Regulamin procesowy Trybunału Rozjemczego dla spraw amnestyjnych na górnośląskim obszarze plebiscytowym uchwalonego przez tenże Trybunał na zasadzie postanowień ust. 4, § 2, art. 1 polsko-niemieckiego układu w przedmiocie amnestji na górnośląskim obszarze plebiscytowym, podpisanego w Opolu dnia 21 czerwca 1922 roku, a zatwierdzonego ustawą z dnia 27 lipca 1922 r.

OŚWIADCZENIE RZĄDOWE
z dnia 6 maja 1925 r.
w sprawie regulaminu procesowego Trybunału Rozjemczego dla spraw amnestyjnych na górnośląskim obszarze plebiscytowym uchwalonego przez tenże Trybunał na zasadzie postanowień ust. 4, § 2, art. 1 polsko-niemieckiego układu w przedmiocie amnestji na górnośląskim obszarze plebiscytowym, podpisanego w Opolu dn. 21 czerwca 1922 roku (Dz. U R. P. № 83 poz. 743), a zatwierdzonego ustawą z dn. 27 lipca 1922 r. (Dz. U. R. P. № 65 poz. 581).

Podaje się niniejszem do wiadomości, że w wykonaniu ust. 4, § 2, art. 1 polsko-niemieckiego układu w przedmiocie amnestji na górnośląskim obszarze plebiscytowym, podpisanego w Opolu dnia 21 czerwca 1922 r., Stały Trybunał Rozjemczy dla spraw amnestyjnych na górnośląskim obszarze plebiscytowym uchwalił następujące zasady, których w postępowaniu przed nim należy przestrzegać:
Stały Trybunał Rozjemczy dla spraw amnestyjnych na górnośląskim obszarze plebiscytowym uchwalił na zasadzie przepisów ustępu 4, § 2, art. 1 układu polsko-niemieckiego w przedmiocie amnestji na górnośląskim obszarze plebiscytowym z dnia 21 czerwca 1922 r. (Dz. U. R. P. № 83 poz. 743) następujące zasady, których w postępowaniu przed nim należy przestrzegać:
§  1.
Postępowanie przed Trybunałem Rozjemczym zostaje wdrożone, skoro Minister Sprawiedliwości Rzeszy Niemieckiej lub też polski Minister Sprawiedliwości złoży o to wniosek na piśmie u Sędziego Rozjemczego, ustanowionego przez swój Rząd. Do wniosku powinno się dołączyć pięć odpisów.

Ministerstwo Sprawiedliwości może złożyć wniosek bądźto bezpośrednio, bądżteż przez pełnomocnika, mianowanego stale albo dla sprawy poszczególnej.

Sędzia Rozjemczy, u którego wniosek złożono, udziela go wraz z czterema odpisami Sędziemu Rozjemczemu, ustanowionemu przez Państwo drugie.

Wniosek może być cofnięty każdego czasu.

