Czechosłowacja-Polska. Układ w sprawie wymiany akt po byłych władzach wojskowych austrjackich, węgierskich i austro-węgierskich. Warszawa.1927.02.08.

UKŁAD
pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką w sprawie wymiany akt po byłych władzach wojskowych austriackich, węgierskich i austro-węgierskich, podpisany w Warszawie, dnia 8 lutego 1927 r.

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

MY, IGNACY MOŚCICKI,

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

Wszem wobec i każdemu zosobna, komu o tem wiedzieć należy, wiadomem czynimy:

Dnia ósmego lutego tysiąc dziewięćset dwudziestego siódmego roku podpisany został w Warszawie pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Czeskosłowackiej układ w sprawia wymiany akt po byłych władzach wojskowych austrjackich, węgierskich i austro-węgierskich, o następującem brzmieniu dosłownem:

UKŁAD

pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką w sprawie wymiany akt po byłych władzach wojskowych austrjackich, węgierskich i austro-węgierskich.

Artykuł  1.

Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Czeskosłowackiej zobowiązują się wydać sobie nawzajem i bez odszkodowania wszelkiego rodzaju akta byłych austrjackich, węgierskich i austro-węgierskich władz wojskowych, znajdujące się w ich posiadaniu gdziekolwiek bądź na ich terytorjum i odnoszące się do obywateli drugiej Strony Umawiającej się albo do objektów, położonych na ich terytorjum.

Obojętną jest okoliczność, czy akta te były w posiadaniu Państwa już przed przewrotem, czy też dostały się w jakikolwiek sposób w jego posiadanie po przewrocie państwowym.

Chodzi tu szczególnie o:

I. Akta osobowej

a)
główne karty ewidencyjne wszystkich rodzajów oficerów i szeregowych,
b)
listy kwalifikacyjne (konduitowe) oficerów (podoficerów) oraz wyciągi z notatek o karach dyscyplinarnych oficerów i szeregowych,
c)
certyfikaty o dobrowolnym obowiązku dłuższej służby i wykazy innego rodzaju,
d)
akta superrewizyjne, historje chorób, świadectwa lekarskie, szpitalne karty adnotacyjne, orzeczenia lekarskie i t. d.,
e)
wyciągi z metryk urodzenia, ślubów, śmierci, prowadzonych przy urzędach wojskowych,
f)
pomocniczy materjał poborowy (t. j. spisy i protokóły poborowe), pomocniczy materjał ewidencyjny (t. j. protokóły ewidencyjne gażystów i szeregowych, i to powiatowych komend uzupełnień i oddziałów macierzystych) i inne materjały pomocnicze tego rodzaju, odnoszące się do byłego pospolitego ruszenia, jak karty przeglądu, karty adnotacyjne, karty ewidencyjne o pobycie, protokóły prezentacyjne przeglądanych osób pospolitego ruszenia i materjał ewidencyjny byłego pospolitego ruszenia,
g)
emerytalne akta oficerów i szeregowych, względnie wdów i sierot po nich,
h)
książki inwalidzkie,
i)
akta karne byłych sądów wojskowych (garnizonowych, polowych i etapowych), o ile nie tyczą się politycznej działalności w myśl art. 23, punkt b), drugie zdanie, umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką w sprawach prawnych i finansowych z dnia 23 kwietnia 1925 roku,
j)
akta formacyj uzupełniających, które były w czasie wojny przeniesione ze swoich okręgów uzupełnień, położonych na terytorjum jednej Strony Umawiającej się, na terytorjum drugiej Strony, o ile akta te znajdują się tam dotychczas,
k)
spisy i daty, o których, jest mowa w art. 172 Traktatu Pokojowego w Saint Germain i w art. 165 Traktatu Pokojowego w Trianon, z odnośnemi kartami śmierci i kartami ewidencyjnemi oraz szkicami cmentarzy. Jeżeli są do dyspozycji daty i wymienione dokumenty obywateli drugiego Państwa, którzy zostali pochowani na terytorjum innych państw, zostaną one również wydarte i dołączą się do nich odnośne szkice cmentarzy.

II. Akta rzeczowe:

a)
plany i projekty koszar i innych wojskowych budynków i gruntów z odnośnemi aktami, o ile dotyczą objektów wojskowych, oraz ewentualne elaboraty, opracowane przez były zarząd wojskowy dla urządzeń minowych na objektach komunikacyjnych, położonych na terytorjum drugiej Umawiającej się Strony,
b)
akta, odnoszące się do zgłaszania i likwidacji pretensyj, uzasadnionych przez postanowienia ustany poz. 236/1912 Dziennika Ustaw Rzeszy Austrjackiej i węgierskiego ustawowego artykułu LXVIII z 1912 r. o świadczeniach wojennych,
c)
akta, odnoszące się do funduszów i fundacyj wojskowych, które przypadły jednej z Umawiających się Stron.

III. Akta ad I) i II) zostaną wydane ze wszystkiemi załącznikami (jak z metrykami chrztu, świadectwami przynależności gminnej, obliczeniami i t. p.).

Artykuł  2.

Obowiązek wzajemnego wydania ogranicza się do wojskowego materjału aktowego, powstałego w czasie od dnia 1 stycznia 1890 r. do dnia 28 października 1918 r.

