Zmiana niektórych przepisów prawnych, dotyczących ubezpieczenia w bractwach górniczych.
ROZPORZĄDZENIEPREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJz dnia 22 marca 1928 r.w sprawie zmiany niektórych przepisów prawnych, dotyczących ubezpieczenia w bractwach górniczych.
Skreśla się §§ 2, 23, 34 i 39 ustawy z dnia 28 lipca 1889 r. (austr. dz. u. p. Nr. 127) o urządzeniu stosunków bractw górniczych, które na zasadzie powszechne) ustawy górniczej są lub będą utworzone, § 38 tejże ustawy w brzmieniu ustalonem ustawa z dnia 17 stycznia 1890 r. (austr. dz. u. p. Nr. 14) oraz §§ 3, 40, 40a, 41, 41a, 41b i 41c tejże ustawy w brzmieniu, ustalonem ustawą z dnia 17 września 1892 r. (austr. dz. u. p. Nr. 178), wreszcie art. art. II, III i IV tej ostatniej ustawy.
Paragrafy 1, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 13, 14, 15, 18, 21, 22, 24, 25, 26, 28, 29, 31, 33, 35, 36, 42, 45, 46 i 50 ustawy z dnia 28 lipca 1889 r. (austr. dz. u. p. Nr. 127), § 19 tejże ustawy w brzmieniu ustawy z dnia 17 stycznia 1890 r. (austr. dz. u. p. Nr. 14), §§ 12 i 20 tejże ustawy w brzmieniu ustawy z dnia 17 września 1892 r. (austr. dz. u. p. Nr. 178), § 11 tejże ustawy w brzmieniu ustawy z dnia 17 września 1892 r. (austr. dz. u. p. Nr. 178) i ustawy z dnia 30 grudnia 1917 r. (austr. dz. u. p. Nr. 523), oraz § 49 tejże ustawy w brzmieniu ustawy z dnia 30 grudnia 1917 r. (austr. dz. u. p. Nr. 523), ulegają następującym zmianom:
§ 1. otrzymuje następujące brzmienie:
"Bractwo górnicze wypłaca
1) renty inwalidzkie,
2) renty wdowie i sieroce,
3) zasiłki pogrzebowe".
§ 4. otrzymuje następujące brzmienie:
"Renty inwalidzkie obowiązane jest wypłacać bractwo górnicze w razie trwałej niezdolności do wykonywania zawodu z powodu choroby, starości lub wypadku przy pracy.
Wysokość renty ustala statut bractwa górniczego z tem zastrzeżeniem, że renta nie może wynosić mniej niż 240 zł. rocznie. Statut może przewidzieć zależność wymiaru renty od lat członkostwa względnie też i od wysokości zarobków".
§ 5. otrzymuje następujące brzmienie:
"W razie śmierci członka lub rencisty bractwo górnicze obowiązane jest wypłacać wdowom do końca życia względnie do dnia ponownego zamążpójścia rentę wdowią w wysokości połowy, dzieciom ślubnym i nieślubnym do ukończenia szesnastego roku życia renty sieroce, a mianowicie dla każdej sieroty zupełnej w wysokości połowy, a dla każdej sieroty niezupełnej w wysokości jednej czwartej renty, jaką pobierał lub do jakiej w chwili śmierci miałby uprawnienie ubezpieczony, gdyby był inwalidą. Za sierotę zupełną uważać należy także i taką sierotę, której matka wyszła ponownie zamąż.
Dzieci nieślubne korzystają po matce z powyższego prawa narówni z dziećmi. ślubnemi, po ojcu nieślubnym tylko w tym wypadku, jeżeli ojcostwo zostało już za życia ubezpieczonego sądownie ustalone lub pozasądownie uznane, a ubezpieczony łożył na utrzymanie dziecka.
Renta wdowia łącznie z rentami sierocemi lub renty sierot zupełnych nie mogą w sumie przekroczyć renty inwalidzkiej, jaką pobierał zmarły żywiciel lub do jakiej w chwili śmierci miałby uprawnienie, gdyby w chwili śmierci był inwalidą.
