Podwyższenie opłat sądowych na obszarze sądów apelacyjnych krakowskiego i lwowskiego i sądu okręgowego cieszyńskiego oraz zastosowanie złotego do opłat sądowych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 25 lutego 1924 roku
w przedmiocie podwyższenia opłat sądowych na obszarze sądów apelacyjnych krakowskiego i lwowskiego i sądu okręgowego cieszyńskiego oraz zastosowania złotego do opłat sądowych.

Na podstawie art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1923 r. w przedmiocie podwyższenia opłat sądowych na obszarze sądów apelacyjnych krakowskiego i lwowskiego i sądu okręgowego Cieszyńskiego (Dz. U. R. P. z r. 1924 № 1, poz. 1) oraz artykułów 5, 6 i 1 ustawy z dnia 6 grudnia 1923 r. o zastosowaniu Starej jednostki do obliczania danin, niektórych innych dochodów publicznych oraz kredytów, udzielanych przez instytucje państwowe i samorządowe (Dz. U. R. P. № 127, poz. 1044) zarządza się co następuje:
§  1.
Uchyla się postanowienia art. 1 do 8, 81, 82, 83 i 84 ustawy z dnia 1 marła 1921 r. o podwyższeniu, opłat sądowych w b. dzielnicy austrjackiej (Dz. U. R. P. № 26, poz. 143) w brzmieniu ustaw z dnia 31 stycznia 1922 r. (Dz. U. R. P. № 11. poz. 88) i z dnia 5 grudnia 1923 r. (Dz. U. R. P. z r. 1924 № 1, poz. 1) i zastępuje ssę je postanowieniami zawartemi w następujących paragrafach.
§  2.
Rozporządzenie cesarskie z dnia 15 września 1915 r. o należytościach sadowych (austr. Dz. Ust P. -Na 279) wraz z załączoną do niego taryfą i uwagami do tej taryfy ulega następującym zmianom:
1)
wszelkie kwoty wyrażone w koronach i halerzach będą uważane za wyrażone w złotych równych frankowi złotemu i w groszach;
2)
2 wyjątkiem należytości stałych przewidziany w poz. 25, 26, 27 i 28 taryfy i z wyjątkami przewidzianemi w dalszych postanowieniach niniejszego rozporządzenia, wszelkie kwoty, określające należytości stałe, należytości procentowe, oraz najniższą granicę wymiaru podwyższa się dwukrotnie;
3)
ustęp 2 § 16 ces. rozp. uzupełnia się punktem 7 w następującem brzmieniu:

"7. W postępowaniu, którego przedmiotem są roszczenia wyrażone w obcej walucie, przelicza się sumę roszczenia na złote, celem uzyskania podstawy wymiaru należytości, według notowanego w Monitorze Polskim przeciętnego kursu giełdowego w dniu, w którym, powstaje obowiązek uiszczenia należytości, a jeśli w tym dniu niema notowania, według ostatniego poprzedzającego kursu, nie dłużej jednak niż trzy miesiące wstecz. Wartość walut, które w tym czasie nie; były notowane, należy ustalić w sposób wskazany w §§ 52-54 austrj. ustawy o należytościach z r. 1850 (austr. Dz. Ust. P. № 50)";

4)
ustęp 1 § 31 ces. rozp. otrzymuje brzmienia następujące:

"Podstawą wymiaru należytości ryczałtowej przewidzianej w par. 25 taryfy ustala się w sposób przepisany w art. 20 ustawy z dnia 24 marca 1923 w przedmiocie wyrównania opłat stemplowych oraz podatków spadkowego i od darowizn {Dz. U. R. P. № 44, poz. 29);

5)
ustęp 1 § 45 ces.- rozp. otrzymuje brzmienie następujące:

"Do pełnomocnictw wystawionych przez oskarżyciela prywatnego lub obwinionego mają zastosowania ogólne przepisy o opłatach stemplowych od pełnomocnictw";

6)
ustanowiona w poz. 1 art. a) taryfy skalę należytości od podań zastępuje się następującą skalą:
do 100 złotych od każdego arkusza - zł. 40 gr.
ponad 100 zł. do 500 zł. od każd. ark. 1 zł. 50 gr.
" 500 " " 2.500 " " " " 2 " 50 "
" 2.500 " " 10.000 " " " " 5 " - "
" 10.000 " od każdych choćby rozpoczętych 10.000 zł. 5 " - "
7)
Pozycja 6 lit. c) taryfy. otrzymuje brzmienie następujące:

"Nakazy zapłaty w postępowaniu upominawczem stosownie do wartości jak wyroki wymienione pod lit. A".

