Państwowe cechy probiercze.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRZEMYSŁU I HANDLU
z dnia 21 lipca 1931 r.
o państwowych cechach probierczych.

Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1920 r. o upoważnieniu Ministra Przemysłu i Handlu do wydawania zarządzeń w zakresie nadzoru nad przemysłem złotniczym i handlem wyrobami złotniczemi oraz organizacji urzędów probierczych na obszarach b. zaborów austrjackiego i rosyjskiego (Dz. U. R. P. Nr. 70, poz. 470) zarządzam co następuje:
§  1. 1
Państwowe cechy probiercze, wybijane przez urzędy probiercze na wyrobach złotych i srebrnych, których wzory rysunkowe załącza się do niniejszego rozporządzenia, są następujące:

A. Cecha krajowa - Wyobraża głowę rycerza lub kobiety z cyfrą 1, 2 lub 3; wybija się ją na głównej części wyrobów krajowych z wyjątkiem zegarków i kopert zegarkowych. Odróżnia się 6 rodzajów cechy krajowej: 3 rodzaje dla wyrobów złotych i 3 rodzaje dla wyrobów srebrnych.

Dla wyrobów złotych: głowa rycerza z cyfrą 1, 2 lub 3, oznaczającą próbę. Cyfry próby umieszczone przed wizerunkiem głowy rycerza z prawej strony. Wizerunek cechy wypukły.

Obramowanie cechy - prostokąt o wymiarach: podstawa 2 mm, wysokość 1,25 mm.

Wzór Nr. 1 z głową rycerza i cyfrą 1 dla złota 0.960 próby.

Wzór Nr. 2 z głową rycerza i cyfrą 2 dla złota 0.750 próby.

Wzór Nr. 3 z głową rycerza i cyfrą 3 dla złota 0.583 próby.

Dla wyrobów srebrnych: głowa kobiety z cyfrą 1, 2 lub 3, oznaczająca próbę. Cyfry próby umieszczone przed wizerunkiem głowy kobiety z lewej strony. Wizerunek cechy wypukły. Obramowanie cechy - elipsa o wymiarach osi: wielka oś 2 mm, mała oś 1,25 mm.

Wzór Nr. 4 z głową kobiety i cyfra 1 dla srebra 0.940 próby.

Wzór Nr. 5 z głową kobiety i cyfrą 2 dla srebra 0.875 próby.

Wzór Nr. 6 z głową kobiety i cyfrą 3 dla srebra 0.800 próby.

B. Godło - Wyobraża głowę rycerza lub kobiety, wybija się je na drugorzędnych częściach wyrobów krajowych lub zagranicznych, względnie obok cechy krajowej, wymienionej pod A, na głównej części przedmiotu, gdy ozdoby lub dodatki nic są dostępne do ocechowania oraz w celu oznaczenia wagi w wyrobach złotych.

Odróżnia się 2 rodzaje godła.

Wzór Nr. 7 z głową rycerza w obramowaniu kwadratu dla złota.

Wzór Nr. 8 z głową kobiety w obramowaniu okręgu koła dla srebra.

Godło nie posiada cyfr próby. Wymiar godła: bok kwadratu 1 mm, średnica koła 1,25 mm.

C. Cecha wwozowa - Wyobraża: dla złota - głowę rycerza z literą Z i dla srebra - głowę kobiety z literą Z.

Cecha posiada wizerunek linjowy. Wybija się ją na zegarkach, kopertach zegarkowych i innych wyrobach wwożonych z zagranicy, na głównej części wyrobu. Cecha ta stwierdza, że wyrób wytrzymuje najniższą przepisaną próbę państwową, lecz nie stwierdza wyższej próby zagranicznej ewentualnie figurującej na znaczkach zagranicznych.

Odróżnia się 2 rodzaje cechy wwozowej:

Wzór Nr. 9 dla złota w obramowaniu trapezowem. Wysokość obramowania 2.75 mm, szerokość wcięcia 1 mm, podstawa trapezów 1,5 mm.

Wzór Nr. 10 dla srebra w obramowaniu dwóch luków wklęsłych, przeciętych dwoma łukami wypukłemi. Rozpiętość między wierzchołkami łuków wklęsłych 1 mm, rozpiętość między wierzchołkami łuków wypukłych 2,5 mm.

D. Cecha zegarkowa, krajowa - posiada ten sam wizerunek co i cecha krajowa pod A, lecz wizerunek jest linjowy. Wybija się ją na zegarkach i kopertach zegarkowych pochodzenia krajowego.