Jeżeli członek wstąpi w związki małżeńskie w czasie, gdy już jest rencistą, wówczas pozostałej po nim wdowie nie przysługuje prawo do świadczeń.
W razie śmierci rencisty lub członka jego rodziny będącego na jego utrzymaniu, bractwo górnicze wypłaca zasiłki pogrzebowe, których wysokość ustala statut.
Statut bractwa górniczego może ustalić obowiązek wypłacania rent wstępnym, rodzeństwu i wnukom, jeśli pozostawali wyłącznie na utrzymaniu zmarłego."
§ 7. otrzymuje następujące brzmienie:
"Minister Pracy i Opieki Społecznej wyda przepisy, dotyczące:
1) zachowania uprawnień osób, przechodzących z powodu zmiany miejsca pracy z jednego bractwa górniczego do innego bractwa, działającego na podstawie niniejszej ustawy;
2) sposobu ubezpieczenia względnie zachowania nabytych uprawnień tych osób, które nabywszy uprawnienia na podstawie pruskiej ustawy o bractwach górniczych w brzmieniu, ustalonem obwieszczeniem pruskiego Ministra dla Handlu i Przemysłu z dnia 17 czerwca 1912 r. (Zbiór Ustaw Prusk. z r. 1912 str. 137 i nast.), byłyby zobowiązane z powodu zmiany miejsca pracy, do ubezpieczenia w myśl niniejszej ustawy, jako też osób, które, nabywszy uprawnienia na podstawie niniejszej ustawy, byłyby obowiązane do ubezpieczenia na podstawie wymienionej ustawy z dnia 17 czerwca 1912 r."
§ 8. otrzymuje następujące brzmienie:
"Uprawnienia do świadczeń, przewidzianych w niniejszej ustawie, pozostają w mocy przez okres 12 miesięcy po ustaniu obowiązku ubezpieczenia.
Po upływie tego okresu były członek bractwa górniczego ma prawo tylko do zwrotu uiszczonej przez niego części składek.
W razie śmierci takiego członka zwrot nastąpi na rzecz rodziny zmarłego.
Zwrot składek stanowi całkowitą odprawę."
W § 9 ust. 1 skreśla się słowa "w obu oddziałach kasowych", zaś po słowach "po upływie" wstawia się "przekraczającego 12 miesięcy (§ 8) ".
Ustęp drugi tegoż paragrafu otrzymuje następujące brzmienie:
"W tym wypadku wolno im albo wyrównać składki z doliczeniem odsetek za czas przerwy w ubezpieczeniu, albo żądać, by uprawnienia, nabyte przed służbą wojskową lub urlopem, były im zaliczone do okresu wyczekiwania".
W ustępie czwartym tegoż paragrafu zamiast słów "udział w rezerwach" i "udziału w rezerwach" należy wstawić "uiszczoną przez niego część składek" oraz "uiszczonej przez zmarłego części składek".
§ 10. otrzymuje następujące brzmienie;
"Obowiązkowi ubezpieczenia podlegają wszyscy górnicy, zatrudnieni w przemyśle górniczym (§ 131 powszechnej austrjackiej ustawy górniczej) lub w przedsiębiorstwach, których przedmiotem jest wydobywanie wosku kopalnego (ozokerytu, wosku ziemnego) i asfaltu oraz w tych zakładach przemysłowych, których robotnicy stali się członkami bractwa górniczego w myśl § 11 niniejszej ustawy przed 1 stycznia 1919 r., choćby później zakłady te zostały odłączone od przedsiębiorstw górniczych.
Przewidziane w § 19 ustęp ostatni ustawy z dnia 9 stycznia 1907 r. (austr. dz. u. p. Nr. 7) uprawnienie do rozszerzenia obowiązku ubezpieczenia w bractwach górniczych na robotników, zatrudnionych w przedsiębiorstwach naftowych, przysługuje Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu.
