Konwencja dotycząca niefortyfikowania i zneutralizowania Wysp Alandzkich. Genewa.1921.10.20.

KONWENCJA

dotycząca niefortyfikowania i zneutralizowania Wysp Alandzkich, podpisana w Genewie dnia 20 października 1921 roku (zatwierdzona ustawą z d. 18 maja 1922 r.- Dz. U. R. P. № 43 poz. 359).

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

JÓZEF PIŁSUDSKI

NACZELNIK PAŃSTWA POLSKIEGO

Wszem wobec i każdemu z osobna, komu o tem wiedzieć należy, wiadomem czynimy:

Dnia dwudziestego października tysiąc dziewięćset dwudziestego pierwszego roku podpisana została w Genewie Międzynarodowa Konwencja, dotycząca niefortyfikowania i neutralizacji Wysp Alandzkich, która słowo w słowo brzmi jak następuje:

KONWENCJA DOTYCZĄCA NIEFORTYFIKOWANIA I ZNEUTRALIZOWANIA WYSP ALANDZKICH.

Prezydent Rzeszy Niemieckiej, Jego Królewska Mość Król Danji i Islandji, Naczelnik Państwa Republiki Estońskiej, Prezydent, Republiki Finlandzkiej, Prezydent Republiki Francuskiej, Jego Królewska Mość Król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanji i Irlandii, i Terytorjów Brytyjskich Zamorskich, Cesarz Indii, Jego Królewska Mość Kroi Włoski, Naczelnik Państwa Republiki Łotewskiej, Naczelnik Państwa Polskiego i Jego Królewska Mość Król Szwedzki, poro zumiawszy się. co do spełnienia życzenia, wyrażone go przez Rade, Ligi Narodów w jej uchwale z dnia 24 czerwca 1921 r., dotyczącej zawarcia Konwencji pomiędzy zainteresowanemi Mocarstwami, w celu niefortyfikowania i zneutralizowania wysp Alandzkich, dla zapewnienia, że wyspy te nigdy nie staną się przyczyną niebezpieczeństwa z punktu widzenia wojennego.

Postanowili w tym celu uzupełnić, nie naruszając zobowiązania przyjętego przez Rosję w Konwencji z dnia 30 Marca 1856 r., odnoszącej się do wysp Alandzkich, dołączona] do Traktatu Paryskiego z tego samego dnia;

i wyznaczyli jako swoich Pełnomocników, mianowicie:

Za Rzesze, Niemiecka,:

P. Oskara Trautmann'a, Rzeczywistego Radcę Legacyjnego.

Za Danję:

P. Herman'a Anker Bernhoft'a, Posła Nadzwyczajnego, Ministra Pełnomocnego w Paryżu,

i P. Henryka Lucjana Eryka Wenck'a Komandora, Szefa Sztabu Generalnego Marynarki Duńskiej.

Za Estonję:

P. Antoniego Piip'a, Ministra Spraw Zagranicznych.

Za Finlandję:

P. Generała Oskara Pawła Enckell'a, Szefa Sztabu Generalnego Armji Finlandzkiej.

P. Rafała Waldemara Erich'a, byłego Prezydenta Rady, Profesora Fakultetu Prawnego Uniwersytetu w Helsingforsie,

P. Karola Enckell'a, Posła Nadzwyczajnego, Ministra Pełnomocnego w Paryżu.

Za Francją:

P. Jana Gout, Ministra Pełnomocnego Pierwszej Wąsy.

Za Imperjum Brytyjskie:

P. John'a Duncan Gregory, C. M. G., Radcą Ambasady, Szefa Sekcji w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.

Za Włochy:

P. Artura Ricci Busatti, Ministra Pełnomocnego Pierwszej Klasy.

Za Łotwę.:

P. Michała Walters'a, Posła Nadzwyczajnego, Ministra Pełnomocnego w Rzymie.

Za Polską:

P. Szymona Askenazy, Posła Nadzwyczajnego Ministra Pełnomocnego, Delegata do Ligi Narodów

Za Szwecją:

P. Eryka Birger de Trolle, Gubernatora Prowincji, b. Ministra Spraw Zagranicznych.

Barona Eryka Teodora Marks von Wurtemberg. Prezydenta Sądu Apelacyjnego, w Svewa, b. Ministra.

Którzy, po złożeniu swych pełnomocnictw, uznanych za wystawione w dobrej i należytej formie zgodzili się na następujące warunki:

Art.  1.

