Przeznaczenie i parcelacja gruntów, położonych w sferze interesów mieszkaniowych miast i ośrodków przemysłowo-fabrycznych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA REFORM ROLNYCH
z dnia 7 czerwca 1930 r.
wydane w porozumieniu z Ministrami: Robót Publicznych i Spraw Wewnętrznych w sprawie przeznaczenia i parcelacji gruntów, położonych w sferze interesów mieszkaniowych miast i ośrodków przemysłowo - fabrycznych.

Na podstawie art. 7 i cz. 3 art. 49 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 roku o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z r. 1926 Nr. 1, poz. 1), zarządza się co następuje:

I.

Określenie sfery interesów mieszkaniowych.

§  1.
1)
Ustalenie sfery interesów mieszkaniowych miast i ośrodków przemysłowo-fabrycznych, w myśl cz. 1 art. 7 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 roku o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z 1926 r. Nr. 1, poz. 1), dokonywane będzie na wniosek właściwych władz samorządowych (magistraty względnie wydziały powiatowe).
2)
Postanowienie cz. 1 nie dotyczy miast: Warszawy, Krakowa, Lwowa, Łodzi, Poznania, Lublina, Bydgoszczy; Sosnowca i Wilna, których sfera interesów mieszkaniowych określona została w cz. 1 art. 7 ustawy o wykonaniu reformy rolnej i będzie bliżej oznaczona w stosunku do każdego z wymienionych miast w drodze ustalenia granic przez Ministra Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Robót Publicznych i Ministrem Spraw Wewnętrznych.
§  2.
Przez sferę interesów mieszkaniowych rozumieć należy nieobjęte granicami administracyjnemi miasta lub ośrodka przemysłowo - fabrycznego tereny, które - ze względu na racjonalną rozbudowę miast i ośrodków przemysłowych lub ze względu na potrzeby ich mieszkańców - niezbędne są bądź na cele użyteczności publicznej bądź też na tworzenie gospodarstw lub letnisk podmiejskich, osiedli dla robotników, rzemieślników, urzędników i t. p.
§  3.
1)
Określenia sfery interesów mieszkaniowych miast i ośrodków przemysłowo-fabrycznych dokona na podstawie wniosku właściwej władzy samorządowej Minister Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Robót Publicznych i Ministrem Spraw Wewnętrznych.
2)
Do wniosku przewidzianego w cz. 1 winny być dołączone:

A. uwierzytelniony odpis uchwały właściwej władzy samorządowej w sprawie określenia sfery interesów mieszkaniowych;

B. szkic projektu rozbudowy miasta;

C. odrys planu sytuacyjnego w odpowiedniej podziałce z oznaczeniem na nim:

a)
granic administracyjnych miasta (ośrodka przemysłowo-fabrycznego);
b)
granic projektowanej sfery interesów mieszkaniowych,

D. wykaz szczegółowy nieruchomości przekraczających 60 ha lub ich części, objętych projektowaną sferą, z podaniem ich powierzchni w hektarach i wymienieniem właścicieli;

E. uzasadnienie wniosku.

§  4.
1)
W przeciągu 18 miesięcy od dnia ustalenia sfery interesów mieszkaniowych winny być przedstawione przez władze samorządowe okręgowemu urzędowi ziemskiemu dowody pomiarowe ustalonej sfery, sporządzone zgodnie z wymaganiami przepisów Ministerstwa Robót Publicznych, z oznaczeniem:
a)
poszczególnych nieruchomości ziemskich w granicach projektowanej sfery interesów mieszkaniowych (barwami), należących do osób posiadających na terenie Państwa Polskiego ogółem obszar przekraczający 60 ha;
b)
kratkami z kolejną numeracją liczbową poszczególnych nieruchomości ziemskich, należących do jednego właściciela w granicach projektowanej sfery.
2)
Jeżeli w terminie oznaczonym w cz. 1 dowody pomiarowe nie zostaną złożone, może Minister Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych zarządzić ich sporządzenie na koszt odnośnej władzy samorządowej.
§  5.
1)
Wniosek przewidziany w § 3 właściwa władza samorządowa przedstawi wojewódzkiej władzy administracji ogólnej, która wraz ze swoją opinją złoży go okręgowemu urzędowi ziemskiemu.
2)
Okręgowy urząd ziemski, po stwierdzeniu, że wniosek odpowiada warunkom wyszczególnionym w § 3, przesyła wniosek wraz ze swoją opinją do decyzji Ministra Reform Rolnych.
3)
Decyzja Ministra Reform Rolnych ogłoszona będzie w formie obwieszczenia w "Monitorze Polskim" i we właściwym dzienniku wojewódzkim.

