Rzesza Niemiecka-Polska. Układ w przedmiocie praw członków i urzędników wspólnego Naczelnego Komitetu Kolei Górnośląskich. Warszawa.1924.02.23.

POLSKO-NIEMIECKI UKŁAD
w przedmiocie praw członków i urzędników wspólnego Naczelnego Komitetu Kolei Górnośląskich, podpisany w Warszawie, dnia 23 lutego 1924 r.

(Ratyfikowany zgodnie z ustawą z dnia 9 lipca 1924 r.-Dz. U. R. P. № 61 poz. 610).

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

MY, STANISŁAW WOJCIECHOWSKI,

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

Wszem wobec i każdemu zosobna, komu o tem wiedzieć należy, wiadomem czynimy:

Dnia dwudziestego trzeciego lutego tysiąc dziewięćset dwudziestego czwartego roku w Warszawie został podpisany Układ pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Rzeszy Niemieckiej w przedmiocie praw członków i urzędników wspólnego Naczelnego Komitetu Kolei Górnośląskich o dosłownem brzmieniu następującem:

Polsko-Niemiecki Układ w przedmiocie praw członków i urzędników wspólnego naczelnego Komitetu Kolei Górnośląskich.

Polska i Niemcy, powodowane chęcią uregulowania praw członków i urzędników wspólnego Naczelnego Komitetu Kolei Górnośląskich (artykuły 396, 397 polsko-niemieckiej Konwencji Górnośląskiej, zawartej w Genewie dnia 15 maja 1922 r.), mianowały do odnośnych rokowań swymi pełnomocnikami:

POLSKA:

Wicemarszałka Sejmu Dr. Zygmunta Seydę,

NIEMCY:

Posła Dr. Paul Eckardt,

Prezydenta Policji Dr. Gottfried Schwendy.

którzy, po wzajemnej wymianie pełnomocnictw i uznaniu ich formy za dobrą i należytą, zawarli następujący układ:

Artykuł  1.

Każde z układających się Państw zapewnia dyplomatyczne przywileje i ulgi członkowi Naczelnego Komitetu Kolei Górnośląskich, przynależnemu do drugiego Państwa.

Artykuł  2.

Członkowie i urzędnicy Naczelnego Komitetu, jako też członkowie ich rodzin, żyjący z nimi we wspólnem gospodarstwie domowem, korzystają, mieszkając na obszarze Państwa, do którego nie przynależą, narówni z obywatelami tego Państwa, z urządzeń publicznych przeznaczonych dla miejsc ich zamieszkania, a zwłaszcza z instytucyj powszechnej ochrony prawnej, kościelnych i szkolnych, oraz opieki w dziedzinie uregulowania spraw mieszkaniowych i aprowizacyjnych.

Artykuł  3.

Przepisy wyjątkowe, dotyczące cudzoziemców, nie mają zastosowania do członków i urzędników Naczelnego Komitetu.

Artykuł  4.
(1)
Członkowie i urzędnicy Naczelnego Komitetu, przynależni do jednego z układających się Państw, otrzymają od Rządu drugiego Państwa dowody tożsamości, uprawniające ich do przekraczania granicy baz paszportu lub innego dokumentu i do przebywania, w części obszaru plebiscytowego, należącej do drugiego Państwa. W razie ewentualnych podróży służbowych poza obszar plebiscytowy mają być im wydawane potrzebne wizy bezpłatnie.
(2)
O ile członkowie rodziny polskiego członka i polskich urzędników Naczelnego Komitetu nie mają prawa żądania karty legitymacyjnej już na podstawie przepisów Konwencji Górnośląskiej, otrzymają oni takąż kartę, mimo to przy analogicznem zastosowaniu artykułu 270 wspomnianej Konwencji.
Artykuł  5.

Urzędnicy Naczelnego Komitetu korzystają w razie służbowego pobytu nu obszarze Państwa, do którego nie przynależą:

1)
ze zwolnienia od wszystkich opłat i podatków od poborów służbowych oraz innego wynagrodzenia, które otrzymują za swą działalność urzędową przy Naczelnym Komitecie, z wyjątkiem podatków komunalnych i kościelnych, oraz opłat szkolnych,
2)
ze zwolnienia od wszelkiego rodzaju świadczeń publiczno-prawnych, osobistych i rzeczowych,
3)
ze zwolnienia od sądownictwa zwykłego, o ile chodzi o ich służbową działalność, oraz od aresztu śledczego, chyba że idzie o ściganie zbrodni,
4)
ze zwolnienia od obowiązku składania świadectwa co do wydarzeń, odnoszących się do ich urzędowej działalności, o ile Naczelny Komitet nie zezwoli na złożenie świadectwa.
Artykuł  6.
(1)
Polscy urzędnicy Naczelnego Komitetu korzystają z wolności od niemieckich ceł wwozowych od wszystkich przedmiotów, przeznaczonych dla ich osobistego lub urzędowego użytku lub zużycia, a sprowadzonych z Polski, oraz z wolności od niemieckich opłat wywozowych od wymienionych powyżej przedmiotów, które po użyciu odesłane zostaną zpowrotem do Polski. Zakazy przywozu i wywozu układających się Państw nie będą stosowane do tych przedmiotów w powyższym zakresie. Odprawa celna przedmiotów, co do których ulgi te będą wymagane, odbywa się w urzędzie celnym służbowej siedziby urzędnika, który, domagając się ulgi, winien przedłożyć pisemne zaświadczenie polskiego członka Naczelnego Komitetu. Układające się Państwa zastrzegają sobie zarządzenia dalszych środków nadzorczych w razie potrzeby na podstawie wzajemnego porozumienia się.
(2)
Zwolnienie od cła i opłat, przewidziane w ustępie pierwszym, rozciąga się takie na przedmioty, przeznaczone do osobistego użytku tych członków rodziny urzędników, którzy pozostają z nimi we wspólnem gospodarstwie domowem.
Artykuł  7.

Układ niniejszy winien być ratyfikowany i dokumenty ratyfikacyjne winne być wymienione możliwie najrychlej. Układ wchodzi w życie z dniem wymiany dokumentów ratyfikacyjnych.

Na dowód tego pełnomocnicy układ niniejszy podpisali i opatrzyli swemi pieczęciami.

Sporządzono w podwójnym pierwopisie, po jednym w języku polskim i niemieckim.

W Warszawie, dnia dwudziestego trzeciego lutego, tysiąc dziewięćset dwudziestego czwartego roku.

(L. S.) (-) Dr. Zygmunt Seyda

(L. S.).(-) Dv. Paul Eckardt

(L. S.) (-) Dr. Gottfried Schwendy

Zaznajomiwszy się z powyższym Układem uznaliśmy go i uznajemy za słuszny zarówno w całości, jak i każde z zawartych w nim postanowień, oświadczamy, że jest przyjęty, ratyfikowany i zatwierdzony i przyrzekamy, że będzie ściśle stosowany.

Na dowód czego wydaliśmy akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

W Warszawie, dnia 4 maja 1925 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1925.108.769

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Rzesza Niemiecka-Polska. Układ w przedmiocie praw członków i urzędników wspólnego Naczelnego Komitetu Kolei Górnośląskich. Warszawa.1924.02.23.
Data aktu: 23/02/1924
Data ogłoszenia: 28/10/1925
Data wejścia w życie: 03/10/1925