§  3.
Do podań i załączników wnoszonych do sądów i urzędów wymiaru sprawiedliwości, a niewymienionych w taryfie dołączonej do cesarskiego rozporządzenia z dnia 15 września 1915 r. (austr. Dz. U. P. № 279), mają zastosowań je §§ 2. do 21 oraz 23 do 28 przepisów w przedmiocie opłat stemplowych od podań oraz od świadectw urzędowych, ogłoszonych rozporządzeniem Ministra Skarbu z dnia 24 kwietnia 1923 r. (Dz. U. R. P. № 44, poz. 293), oraz ustawa z dnia 24 marca 1923 r. w przedmiocie wyrównania opłat stemplowych oraz podatków spadkowego i od darowizn (Dz. U. R. P. № 44, poz. 236) wraz z każdocześnie obowiązującą taryfą.

Postanowienia te mają również, zastosowania do niewymienionych w taryfie dołączonej do cesarskiego rozporządzenia, a wydawanych stronom w ich sprawach prywatnych 'przez sądy i urzędy wymiaru sprawiedliwości: świadectw, duplikatów, odpisów i wyciągów, do wydawanych przez sądy lub notarjuszy poświadczeń zgodności z oryginałem, sporządzonych przez strony odpisów, wreszcie do wykonywanych przez sądy lub notarjuszy poświadczeń autentyczności podpisu z tą zmianą, że za czynności sporządzone przez notarjusza pobiera się połową opłaty.

Protesty wekslowe (poz. 116 lit. a) austr. taryfy należytościowej z dnia 13 grudnia 1862 r. (austr. Dz. U. P. № 89) podlegają następującej opłacie stemplowej:

ą)
w razie sporządzenia przez notarjusza 2 zł.
b)
w razie sporządzenia przez sąd:
przy roszczeniach wekslowych do 400 zł. 4 "
" " " ponad 400 " 6 "
§  4.
Aż do czasu wprowadzenia złotych jako środka płatniczego, należytości obliczone w złotych uiszczane będą w markach polskich według kursu franka złotego obowiązującego w okrasie uiszczenia należytości.

W okresie od dnia 1 do dnia 15 każdego miesiąca obowiązywać będzie dla złotego w zakresie należytości sądowych kurs franka złotego z dnia 28 poprzedniego miesiąca, w okresie, od dnia 16 do końca miesiąca - kurs z dnia 13 tegoż miesiąca, ogłaszany przez Ministra Skarbu na podstawie art. 3 ustawy ż dnia 6 grudnia 1923 r. (Dz. U. R. P. № 127, poz. 1044).

Jeśli z przeliczenia należnej sumy złotych na marki polskie dokonanego przy wypłacie należności wyniknie suma marek polskich niepodzielna przez dziesięć tysięcy a zarazem cztery ostatnie cyfry tworzą liczbę 5.000 lub więcej, to zaokrągla się ja wzwyż do kwoty podzielnej przez dziesięć tysięcy; jeśli ostatnie cztery cyfry tworzą liczbę niższą niż 5.000, to cyfry te zastępuje się zerami.

§  5.
Aż do czasu .wprowadzenia na giełdzie notowań kursów w złotych, celem uzyskania podstawy wymiaru w przypadku określonym w punkie 7 ustępu 2 § 16 ces. rozporządzenia, należy sumę roszczenia wyrażoną, w walucie obcej przeliczyć na marki polskie według kursu dnia tamże wskazanego otrzymaną sumę marek polskich przeliczyć na złote według, kursu złotego, obowiązującego w okresie, w którym powstał obowiązek uiszczenia należytości. Przepis ten należy analogicznie stosować w razie ustalenia wartości waluty w sposób wskazany w §§ 52-54 austr., ustawy o należytościach (austr. Dz. Ust P. № 50).
§  6.
Jeżeli wartość przedmiotu, służąca za podstawę wymiaru należytości oznaczona jest w markach polskich, to wartość ta, dla uzyskania podstawy wymiaru w złotych, będzie przerachowania na złote według kursu wskazanego w. § 3 niniejszego rozporządzenia.