II.

Parcelacja gruntów państwowych.

§  6.
Grunty państwowe, leżące w sferze interesów mieszkaniowych miast i ośrodków przemysłowych, przeznaczone na cele wskazane w cz. 2 art. 7 i cz. 1 art. 49, z wyłączeniem obszaru, niezbędnego dla zaspokojenia uprawnień służby folwarcznej, określonych w art. 45 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej, i uprawnień dzierżawców, wynikających z rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 19 listopada 1927 roku o likwidacji umów dzierżawnych, dotyczących gruntów parcelowanych (Dz. U. R. P. Nr. 106, poz. 909), oraz obszaru, który ma być użyty na tworzenie gospodarstw i kolonij podmiejskich przez urzędy ziemskie - o ile nie mogą być odrazu przekazane odpowiednim władzom względnie instytucjom w myśl postanowień ustawy o rozbudowie miast - będą do czasu ostatecznego przekazania na cele wskazane w cz. 2 art. 7 i cz. 1 art. 49 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 roku o wykonaniu reformy rolnej przekazywane przez Ministra Reform Rolnych Ministrowi Rolnictwa w zarząd po uprzedniem oszacowaniu przez okręgowy urząd ziemski, w myśl przepisów cz. 2 art. 68 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 roku o wykonaniu reformy rolnej. Za szacunek przekazanych gruntów zostanie obciążony w funduszu obrotowym reformy rolnej (Dz. U. R. P. z r. 1928 Nr. 21, poz. 175) rachunek Skarbu Państwa z tytułu przejętych nieruchomości państwowych. Ustalenie, które grunty w poszczególnych nieruchomościach ziemskich mają być przekazane odpowiednim władzom względnie instytucjom w myśl postanowień ustawy o rozbudowie miast, a które mają być parcelowane w trybie ustawy o wykonaniu reformy rolnej, dokonywane będzie przez Ministra Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Robót Publicznych i Ministrem Spraw Wewnętrznych.
§  7.
Parcelacja gruntów przeznaczonych dla służby folwarcznej i dzierżawców oraz na tworzenie gospodarstw i kolonij podmiejskich przez urzędy ziemskie przeprowadzana będzie przez te urzędy na ogólnych zasadach z uwzględnieniem programu rozbudowy miasta (ust. końcowy art. 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22.IV.1927 roku o rozbudowie miast (Dz. U. R. P. Nr. 42, poz. 372).
§  8.
O przeznaczeniu gruntów, położonych poza sferą interesów mieszkaniowych miast i ośrodków przemysłowych (cz. 2 art. 49 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 roku o wykonaniu reformy rolnej) na cele wskazane w cz. 1 art. 49 tejże ustawy, a w szczególności na cele letniskowe, decyduje okręgowy urząd ziemski w porozumieniu z wojewódzką władzą administracji ogólnej.

III.

Parcelacja gruntów prywatnych i Państwowego Banku Rolnego.

