Zakłady naukowe i egzaminy szkolne wystarczające do osiągnięcia stanowiska w państwowej służbie cywilnej.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 25 czerwca 1924 r.
o zakładach naukowych i egzaminach szkolnych wystarczających do osiągnięcia stanowiska w państwowej służbie cywilnej.

Na mocy art. 11 i 119 ustawy z dnia 17 lutego 1922 r. o państwowej służbie cywilnej (Dz. U. R. P. № 21 poz. 164) zarządza się co następuje:
§  1.
Za zakłady naukowe wyższe w rozumieniu ustawy o państwowej służbie cywilnej uważa się:
a)
zakłady naukowe, objęte ustawą z dnia 13 lipca 1920 r. o szkołach akademickich (Dz. U. R. P. № 72 poz. 494) tudzież te, na które w drodze późniejszych aktów ustawowych zostały rozciągnięte przepisy ustawy

0 szkołach akademickich,

b) 1
Seminarja duchowne diecezjalne: we Lwowie (grecko-katolickie), Pelplinie, Płocku, Poznaniu, Przemyślu (rzymsko-katolickie i grecko-katolickie), Stanisławowie (grecko-katolickie), Tarnowie i Włocławku,
c)
wyższe uczelnie zagraniczne, których dyplomy i świadectwa z ukończenia w nich nauk uznane będą w przepisanym trybie (nostryfikowane) za równoważne z dyplomami i świadectwami szkół akademickich, objętych powołanemi wyżej w ustępie a) ustawami.
d) 2
Wyższa Szkoła Wojenna w Warszawie, Wyższa Szkoła Intendentury w Warszawie, École Supérieure de Guerre w Paryżu, École Supérieure d'Intendance, względnie Stage d'Intendance w Paryżu, École Navale w Brest.
§  2.
Za zakłady naukowe średnie w rozumieniu ustawy o państwowej służbie cywilnej uważa się:
a)
państwowe i prywatne z prawami szkół państwowych: ośmioklasowe szkoły średnie ogólnokształcące, siedmioklasowe szkoły realne na terenie b. zaboru austrjackiego, seminarja duchowne prawosławne i rzymsko-katolickie z wyjątkiem wyszczególnionych w ustępie b) § 1 niniejszego rozporządzenia, seminarja nauczycielskie oraz wszelkiego rodzaju kursa uznane przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego za równoważne z seminarjami nauczycielskiemi, szkoły zawodowe, których kurs nauki łącznie z nauką elementarną, pobieraną w szkole powszechnej lub pobieraną częściowo w szkole powszechnej i częściowo w szkole ogólnokształcącej trwa conajmniej lat 9, z. czego w zawodowej szkole conajmniej lat 2;
b)
na terenie b. zaboru austriackiego i rosyjskiego do roku szkolnego 1918/19 włącznie, a. na terenie b. zaboru pruskiego do roku szkolnego 1919/20 włącznie tudzież na innych terenach państw zaborczych (Austrji, Niemiec i Rosji) do terminów wyżej wskazanych: państwowe i prywatne z prawami szkół państwowych gimnazja męskie i źeńskie 8-klasowe i 7-klasowe gimnazja realne, zreformowane gimnazja realne, wyższe szkoły realne i szkoły realne 7-klasowe, szkoły handlowe siedmioklasowe, szkoły zawodowe średnie, seminarja rzymsko-katolickie i prawosławne na terenie b. zaboru rosyjskiego, wreszcie tylko na terenach wchodzących obecnie w skład Państwa Polskiego: prywatne szkoły średnie ośmio- i siedmioklasowe.
§  3.
Za egzaminy wystarczające przy wykształceniu wyższem uważa się uzyskanie:
a) 3
przy studjach teologicznych: absolutorium z całkowitego (czteroletniego) kursu nauk na jednym z wydziałów teologicznych uniwersytetów lub w seminarjach duchownych wyszczególnionych w ust b) § 1 niniejszego rozporządzenia, a nadto na wydziałach: teologicznym i prawa kanonicznego Uniwersytetu Lubelskiego
b)