Osoby, zatrudnione w powyższych przedsiębiorstwach tylko przy pewnej przemijającej pracy (pracownicy niestali), jeżeli czas trwania pracy da się zgóry oznaczyć i praca ta tylko pośrednio pozostaje w związku z właściwem przedsiębiorstwem jak np. przy budowie budynków, dróg, mostów, kolei, kanałów, przy montowaniu maszyn i t. d., nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia w myśl niniejszej ustawy.
Uczniowie i inne osoby, które, nie mając jeszcze zupełnego wykształcenia, nie pobierają wcale płacy, lub pobierają płacę niższą, zrównani są pod względem obowiązku ubezpieczenia z robotnikami, wymienionymi w ustępie pierwszym niniejszego paragrafu, albo też z pracownikami niestałymi, zależnie od tego, w której gałęzi pracy są zatrudnieni."
§ 11. ust. 1 otrzymuje następujące brzmienie:
"Robotnicy, zatrudnieni w zakładach przemysłowych, połączonych z przedsiębiorstwami, wymienionemi w § 10, mogą przystąpić do ubezpieczenia na zasadzie niniejszej ustawy, lecz tylko wówczas, jeżeli przystąpienie to będzie zbiorowe i obejmować będzie wszystkich pracowników, zatrudnionych w tychże zakładach, zaliczając do nich także uczniów. Nowowstępujący będą również obowiązani przystąpić do ubezpieczenia. Bliższe warunki co do przyjęcia powyższych osób do ubezpieczenia określi statut bractwa górniczego.
Służba, zajęta w bractwie górniczem, może być również w niem ubezpieczona."
Ustęp drugi, ustęp trzeci lit. a i ustęp czwarty tegoż paragrafu skreśla się; nadto w ustępie trzecim zamiast słowa "ustępów" wstawia się wyraz "ustępu", skreślając równocześnie wyrazy "i 2" oraz "b".
W § 12 skreśla się ustęp trzeci, a w ustępie pierwszym wyrazy "o ile w razie choroby mają prawo do pobierania tej płacy lub zarobku i", w ustępie czwartym wyrazy "w Kasie Chorych lub" oraz wyrazy "jeżeli ustawy przepisują, ile najmniej mają pobierać od Państwa w razie choroby i".
W § 13 w ustępie pierwszym skreśla się słowa "ustanowiony według § 212 p. u. g. dla każdego".
W punkcie 2 tegoż paragrafu skreśla się słowa "a w szczególności także sposobu zaliczenia udziału w rezerwach (§§ 8 i 9)",
W punkcie 6 tegoż paragrafu skreśla się słowa "zachorują lub", zaś w miejsce słowa "chorobę" wstawia się "niezdolność do pracy zawodowej".
W punkcie 11 tegoż paragrafu skreśla się słowa "zasad obliczania premji" oraz słowa "sprawdzania przez rewizorów i rzeczoznawców".
Punkt 12 otrzymuje następujące brzmienie: "organizacji i zakresu działania biur lokalnych".
Dodaje się następujące punkty:
13) określenia warunków przyjęcia do ubezpieczenia osób, wymienionych w § 11;
14) zwrotu rzeczywistych kosztów i odszkodowania za stratę czasu, należnego sprawującym godności honorowe w bractwie górniczem;
15) funduszu rezerwowego i ewentualnego funduszu zapomogowego.
W § 14 w punkcie 1 zamiast wyrazu "Kasy Chorych" wstawia się wyrazy "bractwa górniczego".
Punkt 4 tegoż paragrafu otrzymuje następujące brzmienie:
"że wdowom, pobierającym renty wdowie, wypłaca się w razie ponownego zamążpójścia odprawę, wynoszącą trzykrotną roczną rentę wdowią".
Punkt 5 tego paragrafu otrzymuje następujące brzmienie:
"że wdowa ma prawo do renty wdowiej tylko wtedy, gdy śmierć małżonka nastąpiła po upływie określonego w statucie czasu, licząc od dnia zawarcia małżeństwa, lub wprawdzie przed upływem tego czasu, lecz z przyczyn, które zaszły po zawarciu małżeństwa".