§  2.
Kierownictwo w postępowaniu i prowadzenie akt należy do Sędziego Rozjemczego tego Państwa, w którego sądach sprawa karna się toczyła.
§  3.
Zainteresowane Rządy lub też ich pełnomocnicy składają poza rozprawą ustną swe dalsze wnioski i wywody na piśmie wraz z pięcioma odpisami za pośrednictwem Sędziego Rozjemczego własnego Państwa. Na posiedzeniach Trybunału Rozjemczego rządy mogą poruczyć swe zastępstwo pełnomocnikowi.
§  4.
Posiedzenia Trybunału Rozjemczego odbywają się w Bytomiu, w Berlinie lub w Katowicach. Są one niejawne. O posiedzeniu i o sprawach, które na niem będą rozpatrywane, otrzymują zainteresowane Ministerstwa Sprawiedliwości lub ich pełnomocnicy zawiadomienie od Sędziego Rozjemczego własnego Państwa. Do posiedzeń należy przybrać protokólanta, władającego językiem niemieckim i polskim.
§  5.
Przeprowadzenie dowodu zarządza Trybunał Rozjemczy. Przy przeprowadzeniu dowodu mogą być obecni: drugi Sędzia Rozjemczy i pełnomocnicy zainteresowanych Ministerstw Sprawiedliwości. O terminie należy ich zawiadomić; w szczególności Ministerstwa Sprawiedliwości lub ich pełnomocnicy otrzymują zawiadomienie za pośrednictwem Sędziego Rozjemczego swojego Państwa. Osobom uprawnionym do obecności przysługuje prawo zadawania pytań świadkom i biegłym. Przesłuchanie świadków i biegłych odbywa się z reguły pod przysięgą. Ministerstwa Sprawiedliwości lub ich pełnomocnicy otrzymują odpis protokółu za pośrednictwem Sędziego Rozjemczego swego Państwa.
§  6.
Trybunał Rozjemczy może zarówno niemieckie i polskie sądy i prokuratury wzywać o udzielenie mu pomocy prawnej. Wezwanie to przesyła właściwej władzy Sędzia Rozjemczy tego Państwa, na którego obszarze czynność, stanowiąca przedmiot wezwania o udzielenie pomocy prawnej, ma być wszczęta.
§  7.
Rozstrzygnięcie Trybunału Rozjemczego ustala się na piśmie; Sędziowie Rozjemczy winni je podpisać. Zainteresowanym Ministerstwom Sprawiedliwości lub ich pełnomocnikom należy przesłać wierzytelne odpisy za pośrednictwem Sędziego Rozjemczego swego Państwa. Skazanego należy o rozstrzygnięciu zawiadomić.
§  8.
Wydatki dla własnego Sędziego Rozjemczego wraz i. ewentualnemi kosztami podróży ponosi każde Państwo osobno.

Powstałe przez postępowanie wydatki w gotówce, w szczególności koszty, powstałe przez przeprowadzenie dowodu, jako też wydatki ewentualnie przybranego neutralnego Sędziego Rozjemczego ponoszą zainteresowane Państwa wspólnie. Pokryte będą narazie przez Państwo, którego sądy rozstrzygnęły; po ukończeniu postępowania drugie Państwo winno zwrócić połowę kosztów.

§  9.
Po ukończeniu postępowania należy akta Trybunału Rozjemczego udzielić Trybunałowi Rozjemczemu dla Górnego Śląska, z prośbą o ich przechowanie.
§  10.
Pozatem mają odpowiednie zastosowanie przepisy postępowania karnego, o ile one w obu częściach Górnego Śląska w sposób równobrzmiący obowiązują. W przedmiocie języka urzędowego ma odpowiednie zastosowanie przepis art. 43 Regulaminu procesowego Trybunału Rozjemczego dla Górnego Śląska.
§  11.
Niniejszy Regulamin procesowy ma być ogłoszony w Dzienniku Ustaw Rzeszy Niemieckiej i w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Regulamin stosuje się od dnia jego wydania do spraw, które w Trybunale Rozjemczym zawisły.

Stały Trybunał Rozjemczy dla spraw amnestyjnych na górnośląskim obszarze plebiscytowym.

Bytom, dnia 12 marca 1925 r.

Polski Sędzia Rozjemczy:

(-) Kałużniacki

Berlin, dnia 7 marca 1925 r.

Niemiecki Sędzia Rozjemczy:

(-) O. Hartung

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1925.54.390

Rodzaj: Oświadczenie rządowe
Tytuł: Regulamin procesowy Trybunału Rozjemczego dla spraw amnestyjnych na górnośląskim obszarze plebiscytowym uchwalonego przez tenże Trybunał na zasadzie postanowień ust. 4, § 2, art. 1 polsko-niemieckiego układu w przedmiocie amnestji na górnośląskim obszarze plebiscytowym, podpisanego w Opolu dnia 21 czerwca 1922 roku, a zatwierdzonego ustawą z dnia 27 lipca 1922 r.
Data aktu: 06/05/1925
Data ogłoszenia: 28/05/1925
Data wejścia w życie: 28/05/1925