Finlandja, potwierdzając, o ile to jest potrzebnem, w tem co jej dotyczy, deklaracje złożone przez Rosją w Konwencji z dnia 30 Marca 1855 r. odnoszącej się do Wysp Alandskich, dołączonej do Traktatu Paryskiego z tego samego dnia, obowiązuje się nie fortyfikować części Archipelagu Finladzkiego, zwanej "Wyspami Alandzkiemi".

Art.  2.

I. Pod nazwą "Wyspy Alandzkie" obecna Konwencja rozumie zespół wysp, wysepek i raf, położonych na obszarze morskim, odgraniczonym przez następujące linje:

a) na Północ, przez równoleżnik szerokości 60° 41 N.

b) na Wschód, przez linje proste, łączące kolej no następujące punkty geograficzne:

1)	szer.	60° 41'0 N.	i	dług.	21° 00'0 E	Greenwich.
2)	"	60° 35'9 N.	"	"	21° 06'9 E	"
3)	"	60° 33'3 N.	"	"	21° 08'6 E	"
4)	"	60° 15'8 N.	"	"	21° 05'5 E	"
5)	"	60° 11'4 N.	"	"	21° 00'4 E	"
6)	"	60° 09'4 N.	"	"	21° 01'2 E	"
7)	"	60° 05'3 N.	"	"	21° 04'3 E	"
8)	"	60° 01'1 N.	"	"	21° 11'3 E	"
9)	"	59° 59'0 N.	"	"	21° 08'3 E	"
10)	"	59° 53'0 N.	"	"	21° 20'0 E	"
11)	"	59° 48'5 N.	"	"	21° 20'0 E	"
12)	"	59° 27'0 N.	"	"	20° 46'3 E	"

c) Na Południe przez równoleżnik szerokości 59° 27' N.

d) Na Zachód przez linje proste łączące kolejno następujące punkty geograficzne:

13)	szer.	59° 27'0 N.	i	dług.	20° 097 E	Greenwich.
14)	"	59° 47'8 N.	"	"	19° 40'0 E	"
15)	"	60° 11'8 N.	"	"	19° 05'5 E	"

Środek Skały Märket.

16)	szer.	60° 18'4 N.	i	dług.	19° 08'5 E
17)	"	60° 41'0 N.	"	"	19° 14'4 E

Linje, łączące punkty 14, 15 i 16 są te, które zostały ustalone przez "Opis topograficzny granicy pomiędzy Królestwem Szwedzkiem i Cesarstwem Rosyjskiem podług rozgraniczenia z roku 1810, poprawionego po przejrzeniu w roku 1888".

Położenie wszystkich punktów wskazanych w niniejszym artykule ustala się podług mapy Admiralicji Brytyjskiej Na 2297 z r. 1872 (z poprawkami, wprowadzonemi aż do sierpnia 1921 r.); jednak, dla większej ścisłości, położenie punktów od 1 do 11 ustalone są podług następujących map: mapy finlandzkie № 32 z r. 1921, № 29 z r. 1920 i mapa rosyjska № 742 z r. 1916 (poprawiona w Marcu 1916).

Po jednym egzemplarzu każdej z tych map złożono w archiwum Stałego Sekretarjatu Ligi Narodów.

II. Wody terytorjalne wysp Alandzkich uważane są jako rozciągające się na odległość trzech mii morskich od najniższego stanu morza wysp, wysepek i raf, nie zalanych stale, a powyżej odgraniczonych; jednak, na żadnym punkcie wody te nie rozciągają się poza linje, ustalone w paragrafie 1 niniejszego artykułu.

III. Zespół wysp, wysepek i raf, rozgraniczonych przez paragraf 1, i wód terytorjalnych, określonych przez paragraf 2, stanowią "strefę", do której odnoszą się następujące artykuły.

Art.  3.

Żadne urządzenie lub podstawa dla operacji wojskowych albo morskich, żadne urządzenie lub podstawa dla operacji aeronautyki wojskowej, ani też żadna inna instalacja, służąca do celów wojennych, nie będzie mogła być utrzymana lub utworzona w strefie opisanej w artykule 2.

Art.  4.

Z zastrzeżeniem postanowień artykułu 7 żadne siły wojskowe, morskie lub napowietrzne, jakiegokolwiek-bądź Mocarstwa, nie będą mogły wkroczyć do strefy opisanej w artykule 2, ani tam przebywać; wyrób, wwóz, tranzyt i wywóz broni i materjału wojennego są tam kategorycznie wzbronione.

