Barwienie przedmiotów użytku.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH
z dnia 20 stycznia 1930 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu o barwieniu przedmiotów użytku. 1

Na podstawie art. 8 punkty a), b), c) i e) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o dozorze nad artykułami żywności i przedmiotami użytku (Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 343) zarządza się co następuje:

Rozdział  1.

Barwienie artykułów żywności przeznaczonych do obiegu.

§  1-5. 2
(skreślone).
§  6. 3
Barwnikami nieszkodliwymi dla zdrowia przeznaczonymi do barwienia przedmiotów użytku są:

A.

Naturalne barwniki organiczne:

1)
substancje barwiące, pochodzące z jadalnych owoców bądź z jadalnych produktów roślinnych,
2)
szafran,
3)
orlean (annato),
4)
alkanna,
5)
koszenilla i czerwień koszenillowa (karmin),
6)
drzewo sandałowe,
7)
orselja i pasta orseljowa,
8)
chlorofil,
9)
indygo naturalne oraz syntetyczne,
10)
sok lukrecji,
11)
karmel,
12)
drzewo kampeszowe i wyciąg z niego,
13)
sumak i wyciąg z niego.

B.

Sztuczne barwniki organiczne:

1)
żółcień kwaśna = sól sodowa kwasu amidoazobenzenosulfonowego (jaune solide, Säuregelb R, Echtgelb R, G, S, Neugelb L);
2) 4
(skreślony);
3)
Auramina O = chlorowodorek amido-czterometylo-para-amido-dwufenylometanu (pyoctaninum aureum);
4)
Sudan I = benzeno-azo-β-naftol (orange G, orange fettlöslisch, jaune foncé, soluble dans les graisses, sudan I tłuszczowy);
5)
Sudan G = anilino-azo-rezorcyna (chrysoine insoluble, fettorange);
6) 5
(skreślony);
7)
Tropeolina 000 Nr 1 = sól sodowa kwasu ŕ-naftolo-azo-benzenosulfonowego (orange I, S, R, extra, orange de naphtol);
8)
Tartracyna = sól sodowa kwasu 1-p-sulfoksyl-fenyl-3-karboksyl-4-p-sulfoksyl-fenyl-hydrazono-5-pyrazolonowego (jaune tartrique, tartrazine O, hydrazingelb O);
9)
Oranż L = sól sodowa kwasu paraksyleno-azo-2-naftolo-6-sulfonowego (ponceau G, brillantorange R, scharlach R, xylidin-orange, orange N, xylidinscharlach);
10)
Fuksyna = chlorowodorek rozaniliny (rouge d'aniline, roseine, rubine, brillantfuchsin, magenta);
11)
Fuksyna kwaśna = kwaśna sól sodowa lub wapniowa kwasu rozanilino-dwusulfonowego (säurefuchsin, fuchsin S, rubin S, acid magenta);
12)
Rocealina = sól sodowa kwasu azo-β-naftolo-α-naftyl-amino-sulfonowego (rauracienne, rouge I, rubidine, cérasine, orcelline Nr 4, echtrot A, Q, brillantrot, cardinal red);
13)
Czerwienie "bordo" i "ponso" = produkty kondensacji kwasu β-naftolo-dwusulfonowego z dwuazonowemi związkami ksylolu i innych wyższych pochodnych benzenu (bordeaux B, L, G, R extra, echtrot B, cérasine, rouge B, ponceau R, 2R, G, J, GR, brillant - ponceau G, xylidinscharlach, scarlet 2R, scarlachrot 4R extra, Victoriascharlach 4R extra, ponceau 6R);
14)
Kocceina nowa = kwas 1, 4-naftylaminosulfono-azo-2, 6, 8 -naftolodwusulfonowy (rouge cochenille, neucoccin, cochenillerot A, croceinscharlach 4B, X, ponceau 4R);
15)
Ponso 3 R = sól sodowa kwasu pseudokumolo-azo-2-naftolo-3, 6 -dwusulfonowego (ponceau 3 R, rouge de cumidine, cumidinscharlach);
16)