W punkcie 6 w miejsce słów "ustanowiony ma być wydział nadzorczy, którego" należy wstawić "ustanowiona ma być komisja rewizyjna, której".
Punkty 3 i 7 tegoż paragrafu skreśla się.
§ 15 otrzymuje następujące brzmienie:
"Statut bractwa górniczego i jego zmiany - zatwierdza Minister Pracy i Opieki Społecznej".
W § 18 w punkcie 1 i 3 wyrazy "wydziału nadzorczego" zastępuje się wyrazami "komisji rewizyjnej".
W punkcie 4 ust. 3 tegoż paragrafu skreśla się słowa: "tudzież co do przystąpienia....." aż do końca zdania.
W § 19 zamiast dotychczasowego ustępu 1 wprowadza się dwa nowe ustępy o następującem brzmieniu:
"Do rozstrzygania wszelkich sporów, które powstaną ze stosunku ubezpieczenia między członkami i mającemi prawo do świadczeń osobami z jednej strony, a bractwami górniczemi z drugiej strony, właściwy jest sąd rozjemczy.
Ilość sądów rozjemczych oraz ich właściwość terytorjalną określi Minister Pracy i Opieki Społecznej w drodze rozporządzenia".
Na początku dotychczasowego ustępu 2 tegoż paragrafu (obecnie ustępu 3) wstawia się wyrazy "sąd rozjemczy", skreślając wyraz "on" po słowie "składa się".
W ustępie 4 skreśla ssę słowa "osiadłych w okręgu urzędu górniczego".
W § 20 ustęp 1 uchyla się.
W § 21 wyrazy "władza administracyjna w porozumieniu z władzą górniczą" zastępuje się wyrazami: "wojewódzka władza administracji ogólnej."
W § 22 ustęp 1 otrzymuje następujące brzmienie:
"Dwa lub więcej bractw górniczych może Minister Pracy i Opieki Społecznej przymusowo złączyć, gdy uzna to za konieczne albo gdy zachodzi potrzeba połączenia kilku bractw górniczych w tym celu, aby dawały rękojmię dopełnienia zobowiązań, wynikających z niniejszej ustawy".
W ustępie 2 tegoż paragrafu skreśla się słowa "w okręgu tego samego wyższego urzędu górniczego".
W ustępie zaś 3 zamiast wyrazów "wyższy urząd górniczy (starostwo górnicze)" wstawia się wyrazy "Minister Pracy i Opieki Społecznej".
Ustęp 6 tegoż paragrafu otrzymuje następujące brzmienie:
"Gdy kilka bractw górniczych złączy się w myśl ustępu 1 lub 2 niniejszego paragrafu, można przewidzieć w statucie utworzenie biur lokalnych przy przedsiębiorstwach, których pracownicy należą do złączonego bractwa górniczego. Jeżeli zaś właściciel przedsiębiorstwa i większość zatrudnionych w tem przedsiębiorstwie robotników zgodzą się na dobrowolne opłacanie wyższych składek od przewidzianych w statucie złączonego bractwa górniczego, a to celem wypłacenia dodatków do świadczeń, wówczas utworzenie biura lokalnego dla tegoż przedsiębiorstwa lub dla kilku przedsiębiorstw, odpowiadających powyższemu warunkowi, jest obowiązkowe.
W takim razie biuro lokalne administruje nadwyżką składek".
W § 24 ustęp 1 otrzymuje następujące brzmienie:
"Bractwa górnicze podlegają nadzorowi w pierwszej instancji wojewódzkiej władzy administracji ogólnej, a w drugiej instancji Ministra Pracy i Opieki Społecznej".
Ustęp 3 tegoż paragrafu uchyla się.
W § 25 zastępuje się w ustępie 1 w zdaniu drugiem wyrazy "właściwy wyższy urząd górniczy (starostwo górnicze), który" wyrazami "Ministra Pracy i Opieki Społecznej, który".