§  9. 1
1)
Do podania o udzielenie w myśl cz. 1 art. 65 i art. 62 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 roku o wykonaniu reformy rolnej zezwolenia na parcelację gruntów, położonych w sferze interesów mieszkaniowych miast lub ośrodków przemysłowo-fabrycznych, osoba parcelująca dołączy opinję właściwej władzy samorządowej (magistratu względnie wydziału powiatowego) co do sposobu i zasad przeprowadzenia parcelacji oraz co do przeznaczenia tych gruntów na cele określone w cz. 2 art. 7 i cz. 1 art. 49 powołanej ustawy. Opinję obowiązana jest władza samorządowa wydać stronie zainteresowanej w przeciągu czterech tygodni; w razie niewydania opinji w tym terminie (co winno być stwierdzone przez władzę samorządową), uważa się, że władza samorządowa żadnych zastrzeżeń ani życzeń nie zgłasza.
2)
Powiatowy urząd ziemski w zezwoleniu na parcelację poczyni między innemi zastrzeżenia co do uwzględnienia w projekcie parcelacyjnym uzasadnionych postulatów władzy samorządowej, zawartych w jej opinji; w szczególności powiatowy urząd ziemski udzieli zezwolenia na parcelację z zastrzeżeniem w odniesieniu do gruntów niezbędnych na cele miast i ośrodków przemysłowo-fabrycznych i nieobjętych zapotrzebowaniami służby folwarcznej lub dzierżawców, obowiązku parcelującego zaproponowania nabycia odpowiedniej ilości gruntu władzom samorządowym, w odniesieniu zaś do pozostałej części parcelowanych gruntów, położonych w sferze interesów mieszkaniowych, obowiązku przeznaczenia ich na gospodarstwa podmiejskie oraz parcele robotnicze, rzemieślnicze, urzędnicze i t. p. przy zachowaniu postanowień art. 45 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 roku o wykonaniu reformy rolnej.
3)
Jeżeli właściwa władza samorządowa w opinji swej (cz. 1) nie poczyni żadnych zastrzeżeń co do sposobu parcelacji i nie zgłosi zamiaru nabycia części gruntów (cz. 2), powiatowy urząd ziemski udzieli zezwolenia na parcelację, zastrzegając przeznaczenie tych gruntów na kolonje robotnicze, rzemieślnicze, urzędnicze lub też na gospodarstwa podmiejskie przy zachowaniu postanowień art. 45 ustawy o wykonaniu reformy rolnej.
4)
Szczegółowe zastrzeżenia powiatowego urzędu ziemskiego mogą między innemi dotyczyć: a) konieczności przestrzegania postanowień art. 50 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 roku o wykonaniu reformy rolnej, b) minimalnego obszaru parcel, c) szerokości ulic, d) ilości i wielkości placów publicznych, e) uwzględnienia potrzeb użyteczności publicznej (park, skwery, targowiska, place pod szkołę, kościół, dom ludowy i t. p.), f) zaopatrzenia w wodę.
5)
W zezwoleniu na parcelację powiatowy urząd ziemski zobowiąże ponadto osobę parcelującą do opracowania projektu parcelacyjnego w porozumieniu z właściwą władzą samorządową (magistratem lub wydziałem powiatowym) i przedstawienia opinji tej władzy o projekcie; opinję obowiązana jest władza samorządowa wydać stronie zainteresowanej lub przesłać do powiatowego urzędu ziemskiego w przeciągu 4 tygodni od dnia przedstawienia jej projektu parcelacyjnego wraz z zezwoleniem okręgowego urzędu ziemskiego na jego sporządzenie. W razie niewydania opinji w tym kierunku ma zastosowanie przepis cz. 1 niniejszego paragrafu.
6)
Przy parcelacji prowadzonej przez Państwowy Bank Rolny, Bank zasięgnie przed opracowaniem projektu parcelacyjnego gruntów położonych w sferze interesów mieszkaniowych - opinji właściwej władzy samorządowej i projekt parcelacyjny uzgodni z zatwierdzonym programem rozbudowy miasta.
§  10. 2
O ile powiatowy urząd ziemski uzna w porozumieniu z powiatową władzą administracji ogólnej, której przysługuje prawo wypowiedzenia się w ciągu 14 dni od zwrócenia się do niej powiatowego urzędu ziemskiego, że grunty zgłoszone do parcelacji, a położone poza sferą interesów mieszkaniowych miast i ośrodków przemysłowych (cz. 2 art. 49 ustawy o wykonaniu reformy rolnej), nadają się w całości lub w części na cele wskazane w cz. 1 art. 49 tejże ustawy, a w szczególności na utworzenie osiedli letniskowych, to winien zastrzec to w zezwoleniu na parcelację, określając zasady i sposób przeprowadzenia parcelacji i umieszczając zastrzeżenia przewidziane w części 2, 3, 4 i 5 § 9.