Amarant = sól sodowa kwasu naftiono-azo-2-naftolo-3, 6-dwusulfonowego (azorubine, oenanthinine, echtrot D, EB, NS, azosäurerubin, bordeaux, bordeaux DH, S, naphtolrot O, victoriarubin, wollrot extra, acid crimson);
17)
Erytrozyna = sól sodowa lub potasowa czterojodofluoresceiny (pyrosine, iodŠosine);
18)
Eozyna wodna = sól sodowa lub potasowa czterobromofluoresceiny;
19)
Eozyna alkoholowa = sól potasowa eteru etylowego czterobromofluoresceiny (éosine S, BB, spritéosin, rose JB á l'alcool, primerose, primerose á l'alcool);
20)
Floksyna P = sól sodowa lub potasowa cztero-bromo-dwuchlorofluoresceiny (phloxine, érythrosine BB, new pink);
21)
Błękit anilinowy = chlorowodorek, siarczan lub octan trójfenylorozaniliny względnie trójfenylo-para-rozaniliny (bleu lumiére, bleu de gentiane, gentianablau 6B, spritblau, spritblau S, F, C, opalblau, lichtblau);
22)
Błękit czysty wodny = sól sodowa, amonowa lub wapniowa dwuoksy-antrachinono-chinolinowa (wasserblau, bleu de chine, bleu marine);
23)
Błękit alizarynowy = dwuoksy-antrachinono-chinolina (alizarinblau A, F, R, AB, GW, RR, DNW);
24)
Indygotyna i karmin indygowy = sól sodowa kwasu indygo- dwusulfonowego;
25)
Indulina = pochodna sulfonowa błękitu azodwufenylowego i jej sole sodowe (bleu solide R, 3R, bleu de Bengale, echtblau B, 6B, R, 3R, solidblau RR et B, blau OB wasserlöslich, nigrosin wasserlöslich);
26)
Fiolet metylowy B i 2B = chlorowodorek pięciometylo i sześciometylo-para-rozaniliny (méthylviolett V 3, violet de Paris, pariserviolett, violet 3B extra);
27) 6
(skreślony);
28)
Zieleń malachitowa = chlorowodorek czterometylo-dwu-paraamido-trójfenylo-karbinolu (vert solide B extra, LB extra, neugrün, victoriagrün, diamantgrün, echtgrün, benzalgrün);
29) 7
Barwnik mandarynkowy - sól sodowa kwasu dwuazo-paraaaminosalicylowego i sulfofenylometylopyrazolonu;
30) 8
Barwnik porzeczkowy - sól sodowa kwasu dwuazo-para-aminosalicylowego i kwasu Neville - Winthera;
31) 9
Barwnik morelowy - sól sodowa kwasu dwuazo-para-aminosalicylowego i kwasu Schäffera.

Powyższy wykaz barwników będzie uzupełniany nowemi, nieszkodliwemi dla zdrowia, barwnikami w drodze rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu.

C.

Barwniki nieorganiczne (farby),

o ile nie zawierają: arsenu, antymonu, baru, kadmu, chloru, rtęci, ołowiu, miedzi, cynku, cyny, uranu i pochodnych cjanowodoru.

Do barwienia artykułów żywności barwnikami, wyszczególnionemi w punktach B i C, mogą być używane tylko takie barwniki, które zostały wprowadzone w obieg zgodnie z przepisami § 7.

§  7. 10
(skreślony).

Rozdział  2.

Barwienie przedmiotów użytku, przeznaczonych do obiegu.

§  8.
Naczynia, przyrządu, aparaty i przybory, używane przy wyrobie, przechowywaniu, mierzeniu, ważeniu, pakowaniu i spożywaniu artykułów żywności, mogą być barwione tylko barwnikami, wyszczególnionemi w § 6, a ponadto: a) siarczanem baru oraz lakami barytowemi, niezawierającemi węglanu baru i rozpuszczalnych soli barowych, b) tlenkiem chromu, c) cynobrem, d) metalicznemi proszkami miedzi, cyny, cynku, glinu i ich stopów, e) barwnikami, niezawierającemi arsenu i ołowiu, używanemi do szkliwa naczyń, do glazury i emalji, f) barwnikami, niezawierającemi arsenu, używanemi do pokostów i lakierów.