przy studjach prawniczych: 1) świadectwa z trzech egzaminów rządowych: prawno-historycznego, sądowego i politycznego, złożonych przed jedną z komisji egzaminacyjnych przy uniwersytetach, 2) świadectwa z egzaminu końcowego na wydziałach prawnych uniwersytetów, 3) dyplomu magistra praw w jednym z uniwersytetów, 4) dyplomu magistra ekonomji w uniwersytecie poznańskim, 5) świadectwa z końcowego egzaminu państwowego dla absolwentów nauk prawnych uniwersytetów obcych, otrzymanego na wydziale prawa i nauk politycznych Uniwersytetu Warszawskiego lub na wydziale prawa i nauk społecznych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie,
c)
przy studjach lekarskich: 1) dyplomu lekarza, w jednym z uniwersytetów, 2) dyplomu doktora wszech nauk lekarskich w jednym z uniwersytetów, 3) świadectwa z końcowego egzaminu lekarskiego, złożonego przed komisją egzaminacyjną przy Uniwersytecie Warszawskim przez absolwentów, pochodzących z ziem polskich b. cesarstwa niemieckiego, którzy studja lekarskie odbywali w uniwersytetach niemieckich, 4) świadectwa uzupełniającego egzaminu lekarskiego, złożonego przed komisją egzaminacyjną przy uniwersytecie warszawskim, 5) dyplomu lekarskiego zagranicą, uznanego w myśl rozporządzenia Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w porozumieniu z Ministrem Zdrowia Publicznego z dnia 14 kwietnia 1922 r. (Dz. U. R. P. № 30 poz. 251),
d)
przy studjach filozoficznych: 1) świadectwa z egzaminu naukowego na nauczyciela szkół średnich, złożonego przed jedną z państwowych komisji egzaminacyjnych, 2) dyplomu doktora filozofji w jednym z uniwersytetów,
e)
przy studjach politechnicznych: 1) dyplomu inżyniera: dróg i mostów, hydrotechnika, mechanika, chemika lub mierniczego w politechnice warszawskiej lub lwowskiej, 2) dyplomu inżyniera elektryka, lub architekta dyplomowanego w politechnice warszawskiej, 3) dyplomu inżyniera elektrotechnika, inżyniera architekta lub inżyniera meljoracyjnego w politechnice lwowskiej,
f)
przy studjach górniczych i hutniczych: dyplomu inżyniera hutnika lub górnika w Akademji Górniczej w Krakowie,
g)
przy studjach rolniczych: 1) świadectwa ukończenia czteroletniego kursu nauk na studjum rolniczem, względnie na wydziale rolniczym uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, 2) dyplomu inżyniera rolnika w politechnice Lwowskiej, 3) dyplomu inżyniera rolnika, leśnika lub ogrodnika w szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie,
h)
przy studjach weterynaryjnych: dyplomu lekarza weterynarji w Akademji Weterynaryjnej we Lwowie,
i)
przy studjach handlowych: dyplomu ukończenia wyższej szkoły Handlowej w Warszawie,
j)
przy studjach farmaceutycznych: matury gimnazjalnej, dyplomu magistra farmacji,
k)
przy studjach dentystycznych: matury gimnazjalnej i dyplomu lekarza-dentysty w Państwowym Instytucie Dentystycznym w Warszawie,
l)
świadectwa i dyplomu w jednym z wyższych zakładów naukowych odpowiadającego warunkom, wyszczególnionym w §§ 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lutego 1922 r. (Dz. U. R. P. № 22 poz. 183), jak również świadectwa względnie dyplomu, odpowiadającego warunkom wyszczególnionym w ustawie z dnia 21 września 1922 roku w przedmiocie tytułu inżyniera (Dz. U. R. P. № 90 poz. 823) tudzież w art. 5 ustępy: a), c), d), e), f), k), ustawy z dnia 26 września 1922 r., dotyczącej kwalifikacji zawodowych do nauczania w szkołach średnich ogólnokształcących i seminariach nauczycielskich państwowych i prywatnych (Dz. U. R. P. № 90 poz. 828).