IV.

Przepisy przejściowe i końcowe.

§  11.
Przepisy niniejszego rozporządzenia stosowane będą przy parcelacji gruntów państwowych, rozpoczętej przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, o ile projekt parcelacji nie został przed tymże dniem zatwierdzony przez prezesa okręgowego urzędu ziemskiego, przy parcelacji zaś tych gruntów powierzonej Państwowemu Bankowi Rolnemu, o ile projekt parcelacji nie został przed tym dniem przedłożony Komisarzowi Ministra Reform Rolnych w myśl cz. 2 art. 59 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 roku o wykonaniu reformy rolnej.
§  12.
1)
Przepisy niniejszego rozporządzenia nie będą stosowane przy parcelacji prowadzonej przez osoby prywatne lub instytucje upoważnione, o ile zezwolenie na parcelację wydane zostało przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
2)
Przy parcelacji gruntów Państwowego Banku Rolnego i powierzonych Państwowemu Bankowi Rolnemu do parcelacji przez osoby prywatne, przepisy niniejszego rozporządzenia nie będą stosowane, o ile parcelacja została rozpoczęta przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia.
§  13.
1)
Jeżeli sfera nie została określona na zasadzie dotychczas obowiązujących przepisów, to do czasu określenia sfery interesów mieszkaniowych miast i ośrodków przemysłowo-fabrycznych w myśl niniejszego rozporządzenia (cz. 1 § 3) należy w razie parcelacji gruntów traktować, jako grunty położone w sferze interesów mieszkaniowych, grunty położone w okręgach podmiejskich, przemysłowych oraz w pasie nadmorskim, ustalonych na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 1927 r. o oznaczeniu okręgów przemysłowych i podmiejskich (Dz. U. R. P. Nr. 72, poz. 628), w wypadkach zaś, gdy dla danego miasta nie został przewidziany okrąg podmiejski w myśl powołanego rozporządzenia, - grunty położone w odległości do 1/2 klm. od granic administracyjnych dla miast o ludności do 10.000 mieszkańców, do 1 klm. dla miast o ludności od 10.000 - 30.000 mieszkańców, do 11/2 klm. dla miast o ludności od 30.000 - 40.000 mieszkańców i do 2 klm. dla miast o ludności od 40.000 - 50.000 mieszkańców.
§  14.
Oznaczenie sfery interesów mieszkaniowych miast i ośrodków przemysłowo - fabrycznych, dokonane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów, pozostaje w mocy, jednakowoż Ministrowi Reform Rolnych po uprzedniem porozumieniu z Ministrem Robót Publicznych i Ministrem Spraw Wewnętrznych służy prawo zażądania od właściwych władz samorządowych złożenia wniosku o ustalenie sfery interesów mieszkaniowych w trybie przewidzianym w niniejszem rozporządzeniu; o ile władza samorządowa wniosku takiego nie złoży, Minister Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Robót Publicznych i Ministrem Spraw Wewnętrznych przeprowadzi postępowanie na podstawie posiadanych materjałów.
§  15.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 9 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 10 października 1932 r. (Dz.U.32.100.845) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 listopada 1932 r.
2 § 10 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 10 października 1932 r. (Dz.U.32.100.845) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 listopada 1932 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1930.51.430

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Przeznaczenie i parcelacja gruntów, położonych w sferze interesów mieszkaniowych miast i ośrodków przemysłowo-fabrycznych.
Data aktu: 07/06/1930
Data ogłoszenia: 23/07/1930
Data wejścia w życie: 23/07/1930