22 - 25 cm. (rys. 8).
d)
Czapka wzoru jak u niższych funkcjonarjuszów. Daszek z czarnej skóry lakierowanej ze złotą podpinką. Na otoku czapki, poniżej orła - okrągła gwiazda złota (rozeta), jak u niższych funkcjonarjuszów. Krawędź obszyta żółtym sznurkiem (rys. 9).
e)
Obuwie - jak u niższych funkcjonarjuszów.
f)
Pas rzemienny koloru ciemno - bronzowego z klamrą o podwójnem zapięciu. Poza służbą wyżsi funkcjonariusze Straży Więziennej mogą nosić pas z taśmy tkanej jedwabnej, koloru zielonego, na zamszu tegoż koloru z metalową żółtą klamrą z literami srebrnemi S. W. (rys. 10).

Funkcjonariusze Straży Więziennej mogą w porze zimowej watować płaszcze lub podszywać futrem oraz przyszywać lub nakładać kołnierz futrzany.

§  6.
Oznaki stopni służbowych wyższych funkcjonarjuszów Straży Więziennej:
1)
Główny Inspektor Straży Więziennej - wewnętrzny koniec patki na kołnierzu kurtki zakończony wyhaftowanym złotym kątem z potrójnym węzłem szerokości 0,6 cm. Na obu rękawach kurtki i płaszcza przy mankietach kąt z potrójnym węzłem ze złotego galonu szerokości 1 cm (rys. 11).
2)
Inspektor Straży Więziennej - na patce kołnierza kurtki wyhaftowane dwa złote kąty, z których pierwszy zewnętrzny o szerokości 0,6 cm zakończony pojedynczym węzłem, a drugi wewnętrzny zwykły szerokości 0,4 cm. Na obu rękawach kurtki i płaszcza przy mankietach dwa kąty ze złotego galonu, z których zewnętrzny o szerokości 1 cm zakończony węzłem, a drugi zwykły szerokości 0,5 cm (rys. 12).
3)
Nadkomisarz - wewnętrzny koniec patki na kołnierzu kurtki zakończony wyhaftowanym złotym kątem z jednym węzłem szerokości 0,6 cm. Na obu rękawach kurtki i płaszcza przy mankietach kąt z jednym węzłem ze złotego galonu szerokości 1 cm (rys. 13).
4)
Komisarz - na patce kołnierza 3 wyhaftowane złote kąty, z których pierwszy zewnętrzny szerokości 0,6 cm, a drugi i trzeci wewnętrzny szerokości 0,4 cm każdy. Na obu rękawach kurtki i płaszcza przy mankietach 3 kąty, zwrócone ostrzem do góry, ze złotego galonu, z których zewnętrzny szerokości 1 cm, a drugi i trzeci wewnętrzny szerokości 0,5 cm każdy (rys. 14).
5)
Podkomisarz - na patce kołnierza dwa wyhaftowane złote kąty, z których pierwszy zewnętrzny szerokości 0,6 cm, drugi 0,4 cm. Na obu rękawach kurtki i płaszcza przy mankietach dwa kąty, zwrócone ostrzem do góry, ze złotego galonu, z których zewnętrzny szerokości 1 cm, a drugi wewnętrzny 0,5 cm (rys. 15).
6)
Aspirant - wewnętrzny koniec patki na kołnierzu kurtki zakończony wyhaftowanym złotym kątem szerokości 0,6 cm. Na obu rękawach kurtki i płaszcza przy mankietach jeden kąt, zwrócony ostrzem do góry, ze złotego galonu, szerokości 1 cm (rys. 16).
§  7.
Uzbrojenie:
a)
Niżsi funkcjonariusze Straży Więziennej - karabin z bagnetem lub bagnet w pochwie skórzanej przy pasie z lewej strony i rewolwer w pochwie przy pasie z prawej strony; wielkość pochwy dostosowana do kalibru rewolweru 7,65 mm.
b)
Wyżsi funkcjonarjusze - rewolwer w pochwie przy pasie z prawej strony; pochwa - jak u niższych funkcjonarjuszów Straży Więziennej.

Przy wystąpieniach funkcjonarjuszów Straży Więziennej w szyku zwartym, dowódca oddziału i plutonowi występują przy szablach prostych w pochwie metalowej białej, w pasach na skórzanej żabce ciemno - bronzowego koloru, z rewolwerami w pochwie z prawej strony.

Poza służbą niżsi funkcjonarjusze Straży Więziennej noszą wyłącznie bagnety.

§  8.
Okres używalności kurtki, spodni, czapki i obuwia ustala się na przeciąg jednego roku, a płaszcza na 3 lata.
§  9.
Po upływie okresu używalności przechodzi umundurowanie (kurtka, spodnie, płaszcz, czapka i obuwie) na własność funkcjonarjusza Straży Więziennej.

W razie utraty lub zniszczenia umundurowania, albo jego części przed upływem okresu używalności z winy funkcjonarjusza Straży Więziennej, otrzymuje on nowe umundurowanie lub jego części za opłatą pełnej wartości.

Jeżeli utrata lub zniszczenie umundurowania, albo jego części nastąpiła bez winy funkcjonarjusza Straży Więziennej, w związku ze służbą lub wskutek nieszczęśliwego wypadku, otrzymuje on nowe umundurowanie lub jego części bezpłatnie.

W razie wystąpienia, zwolnienia lub wydalenia funkcjonariusza ze służby w Straży Więziennej przed upływem okresu używalności, umundurowanie ma być zwrócone i może być wydane innemu funkcjonarjuszowi z odpowiednio skróconym okresem używalności. Na prośbę funkcjonarjusza umundurowanie może mu być pozostawione za opłatą odpowiedniej kwoty, obliczonej w stosunku do kosztu, wyłożonego na umundurowanie ze Skarbu Państwa, i czasu używania.

W razie przejścia funkcjonarjusza Straży Więziennej na emeryturę, oraz w razie jego śmierci, umundurowanie (kurtka, spodnie, płaszcz, czapka i obuwie) nie podlega zwrotowi.

W wypadkach, wskazanych w ust, 4 i 5 niniejszego paragrafu, mają być odjęte od umundurowania oznaki służbowe i guziki z godłem państwowem.

§  10.
W czasie pełnienia służby funkcjonarjusze Straży Więziennej winni być umundurowani.
§  11.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1933 r.

Z dniem tym tracą moc obowiązującą rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lutego 1924 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości Nr. 3, poz. 6) i z dnia 1 października 1924 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości Nr. 19, poz. 28).

§  12.
Do wyczerpania posiadanych zapasów sukna bronzowego, zezwala się na noszenie umundurowania z sukna koloru bronzowego.
..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Grafiki zostały zamieszczone wyłącznie w Internecie. Obejrzenie grafik podczas pracy z programem Lex wymaga dostępu do Internetu.

..................................................

ZAŁĄCZNIK 

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1932.109.903

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Umundurowanie i uzbrojenie straży więziennej.
Data aktu: 03/12/1932
Data ogłoszenia: 10/12/1932
Data wejścia w życie: 01/01/1933