Przepisom niniejszego rozporządzenia nie podlegają wyroby szklane, barwione w swej masie.

§  9. 11
Środki kosmetyczne mogą być barwione tylko barwnikami, wyszczególnionemi w § 6, zaś środki kosmetyczne do pielęgnowania skóry (mydła, szminki, maści, pudry i.t.p.), ponadto: siarczanem baru, siarczkami kadmu i cynku, tlenkami chromu, cyny i cynku, cynobrem oraz następującymi sztucznymi barwnikami organicznymi:

1. Żółcień ksylenowa = produkt kondensacji kwasu dwuazo-sulfanilowego z 1-o-m-dwuchloro-p-sulfofenylo-3-metylo-5-pyrazolonem (Jaune Xyléne Lumiére 2 J, Xylen-gelb);

2. Rodamina B = chlorowodorek dwuetylo-m-amidoftaleiny (Rhodamine B);

3. Czerwień C = produkt kondensacji dwuazo-2-chloro-2-amino-tuluolo-4-sulfonianu sodowego z naftolem (Rouge pour laque C, Lackrot C);

4. Antozyna B = produkt kondensacji dwuchloro-benzoilo-1-amino-8-naftalo-4, 6-dwusulfonianu sodowego z dwuazowaną m-chloro-aniliną (Anthosine B);

5. Alizaryna = 1, 2-dwuoksyantrachinon (alizarine pâte);

6. Czerwień litolowa R = sól sodowa kwasu dwuazo-2-naftyloamino-naftalo-sulfonowego (Rouge Lithol R pâte, Litholechtrot R);

7. Uranina = sól sodowa fluoresceiny.

§  10.
Przeznaczone do użytku dla dzieci zabawki, obrazki, farby i wyroby kauczukowe mogą być barwione tylko barwnikami, wyszczególnionemi w § 6, a ponadto: a) siarczanem baru oraz lakami barytowemi, niezawierającemi węglanu baru i rozpuszczalnych soli barowych, b) tlenkiem chromu, c) cynobrem, d) metalicznemi proszkami miedzi, cyny, cynku, glinu i ich stopów, e) siarczkami antymonu i kadmu, f) nierozpuszczalnemi związkami cynku, g) związkami ołowiu i manganu dla barwienia pokostów i farb olejnych, oraz h) barwnikami, używanemi do szkliwa naczyń, do glazury i emalji.
§  11.
Zabrania się barwienia:
1)
tkanin odzieżowych barwnikami, szkodliwemi dla zdrowia, a w szczególności barwnikami, zawierającemi: arsen, ołów lub ich związki, kwas pikrynowy i koralinę;
2)
tkanin, przeznaczonych do użytku domowego (zasłony, portjery, dywany, obicia meblowe i.t.p.), tapet, obić, sztucznych liści, kwiatów, masek, świec oraz innych przedmiotów użytku domowego barwnikami, zawierającemi arsen lub jego związki;
3)
świeczek choinkowych - barwnikami, zawierającemi arsen lub jego związki, albo związki rtęci (cynober).
§  12.
Zabrania się używania do malowania wnętrz (ściany, sufity, podłogi, okna, drzwi, i.t.p.) mieszkaniowych i innych, w których ludzie stale lub czasowo przebywają, farb klejowych lub wodnych, zawierających arsen lub jego związki.
§  13.
Barwniki zawierające arsen, rtęć, ołów lub ich związki, jako techniczne zanieczyszczenie, mogą być używane w przypadkach, przewidzianych w § 11 i 12, o ile zanieczyszczenie to nie przekracza nieuniknionej normy przy powszechnie i umiejętnie stosowanych metodach produkcji.