Ustęp 2 tegoż paragrafu uchyla się,
W § 26 w ustępie 2 skreśla się wyrazy "albo reprezentacji związku (§ 23 ust. 2)" oraz "lub związku".
W § 28 skreśla się ustęp 5, zaś w ustępie 2 skreśla się słowa "i na związkach, utworzonych dla kas chorych".
W § 29 ustęp 1 otrzymuje następujące brzmienie:
"Środki na pokrycie świadczeń bractwa górniczego według postanowień ustawy niniejszej i statutu, na koszty zarządu oraz na fundusz rezerwowy gromadzi się ze składek, które opłacają ubezpieczeni i pracodawcy po połowie".
Uchyla się w ustępie 2 tegoż paragrafu zdanie końcowe oraz ustęp 4.
Ustęp zaś 3 otrzymuje następujące brzmienie:
"Wysokość składek miesięcznych oznacza statut, który przewidzieć może zależność składki od wysokości zarobku.
Składka miesięczna nie może wynosić mniej, niż 6 zł. 20 gr.".
W § 31 w ustępie 1 skreśla się wyrazy "dozorcach względnie urzędnikach".
Ustęp 1 § 33 otrzymuje następujące brzmienie: "Bractwo górnicze obowiązane jest prowadzić dokładny wykaz członków oraz odpowiadające wymaganiom książkowości rachunki dochodów i wydatków. Zamknięcie rachunków i bilans należy przedkładać walnemu zgromadzeniu względnie komisji rewizyjnej najpóźniej w ciągu 6 tygodni po upływie roku kalendarzowego".
§ 35 otrzymuje następujące brzmienie:
"Bractwo górnicze winno starać się o utrzymanie równowagi między dochodami i rozchodami, jako też o zebranie funduszu rezerwowego, którego wysokość określi statut".
§ 36 otrzymuje następujące brzmienie:
"Rada Ministrów na wniosek Ministra Pracy i Opieki Społecznej może podwyższyć minimalne kwoty świadczeń i składek, przewidziane w niniejszej ustawie (§ 4 ust. 2 i § 29 ust. 3)."
§ 42 otrzymuje następujące brzmienie:
"Fundusze bractwa górniczego winny być lokowane w sposób, dający bezpieczeństwo prawne (pupilarne) ".
§ 45 otrzymuje następujące brzmienie:
"Do bractw górniczych mają zastosowanie ulgi podatkowe oraz ulgi w zakresie opłat stemplowych, przewidziane w odnośnych przepisach prawnych dla przymusowych związków i ubezpieczeń przymusowych".
W § 46 wyrazy "władze administracyjne oraz wyrazy "na przedstawienie władz górniczych" skreśla się.
§ 49 otrzymuje następujące brzmienie:
"Ustawa niniejsza obowiązuje na obszarze województw: krakowskiego, stanisławowskiego, lwowskiego i tarnopolskiego oraz na obszarze cieszyńskiej części województwa śląskiego".
§ 50 otrzymuje następujące brzmienie:
"Wykonanie mniejszej ustawy porucza się Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej, Ministrowi Przemysłu i Handlu, Ministrowi Skarbu i Ministrowi Sprawiedliwości, każdemu we właściwym zakresie jego działania".
Wszędzie tam, gdzie w ustawach, wymienionych w art. 1 i 2 jest mowa o właścicielach kopalni lub zarządzie kopalni, należy wstawić słowo "właściciele lub zarząd przedsiębiorstw, objętych §§ 10 i 11 niniejszej ustawy", gdzie jest mowa o władzy górniczej lub o władzach górniczych, wstawić należy wyrazy "władza nadzorcza", zmieniając odpowiednio w związku z tem pozostające końcówki innych wyrazów, wyrazy "prowizja" należy zastąpić przez "renta", "prowizjoniści" - przez "renciści", "kasa prowizyjna bractwa, górniczego" lub "kasa" przez wyrazy "bractwo górnicze", wyrazy zaś "zarobek lub pensja" przez wyraz "zarobek".