Przerachowanie nastąpi według następujących zasad:

1)
dla należytości sądowych w postępowaniu cywilnem i egzekucyjnem (Dział I taryfy), oraz dla należytości z poz. 30 lit. d) taryfy w postępowaniu niespornem:
a)
gdy przedmiotem są roszczenia pieniężne- według kursu określi, w którym należytości stała się wymagalna,
b)
gdy przedmiotem są inne roszczenia majątkowe - według kursu okresu, w którym wniesiona skargę lub inne podanie rozpoczynające postępowania sądowe lub podano wniosek rozpoczynający postępowanie egzekucyjne;
2)
dla należytości w postępowaniu konkursowem lub ugodowem (poz. 9 - a) L. 1 taryfy) oraz dla należytości w postępowania niespornem (poz. 16c); 22 co 24 taryfy)-według kursu okresu, w którym należytości stała się wymagalna.
§  7.
Dla przerachowania marek polskich, na złote celem uzyskania podstawy wymiaru należytości ryczałtowych będą stosowanie następujące postanowienia:
1)
Podstawa wymiaru wierzytelności ryczałtowej w postępowaniu konkursowem i ugodowem bodzie ustalona w złotych przez przerachowanie wartości masy na złote według kursu franka złotego w okresie ukończenia konkursu względnie sądowego zatwierdzenia ugody;
2)
Podstawa wymiaru należytości ryczałtowej w postępowaniu spadkowem (poz. 25 taryfy) będzie; ustalona w sposób wskazany w ustępie 2 i 13 § 3 i § 7 rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 18 grudnia 1323 r. (Dz. U. R. P. № 134, poz. 1114);
3)
Wykazy dochodów z majątku poruczonego pieczy (§ 32 ces. roz.) celem wymiaru należytości ryczałtowej za sądową pieczę nadopiekuńczą i kurateralną (poz. 25 taryfy) oraz wykazy dochodów z masy użytkowej i substytucyjnej (§ 35 ces. rozp.) celem, wymiaru należytości ryczałtowej za pieczę nad przechowanemi w sądzie masami użytkowemi i substytucyjnemi (poz. 27 taryfy) będą sporządzone w złotych; przychody i wydatki w markach polskich przeliczone będą w tym celu na złote według przeciętnego kursu franka złotego za miesiąc, w którym przychód, pobrano lub wydatek poniesiono. Stosować należy kursy ustalone w § 7 rozporządzenia z dnia 18 grudnia 1923 r. (Dz. U. R. P. № 134 poz. 1114) i ogłoszone w wykonaniu § 3 rozporządzenia z dnia 18 grudnia 1923 r. (Dz. U. R. P. № 134 poz. 1112);
4)
wymiary należytości ryczałtowej za sądowy nadzór nad powiernictwami (§ 38 ces. rozp. poz. 28 taryfy) uskutecznione na pierwszy okres wymiarowy na. podstawie zeznań o wartości majątku w dniu 1 stycznia 1916, będą przeliczone na złote według kursu: 1 korona równa się 1 złotemu.

Wszelkie zmiany w majątku objętym węzłem powierniczym dla celów wymiaru należytości ryczałtowej, będą podawane w złotych w ten sposób, że cenę szacunkową w markach polskich przerachowuje się na złote według kursu franka złotego w okresie ustalenia wartości.

§  8.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 1 marca 1924 r.

Na ono zastosowanie we wszystkich sprawach już będących w toku, jeżeli prawo Skarbu Państwa do należytości powstało po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia. W tych wypadkach, gdy według § 6 i 7 niniejszego rozporządzenia ma być uwzględnioną wartość złotego w okresie przed 1 stycznia 1924, należy uwzględnić ją według wartości franka złotego podanej w § 7 rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 18 grudnia 1923 r. (Dz. U. R. P. № 134, poz. 1114).

Jeśli wymiar został już przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia dokonany przez władze skarbowe w markach polskich, a opłata do tego czasu nie została całkowicie zapłaconą, należy niewpłaconą sumę marek polskich przeliczyć na złote dzieląc ją przez liczbę wyrażającą kurs franka złotego w dniu zapadłości opłaty nie wcześniejszej jednakże niż w dniu 1 stycznia 1924 r.

§  9.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia powierza się Ministrom: Sprawiedliwości i Skarbu.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1924.19.186

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Podwyższenie opłat sądowych na obszarze sądów apelacyjnych krakowskiego i lwowskiego i sądu okręgowego cieszyńskiego oraz zastosowanie złotego do opłat sądowych.
Data aktu: 25/02/1924
Data ogłoszenia: 29/02/1924
Data wejścia w życie: 01/03/1924