Z czasu od dnia 1 maja 1848 r. do dnia 31 grudnia 1889 roku zostaną wydane wszystkie przynależne priora.

Artykuł  3.

Obie Umawiające się Strony zobowiązują się nawzajem, iż poczynią starania, żeby cały wojskowy materjał aktowy, o którym mówi niniejszy układ, został utrzymany nieuszczuplony i żeby bez wiedzy i zgody drugiej Umawiającej się Strony żaden dział tego materjału nie był brakowany albo w jakikolwiek bądź sposób pozbyty czy zniszczony.

Artykuł  4.

Obie Umawiające się Strony zobowiązują się wzajemnie:

a)
iż zbadają swoje archiwa, registratury, biura oraz inne miejsca, przeznaczone do przechowywania wojskowego materjału aktowego, o którym jest wzmianka w art. 1,
b)
iż przygotują do wysłania materjał, który ma zostać wydany według postanowień niniejszego układu,
c)
iż rozpoczną go wysyłać najpóźniej do sześciu miesięcy od dnia, w którym niniejszy układ wejdzie w życie,
d)
iż dołączą do każdej przesyłki spis, zawierający nazwiska osób, względnie nazwy rzeczy, których dokumenty przesyłają, oraz rodzaj dokumentów,
e)
iż wydadzą sobie na osobne żądanie w czasie jak najkrótszym pojedyncze akta, do których mają w myśl niniejszego układu prawo i których śpiesznie potrzebują, zatem poza normalnym trybem wykonywania generalnej wymiany, określonym w punktach a) - d) niniejszego artykułu.
Artykuł  5.

Wydzielenie wojskowych akt osobowych przeprowadzi się podług przynależności gminnej, wymienionej w danym dokumencie, o ile nie stwierdzono, iż osoba, której dokument ten dotyczy, zmieniła później swoje obywatelstwo.

Artykuł  6.

a) Akta, dotyczące wyłącznie jednej z Umawiających się Stron, zostaną jej wydane w oryginale.

b) Akta, dotyczące jednocześnie obu Umawiających się Stron, pozostaną u dotychczas posiadającej je Strony, a Państwo drugie otrzyma ich uwierzytelniony odpis. Koszta odpisywania i uwierzytelnienia ponosi Strona, która odpis sporządziła.

Akta obszerne (naprz. karne i t. p.), których odpisywanie wymagałoby wiele pracy i czasu, wypożyczy się w oryginale na potrzebny okres czasu, co do którego porozumieją się oba Rządy w każdym poszczególnym wypadku.

c) Akta, odnoszące się także do zarządu trzeciego państwa, pozostaną w posiadaniu tego z Umawiających się Państw, które je dotychczas posiada, dopóki Państwo zainteresowane nie zawrze z niem umowy o rozdziale akt, względnie nie wyrazi zgody na oddanie akt Państwu, żądającemu ich wydania.

Na żądanie jednak akta tego rodzaju zostaną wzajemnie przesłane w uwierzytelnionym odpisie lub wypożyczone w oryginale według zasad, wymienionych w punkcie b) niniejszego artykułu.

Artykuł  7.

Rozdział akt według postanowień art. 1-6 niniejszego układu mają przeprowadzić naczelne władze wojskowe obu Umawiających się Stron.

Organami odbiorczemi są przedstawiciele dyplomatyczni lub ze względów praktycznych po wzajemnem porozumieniu wyznaczeni do tego przedstawiciele konsularni.

Materjał wydaje się stopniowo w miarę jego zgromadzenia.

Do przewiezienia i wywozu wojskowego materjału aktowego stosują się postanowienia punktu b) art. 27 umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką w sprawach prawnych i finansowych z dnia 23 kwietnia 1925 r.

Artykuł  8.

Układ niniejszy będzie obowiązywał do czasu, kiedy oba Rządy wzajemnie oświadczą, iż wymiana wojskowego materjału aktowego jest ukończona.

Artykuł  9.

Różnice zdań, o ileby się zdarzyły, zostaną załatwione przez porozumienie obu wojskowych władz naczelnych. W razie niedojścia do porozumienia tą drogą, postępować się będzie według postanowień części IX umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką w sprawach prawnych i finansowych z dnia 23 kwietnia 1925 r.

Artykuł  10.

Układ niniejszy wejdzie w życie w dniu trzydziestym po wymianie dokumentów ratyfikacyjnych, która odbędzie się w Pradze.

Sporządzono w Warszawie, dnia 8 lutego 1927 r. w dwóch jednobrzmiących oryginałach, każdy w języku polskim i czeskosłowackim; oba teksty są autentyczne.

Zaznajomiwszy się z powyższym układem, uznaliśmy go i uznajemy za słuszny zarówno w całości, jak i każde z zawartych w nim postanowień; oświadczamy, że jest przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony i przyrzekamy, że będzie niezmiennie zachowywany.

Na dowód czego wydaliśmy Akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1928.10.73

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Czechosłowacja-Polska. Układ w sprawie wymiany akt po byłych władzach wojskowych austrjackich, węgierskich i austro-węgierskich. Warszawa.1927.02.08.
Data aktu: 08/02/1927
Data ogłoszenia: 04/02/1928
Data wejścia w życie: 06/02/1928