Następujące zarządzenia będą jednak stosowane w czasie pokoju:

a) poza personelem regularnej policji, potrzebnym dla utrzymania porządku i bezpieczeństwa publicznego w strefie, zgodnie z ogólnemi przepisami, będącemi w mocy w Rzeczypospolitej Finlandzkiej, Finlandja będzie mogła, o ile wyjątkowe okoliczności tego wymagać będą, wprowadzić i utrzymywać chwilowo takie inne siły zbrojne, które koniecznie potrzebne będą dla utrzymania porządku.

b) Finlandja zastrzega sobie również prawo za rządzić, od czasu do czasu zwiedzenie wysp przez jeden lub dwa jej lekkich okrętów wojennych nadwodnych, które będą mogły, w takim razie, zarzucić chwilowo kotwice na ich wodach. Poza temi okrętami, Finlandja będzie mogła, jeżeli ważne okoliczności wymagać tego będą, wprowadzić na wody strefy, i cza sowo je tam utrzymać, inne okręty nadwodne, które jednak nie będą mogły, w żadnym razie, mieć ogólnej pojemności ponad 6.000 ton.

Prawo wpłynięcia do archipelagu i do czasowego zarzucenia tam kotwicy będzie mogło być przyznane przez Rząd Finlandzki pojedynczemu tylko okrętowi wojennemu któregokolwiek z innych Mocarstw.

c) Finlandzkie statki napowietrzne, wojskowe i morskie, będą mogły przelatywać ponad strefą, lecz ładowanie tamże, poza wypadkami "siły wyższej", jest im wzbronione.

Art.  5.

Zakaz wejścia i postoju okrętów wojennych w strefie opisanej w artykule 2, w niczem nie narusza wolności spokojnego przepłynięcia przez wody terytorjalne, które to przepłynięcie podlega będącym w mocy przepisom i zwyczajom międzynarodowym.

Art.  6.

W czasie wojny, strefa, opisana w artykule 2 będzie uważana jako strefa neutralna, i nie będzie, ani pośrednio, ani bezpośrednio, przedmiotem żadnego użytku, w związku z działaniami wojennemi.

Jednak, na przypadek wojny, obejmującej Korze Bałtyckie, Finlandji służyłoby prawo, w celu zapewnienia poszanowania neutralności strefy, chwilowego postawienia min na swoich wodach, oraz wydania w tym względzie zarządzeń o charakterze morskim, bezwarunkowo koniecznych.

Finlandja odniesie się w tej sprawie bezzwłocznie do Rady Ligi Narodów.

Art.  7.

I. W celu zapewnienia skuteczności gwarancji, przewidzianej w wstąpię niniejszej Konwencji, Wysokie Strony Układające się zwrócą się, bądźto pojedynczo, bądź wspólnie, do Rady Ligi Narodów, O decyzje, jakie winne być powzięte zarządzenia bądźto dla zapewnienia utrzymania postanowień konwencji tej, bądź też dla ukrócenia ich naruszenia.

Wysokie Strony Układające się obowiązuje! się popierać zarządzenia, które uchwali w tym celu Rada Ligi Narodów.

Ody w wykonaniu tego zobowiązania, Rada będzie miała stanowić w warunkach powyżej wskazanych, zawezwie ona na posiedzenie Mocarstwa, uczestniczące w niniejszej Konwencji, bez względu na to czy są Członkami Ligi, czy nie. Głos przedstawiciela Mocarstwa oskarżonego o naruszenia postanowień tej Konwencji nie będzie wzięty w rachubę przy obliczeniu jednomyślności wymagalnej dla uchwały Rady,

Jeżeli jednomyślność nie może być osiągnięta, każda z Wysokich Stron układających, się będzie upoważniona do ustanowienia środków, które Rada byłaby zaleciła zgodnie z większością dwuch trzecich, głos przedstawiciela Mocarstwa oskarżonego o naruszenie postanowień tej Konwencji nie będzie wzięty w rachubę w tem obliczeniu.

II. Na przypadek, gdyby neutralność strefy była narażona na niebezpieczeństwo przez nieoczekiwany zamach, bądźto na wyspy Alandzkie, bądź też przez te ostatnie na finlandzki obszar lądowy, Finlandja będzie mogła uciec się do środków koniecznych w strefie dla powstrzymania i odparcia napastnika do chwili kiedy Wysokie Strony układające. się, zgodnie z zarządzeniami niniejszej Konwencji, będą w stanie wdać się w tę sprawę, dla wymuszenia uszanowania neutralności.

Finlandja odniesie się w tej sprawie bezzwłocznie do Rady.

Art.  8.

Postanowienia niniejszej konwencji pozostaną W mocy bez względu na jakiekolwiek zmiany, które mogłyby być zaprowadzone w obecnem "statu quo" w morzu Bałtyckiem.