Odróżnia się cztery rodzaje cechy zegarkowej:

1)
dwa dla zegarków i kopert zegarkowych złotych:

wzór Nr. 11 - z głową rycerza i cyfrą 2 dla złota 0,750 próby;

wzór Nr. 11a - z głową rycerza i cyfrą 3 dla złota 0,583 próby;

w obramowaniu, mającem kształt łopatki, złożonej z dwóch połączonych kwadratów, z zaokrąglonemi kątami. Bok większego kwadratu ma wymiar 1,3 mm, bok mniejszego kwadratu - 1 mm,

2)
dwa dla zegarków i kopert zegarkowych srebrnych:

wzór Nr. 12 - z głową kobiety i cyfrą 2 dla srebra 0,875 próby;

wzór Nr. 12a - z głową kobiety i cyfrą 3 dla srebra 0,800 próby;

w obramowaniu, posiadającem kształt ósemki z przerwą w przegubie. Wymiary średnic kół 1,5 mm i 1,25 mm przy wysokości 2,5 mm".

E. Cecha zlewkowa. Wzór Nr. 13 wyobraża godło Państwa i początkowe litery właściwego urzędu probierczego np. W. U. P. (Warszawski Urząd Probierczy) służy do cechowania zlewków (sztab) złotych i srebrnych oraz jako cecha łąkowa. Obramowania cechy: okrąg koła o wymiarze średnicy 5 mm.

F. Cecha lombardowa. Wzór Nr. 14 wyobraża głowę sowy w obramowaniu tarczy. Wymiar cechy: wysokość tarczy 1,25 mm, rozpiętość kończyn 1,5 mm.

Cechę tę wybija się:

1. na wyrobach dostarczanych z instytucyj zastawniczych, nie posiadających znaku imiennego wytwórcy zarejestrowanego w urzędzie probierczym, obok właściwej obowiązującej cechy państwowej;

2. na wyrobach dawnego pochodzenia, dopuszczonych do obrotu handlowego i nie posiadających znaku imiennego wytwórcy zarejestrowanego w urzędzie probierczym, obok właściwej obowiązującej cechy państwowej;

3. dla oznaczenia wyrobów dawnego pochodzenia zwolnionych od obowiązku próbowania i cechowania i dopuszczonych do obrotu handlowego.

G. Cecha metali nieszlachetnych. Wzór Nr. 15. Cecha przedstawia słowo "Met" w obramowaniu kształtu pasa z zaokrąglonemu końcami. Wymiar cechy: szerokość pasa 1,5 mm, rozpiętość między wierzchołkami zaokrągleń 3 mm.

Cechę tę wybija się na częściach składowych z metali nieszlachetnych wyrobów złotych i srebrnych.

§  2.
Państwowe cechy probiercze, wszystkich urzędów probierczych mają ten sam wizerunek, obramowanie i wymiar. Cechy, wyszczególnione pod A, C, D różnią się od pozostałych posiadaniem znaku urzędu probierczego w postaci literki, a mianowicie: W - dla Warszawskiego Urzędu Probierczego, L - dla Lwowskiego Urzędu Probierczego, K - dla Krakowskiego Urzędu Probierczego, V - dla Wileńskiego Urzędu Probierczego.
§  3.
Wytwórcy oraz handlujący wyrobami złotemi i srebrnemi obowiązani są do wywieszenia w lokalach sprzedaży w miejscu widocznem wzorów rysunkowych państwowych cech probierczych, które mogą nabywać w urzędzie probierczym za zwrotem kosztów druku.
§  4.
Wszelkie wyroby ze złota i srebra, znajdujące się u wytwórców lub w handlu, ocechowane do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia polską cechą probierczą w myśl postanowień ustawy z dnia 16 lipca 1920 r. (Dz. U. R. P. Nr. 70, poz. 476), nie podlegają przecechowaniu.
§  5.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1932 r.
..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Grafiki zostały zamieszczone wyłącznie w Internecie. Obejrzenie grafik podczas pracy z programem Lex wymaga dostępu do Internetu.

..................................................

PAŃSTWOWE CECHY PROBIERCZE.

CECHA KRAJOWA.

GODŁO.

CECHA WWOZOWA.

CECHA ZEGARKOWA KRAJOWA.

CECHA ZLEWKOWA.

CECHA LOMBARDOWA.

CECHA METALI NIESZLACHETNYCH.

grafika

1 § 1 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 8 maja 1936 r. (Dz.U.36.41.306) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 24 listopada 1936 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1931.83.646

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Państwowe cechy probiercze.
Data aktu: 21/07/1931
Data ogłoszenia: 15/09/1931
Data wejścia w życie: 01/01/1932