Rozdział  3.

Postanowienia końcowe.

§  14. 12
(skreślony).
§  15.
Winni naruszenia właściwych przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r.(Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 343) podlegają karom, przewidzianym w rozdziale 3 tego rozporządzenia.
§  16.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej z wyjątkiem województwa śląskiego w sześć miesięcy po ogłoszeniu, a w stosunku do postanowień § 8 - w 12 miesięcy.

Jednocześnie tracą na tym obszarze moc obowiązującą:

a)
ustawa pruska z dnia 5 lipca 1887 r. o stosowaniu barwników, szkodliwych dla zdrowia, do wyrobu artykułów żywności, używek i przedmiotów użytku (Dz. U. Rz. niem. str. 227);
b)
austrjackie rozporządzenie Ministerstw spraw wewnętrznych i handlu w porozumieniu z Ministerstwem sprawiedliwości z dnia 17 lipca 1906 r., dotyczące używania barwników i szkodliwych zdrowiu materjałów przy wyrobie artykułów żywności (wiktuałów i środków spożywczych) jak i przedmiotów do użytku, tudzież obrotu przyrządzonych w ten sposób artykułów żywności i przedmiotów do użytku (austr. Dz. U. P. Nr 142);
c)
art. art. 665 oraz 670-676 rosyjskiej ustawy lekarskiej (Zb. pr. ces. ros. T. XIII, wyd. z 1905 r.).
1 Tytuł zmieniony przez § 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 16 maja 1960 r. w sprawie barwienia artykułów żywności (Dz.U.60.26.152) z dniem 9 września 1960 r.
2 § 1-5 skreślone przez § 10 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 16 maja 1960 r. w sprawie barwienia artykułów żywności (Dz.U.60.26.152) z dniem 9 września 1960 r.
3 § 6 zdanie pierwsze zmienione przez § 10 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 16 maja 1960 r. w sprawie barwienia artykułów żywności (Dz.U.60.26.152) z dniem 9 września 1960 r.
4 § 6 lit. B pkt 2 skreślony przez § 10 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 16 maja 1960 r. w sprawie barwienia artykułów żywności (Dz.U.60.26.152) z dniem 9 września 1960 r.
5 § 6 lit. b) pkt 6 skreślony przez § 1 rozporządzenia z dnia 18 czerwca 1949 r. (Dz.U.49.40.288) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 13 sierpnia 1949 r.
6 § 6 lit. B pkt 27 skreślony przez § 10 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 16 maja 1960 r. w sprawie barwienia artykułów żywności (Dz.U.60.26.152) z dniem 9 września 1960 r.
7 § 6 lit. B pkt 29:

- dodany przez § 1 rozporządzenia z dnia 7 stycznia 1953 r. (Dz.U.53.9.30) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 7 lutego 1953 r.

- sprostowany przez obwieszczenie z dnia 18 sierpnia 1953 r. o sprostowaniu błędów (Dz.U.53.40.178).

8 § 6 lit. B pkt 30 dodany przez § 1 rozporządzenia z dnia 7 stycznia 1953 r. (Dz.U.53.9.30) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 7 lutego 1953 r.
9 § 6 lit. B pkt 31 dodany przez § 1 rozporządzenia z dnia 7 stycznia 1953 r. (Dz.U.53.9.30) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 7 lutego 1953 r.
10 § 7 skreślony przez § 10 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 16 maja 1960 r. w sprawie barwienia artykułów żywności (Dz.U.60.26.152) z dniem 9 września 1960 r.
11 § 9 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 1936 r. (Dz.U.36.67.490) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 3 września 1936 r.
12 § 14 skreślony przez § 10 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 16 maja 1960 r. w sprawie barwienia artykułów żywności (Dz.U.60.26.152) z dniem 9 września 1960 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1930.5.45

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Barwienie przedmiotów użytku.
Data aktu: 20/01/1930
Data ogłoszenia: 03/02/1930
Data wejścia w życie: 04/08/1930, 04/02/1931