Art.  9.

Rada Ligi Narodów jest proszona o zaznajomienie Członków Ligi z niniejszą Konwencją, a to w celu żeby porządek prawny wysp Alandzkich, części nieodłącznej Republiki Finlandzkiej, ustanowiony postanowieniami tej Konwencji był uszanowany przez wszystkich w interesie ogólnego pokoju, jako stanowiący część przepisów postępowania Rządów.

Niniejsza Konwencja będzie mogła, za Jednogłośną zgodą Wysokich Stron układających się, być przedstawiona każdemu Mocarstwu na niej niepodpisanemu, a którego przystąpienie uważać się będzie później za pożądane, dla jego formalnego przystąpienia,

Art.  10.

Niniejsza Konwencja zostanie ratyfikowana. Protokuł pierwszego złożenia ratyfikacji będzie sporządzony skoro tylko większość podpisanych Mocarstw, wraz z Finlandją i Szwecją, będzie mogła to uczynić.

Konwencja uzyska moc obowiązującą dla każdego Mocarstwa podpisanego lub przynależnego, z chwilą złożenia ratyfikacji jego lub aktu przystąpienia.

Złożenie ratyfikacji odbędzie się w Genewie, w Stałym Sekreturjacie Ligi Narodów, a ewentualne akty przystąpienia również tam będą złożone.

Na dowód czego Pełnomocnicy podpisali niniejszą Konwencją i przyłożyli na niej swoją pieczęć.

Sporządzono w Genewie, dnia dwudziestego października tysiąc dziewięćset dwudziestego pierwszego roku, w jedynym egzemplarzu, który będzie złożony w archiwum Stałego Sekretarjatu Ligi Narodów, a którego poświadczony za zgodność odpis będzie przesiany staraniem Sekretarjatu każdemu z Mocarstw podpisanych.

(Podpisano)

(L. S.) Trautmann

(L.S.) H. A Bernhoft

(L. S.) Wenck

(L. S.) Ant. Piip

(L. S.) O. Enckell

(L. S.) R. Erich

(L. S.) Carl Enckell

(L. S.) Jean Gout

(L. S.) J. D. Gregory

(L.5.) A. Ricci Busatti

(L. S.) M. Walters

(L. S.) S. Askenazy

(L. S.) Erie Trolle

(L. S.) E. Marks von Wurtemberg.

Zaznajomiwszy się z powyższą Konwencją, uznaliśmy ją i uznajemy za słuszną zarówno w całości, jak i każde z zawartych w niej postanowień, oświadczamy, że jest przyjęta, ratyfikowana i zatwierdzona i przyrzekamy, że będzie ściśle dochowana.

Na dowód czego wydaliśmy akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

W Warszawie, dnia 21 czerwca 1922 roku.

PROTOKÓŁ

złożenia dokumentu ratyfikacyjnego Rzeczypospolitej Polskiej o konwencji, dotyczącej nie-fortyfikowania. i neutralizacji wysp, Alandskich, podpisanej w Genewie 20 października 1321 r. między Niemcami, Danją, Estonią, Finlandią, Francją, Imperjum Brytyjskiem, Włochami, Łotwą, Polską i Szwecją,

P. Mirosław Arciszewski, sekretarz Delegacji Polskiej przy Lidze Narodów, przybył w dniu dzisiejszym do Sekretarjatu Ligi Narodów w celu przystąpienia, wraz z Sekretarzem Generalnym Ligi, do złożenia dokumentu ratyfikacyjnego Jego Ekscelencji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o Konwencji, dotyczącej niefortyfikowania i neutralizacji wysp Alandzkich, podpisanej w Genewie d. 20 października 1921 roku.

Po zbadaniu, dokument, uznany za wystawiony w dobrej i należytej formie, powierzony został Sekretarzowi Generalnemu celem przechowania w archiwach Ligi.

Sekretarz Generalny powiadomi Układające siej Mocarstwa, o niniejszem złożeniu dokumentu.

Na dowód czego został sporządzony niniejszy protokuł.

Działo się w Genewie, dn. 29 czerwca 1922 r.

• Identyfikator: Dz.U.1922.88.792
• Rodzaj: Umowa międzynarodowa
• Tytuł: Konwencja dotycząca niefortyfikowania i zneutralizowania Wysp Alandzkich. Genewa.1921.10.20.
• Data aktu: 20/10/1921
• Data ogłoszenia: 20/10/1922
• Data wejścia w życie: 29/06/1922