Najpóźniej w ciągu 3 miesięcy po dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia mają zarządy istniejących bractw górniczych uzgodnić swe statuty z jego postanowieniami.
Począwszy od pierwszego dnia miesiąca, następującego po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia, obowiązane są bractwa górnicze wypłacać wszystkim dotychczasowym rencistom, wdowom i sierotom za każdy miesiąc zgóry świadczenia, określone w § 4 i 5 ustawy z dnia 28 lipca 1889 r. (austr. dz. u. p. Nr. 127) w brzmieniu, nadanem jej niniejszem rozporządzeniem.
Upoważnia się Ministra Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości do ogłoszenia w języku polskim ustawy z dnia 28 lipca 3889 r. (austr. dz. u. p. Nr. 127) w brzmieniu, zmienionem ustawą z dnia 17 stycznia 1890 r. (austr. dz. u. p. Nr. 14), ustawą z dnia 30 grudnia 1891 r. (austr. dz. u. p. Nr. 3 z r. 1892), ustawą z dnia 17 września 1892 r. (austr. dz. u. p. Nr. 178), ustawą z dnia 30 grudnia 1917 r. (austr. dz. u. p. Nr. 523), ustawą z dnia 19 maja 1920 r. (Dz. U. R. P. Nr. 44, poz. 272), ustawą z dnia 11 kwietnia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 40, poz. 424), rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 1 czerwca 1927 r. (Dz. U. R. P. Nr. 51, poz. 454) i rozporządzeniem niniejszem, z zastosowaniem ciągłej numeracji paragrafów.
Moc obowiązująca ustawy z dnia 28 lipca 1889 r. (austr. dz. u. p. Nr. 127) wraz z późniejszemi zmianami w brzmieniu, ustalonem niniejszem rozporządzeniem, lub też pruskiej ustawy 6 bractwach górniczych w brzmieniu, ustalonem obwieszczeniem pruskiego Ministra dla Handlu i Przemysłu z dnia 17 czerwca 1912 r. (Zbiór Ustaw Pruskich str. 137 i nast.), będzie rozciągnięta na obszary Rzeczypospolitej, w których żadna z tych ustaw nie obowiązuje. Terminy rozciągnięcia jej na poszczególne powiaty lub województwa będą ustalone rozporządzeniem Rady Ministrów na wniosek Ministra Pracy i Opieki Społecznej.
Zobowiązania Rządu Polskiego do udzielania świadczeń ubezpieczenia w bractwach górniczych (w kasach brackich), określone w art. 8 ustawy z dnia 19 grudnia 1923 r. o wykonaniu decyzji Rady Ligi Narodów z dnia 17 lipca 1922 r. (Dz. U. R. P. z r. 1924 Nr. 7, poz. 63), ciążyć będą w całości na Skarbie Państwa.
Powyższe świadczenia wypłaca Ubezpieczalnia Krajowa w Poznaniu na rachunek Skarbu Państwa.
Rozrachunek między Skarbem Państwa a Ubezpieczalnią Krajową w Poznaniu następuje w ciągu 3 miesięcy po upływie każdego roku budżetowego, jednakże Ubezpieczalnia Krajowa otrzymuje na powyższy cel miesięczne zaliczki w wysokości, ustalonej przez Ministra Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Skarbu.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, a na obszarze cieszyńskiej części województwa śląskiego z dniem ogłoszenia oświadczenia Prezesa Rady Ministrów o wyrażeniu zgody na nie Sejmu Śląskiego; z tym dniem tracą moc obowiązującą przepisy sprzeczne z rozporządzeniem niniejszem.
| Identyfikator: | Dz.U.1928.36.339 |
| Rodzaj: | rozporządzenie z mocą ustawy |
| Tytuł: | Zmiana niektórych przepisów prawnych, dotyczących ubezpieczenia w bractwach górniczych. |
| Data aktu: | 1928-03-22 |
| Data ogłoszenia: | 1928-03-24 |
| Data wejścia w życie: | 1928-03-24 |