Lichwa pieniężna.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRÓW: SKARBU I SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 7 września 1926 r.
o lichwie pieniężnej.

Na mocy §§ 2, 4, 5, 8 i 10 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 czerwca 1924 r. o lichwie pieniężnej (Dz. U. R. P. № 56 poz. 574) oraz art. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1926 r. dotyczącej przedłużenia mocy obowiązującej tego rozporządzenia (Dz. U. R. P. № 62 poz. 372) zarządza się co następuje:
§  1.
Przedsiębiorstwa, trudniące się czynnościami bankowemi, obowiązane są przedstawić właściwym izbom skarbowym najpóźniej do dnia 5 każdego miesiąca wykazy:
a)
najwyższych wymawianych i pobieranych procentów i prowizyj:

1. przy dyskoncie weksli,

2. na rachunkach debetowych otwartego kredytu,

3. od pożyczek terminowych,

4. od pożyczek na zastaw papierów wartościowych i towarów,

5. od pożyczek na zastaw ruchomości z wyjątkiem papierów wartościowych i towarów, przyczem należy podać osobno wysokość wynagrodzenia pobieranego za ubezpieczenie ruchomości, ich przechowanie i szacowanie,

6. od gwarancyj udzielanych z tytułu eksportu,

7. od gwarancyj udzielanych w formie indosu na wekslu i innych;

b)
najwyższych opłat pobieranych jednorazowo przy czynnościach:

1. inkasa,

2. zleceń giełdowych,

3. wystawianych zaświadczeń walutowych,

4. wydania akredytywy.

Za datą przedstawienia uważaną będzie również data nadania na pocztę listu poleconego z wykazem.

§  2. 1
Korzyści majątkowe, osiągane przy czynnościach kredytowych, wyszczególnionych w wykazach w myśl poprzedniego paragrafu, nie mogą przekraczać 12% w stosunku rocznym.

Przepis zawarty w ustępie 1 niniejszego paragrafu nie obejmuje zwrotu kosztów porta, damna i opłat stemplowych, raz nie obejmuje prowizji obrotowej na rachunkach otwartego kredytu i bieżących, która jednakże nie może przekraczać 1/4% kwartalnie, od większej strony obrotu po potrąceniu salda i pozycyj frankowanych. Przy pożyczkach na zastaw ruchomości z wyjątkiem papierów wartościowych i towarów, korzyści majątkowe nie mogą przekraczać 12% w stosunku rocznym tytułem procentów i prowizji od udzielanych pożyczek oraz aż do odwołania 1% miesięcznie od sumy udzielanych pożyczek tytułem wynagrodzenia za ubezpieczenie przedmiotów zastawu, ich przechowanie i szacowanie.

§  3. 2
Umowy o pożyczki pieniężne, zawarte przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, w których wymówione korzyści majątkowe ponad normy, przewidziane § 2 niniejszego rozporządzenia, nie zostały pobrane przed tym terminem, ulegają wykonaniu w ten sposób, że korzyści te mogą być pobrane w umówionej wysokości za czas do najbliższego terminu ich płatności. Termin ten nie może przekraczać daty 31 grudnia 1927 r.
§  4.
Izby skarbowe nie później niż w dniu 10 każdego miesiąca odsyłają otrzymane wykazy wraz z odpowiednim spisem do Ministerstwa Skarbu. Jednocześnie izby nadsyłają listę instytucyj bankowych, które wymienionych wykazów w terminie nie nadesłały.
§  5.
Kontrola nad wykonaniem przepisów zawartych w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 czerwca 1924 r. o lichwie pieniężnej (Dz. U. R. P. № 56 poz. 574) oraz w rozporządzeniu niniejszem przez spółdzielnie, trudniące się. czynnościami bankowemi i należące do związków rewizyjnych (art. 68 i 70 ustawy z dnia 29 października 1920 r. o spółdzielniach Dz. U. R. P. № 111 poz. 733), może być na podstawie rozporządzenia Ministra Skarbu powierzona związkom rewizyjnym.
§  6.
Spółdzielnie należące do tych związków rewizyjnych, które uzyskały prawo kontroli na podstawie § 5 niniejszego rozporządzenia, czynią zadość obowiązkowi, przewidzianemu w § 1 tegoż rozporządzenia, przedstawiając wykazy w oznaczonym terminie właściwym związkom rewizyjnym.

W razie stwierdzonego przekroczenia przepisów zawartych w §§ 1 i 2 niniejszego rozporządzenia związek rewizyjny obowiązany jest zawiadomić o tem właściwą władzą skarbową II instancji.

§  7.
Winni przekroczenia przepisu zawartego w § 2 niniejszego rozporządzenia ulegają karze, przewidzianej w § 6 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 czerwca 1924 r. o lichwie pieniężnej (Dz. U. R. P. № 56 poz. 574).
§  8.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie Z dniem ogłoszenia. Jednocześnie traci moc rozporządzenie Ministrów: Skarbu i Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1924 r. (Dz. U. R. P. № 99 poz. 922) i z dnia 30 czerwca 1926 r. (Dz. U. R. P. № 64 poz. 381).
1 § 2:

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 1926 r. (Dz.U.26.127.746) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 2 stycznia 1927 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 28 lutego 1927 r. (Dz.U.27.22.173) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 11 marca 1927 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 9 kwietnia 1927 r. (Dz.U.27.40.359) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 maja 1927 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 30 maja 1927 r. (Dz.U.27.53.469) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 czerwca 1927 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 26 listopada 1927 r. (Dz.U.27.109.931) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 grudnia 1927 r.

2 § 3:

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 1926 r. (Dz.U.26.127.746) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 2 stycznia 1927 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 28 lutego 1927 r. (Dz.U.27.22.173) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 11 marca 1927 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 9 kwietnia 1927 r. (Dz.U.27.40.359) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 maja 1927 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 30 maja 1927 r. (Dz.U.27.53.469) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 czerwca 1927 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 26 listopada 1927 r. (Dz.U.27.109.931) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 grudnia 1927 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1926.95.556

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Lichwa pieniężna.
Data aktu: 07/09/1926
Data ogłoszenia: 21/09/1926
Data wejścia w życie: 21/09/1926