Ponadto za posiadających wystarczające egzaminy, wymagane do osiągnięcia stanowiska I kategorji w państwowej służbie cywilnej, uważa się tych z pośród czynnych w chwili wydania niniejszego rozporządzenia funkcjonarjuszów, którzy na mocy ustaw uposażeniowych z dnia 13 lipca 1920 r. (Dz. U. R. P. № 65 poz. 429-435) i rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1922 r. (Dz. U. R. P. № 77 poz. 521) i z dnia 27 lutego 1923 r. (Dz. U. R. P. № 22 poz. 183) pobierali dodatki za studja wyższe, względnie na podstawie ustępu końcowego art. 100 ustawy z dn. 9 października 1923 r. o uposażeniu funkcjonarjuszów państwowych i wojska (Dz. U. R. P. № 116 poz. 924) uzyskali wyższy szczebel uposażenia.

§  4.
Za egzaminy wystarczające przy wykształceniu średniem ogólnokształcącem lub zawodowem uważa się uzyskanie świadectwa (atestatu) dojrzałości, albo świadectwa z całkowitego ukończenia kursu nauk, uprawniającego do studjów w charakterze słuchacza (studenta) zwyczajnego w zakładach naukowych, wskazanych w § 1 niniejszego rozporządzenia, albo też świadectwa ukończenia, względnie ostatecznego ukończenia szkoły średniej zawodowej i praktyki, o ile ta praktyka jest wymagana.
§  5.
Za wykształcenie, wystarczające do osiągnięcia stanowiska III kategorji w państwowej służbie cywilnej, uważa się ukończenie szkoły powszechnej, lub 3 klas szkoły średniej ogólno-kształcącej lub zawodowej.
§  6.
W wypadkach wątpliwych, nie objętych postanowieniami poprzednich paragrafów rozporządzenia niniejszego decyduje, jakiemu poziomowi wykształcenia (wyższe, średnie) odpowiada przedstawiony dowód z ukończenia szkoły lub złożenia egzaminów w kraju lub zagranicą. Rada Ministrów na wniosek Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
§  7.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i winno być stosowane również przy wykonaniu postanowień art. 116 ustawy o państwowej służbie cywilnej.

Sprostowania:

1)
W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1924 r. o zakładach naukowych i egzaminach szkolnych wystarczających do osiągnięcia stanowiska w państwowej służbie cywilnej (Dz. U. R. P. № 64, poz. 629), w § 2 punkt b, po wyrazach: "i szkoły realne 7-klasowe" należy dodać opuszczone wyrazy "seminarja nauczycielskie"
1 § 1 lit. b):

- zmieniona przez § 1 rozporządzenia z dnia 23 września 1925 r. (Dz.U.25.101.710) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 8 października 1925 r.

- zmieniona przez § 1 rozporządzenia z dnia 17 października 1927 r. (Dz.U.27.93.836) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 28 października 1927 r.

2 § 1 lit. d) dodana przez § 1 rozporządzenia z dnia 14 marca 1928 r. (Dz.U.28.43.421) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 2 kwietnia 1928 r.
3 § 3 lit. a) zmieniona przez § 1 rozporządzenia z dnia 23 września 1925 r. (Dz.U.25.101.710) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 8 października 1925 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1924.64.629

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zakłady naukowe i egzaminy szkolne wystarczające do osiągnięcia stanowiska w państwowej służbie cywilnej.
Data aktu: 26/06/1924
Data ogłoszenia: 25/07/1924
Data wejścia w życie: 25/07/1924