Wykonanie art. 17 ustawy z dnia 17 grudnia 1921 r. w przedmiocie rozciągnięcia mocy obowiązującej ustawy z dnia 6 lipca 1920 r. o ujednostajnieniu na obszarze b. zaboru rosyjskiego ustaw i rozporządzeń o państwowym podatku przemysłowym na cały obszar Rzeczypospolitej Polskiej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 28 kwietnia 1922 r.
w przedmiocie wykonania art. 17 ustawy z dnia 17 grudnia 1921 r. w przedmiocie rozciągnięcia mocy obowiązującej ustawy z dnia 6 lipca 1920 roku o ujednostajnieniu na obszarze b. zaboru rosyjskiego ustaw i rozporządzeń o państwowym podatku przemysłowym (Dz. U. R. P. № 66, poz. 437) na cały obszar Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. R. P. r. 1922 № 2, poz. 7).

Na mocy art. 34 ustawy z dnia 17 grudnia 1921 r. w przedmiocie rozciągnięcia mocy obowiązującej ustawy z dnia 6 lipca 1920 roku o ujednostajnieniu na obszarze b. zaboru rosyjskiego ustaw i rozporządzeń o państwowym podatku przemysłowym (Dz. U. R. P. № 66, poz. 437) na cały obszar Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. R. P. r. 1922 № 2, poz. 7) zarządza się w celu wykonania art. 17 tejże ustawy co następuje:
Do art. 17 część 1, p. 1 i 2.
§  1.
Postanowienia punktu 1 art. 17 mają na celu zasilenie finansów gmin miejskich, a postanowienia punktu 2 tegoż artykułu wszystkich innych publicznych związków niepaństwowych.

Art. 17 określa atoli tylko sposób bezpośredniego opodatkowania przemysłu i handlu oraz osobistych zająć przemysłowych na rzecz niepaństwowych związków samorządnych, nie wyklucza natomiast poboru innego rodzaju opłat pośrednich i bezpośrednich, nie obciążających wyłącznie i bezpośrednio samej produkcji lub czynności handlowej, czy zarobkowej.

Do art. 17 punkt 1.

§  2.
Określenie "gmin miejskich" w zrozumieniu art. 17 obejmuje zarówno miasta wydzielone, jak też niewydzielone z powiatów a zatem:
a)
na obszarze b. zaboru rosyjskiego: gminy, do, których mają zastosowanie postanowienia dekretów z d. 4 lutego 1919 roku o samorządzie miejskim (Dz. P. P. P. № 13 poz. 140) i z dnia 7 lutego 1919 roku w przedmiocie skarbowości gmin miejskich (Dz. P. P. P. № 14, poz. 150), względnie na obszarze województw: nowogródzkiego, poleskiego i wołyńskiego oraz powiatów: białowieskiego, grodzieńskiego i wołkowyskiego województwa białostockiego oraz powiatów: dziśnieńskiego, duniłowiczowskiego i wilejskiego gminy, do których mają zastosowanie rozporządzenia Komisarza Generalnego Ziem wschodnich o tymczasowej ustawie miejskiej z dnia 27 czerwca 1919 r. i o ustawie miejskiej z dnia 14 sierpnia 1919 r. (Dz. Urz. Z. C. ziem wschodnich № 7, poz. 46 i № 12, poz. 99);
b)
na obszarze b. zaboru austrjackiego: miasta stołeczne Lwów i Kraków oraz gminy, podpadające pod ustawy krajowe z dnia 13 marca 1889 r. (Dz. ust. kraj.№ 24) i z dnia 3 lipca 1896 r. (Dz. Ust. kraj. № 51) ; c) na obszarze b. zaboru pruskiego: gminy, do których stosuje się pruska ordynacja miejska z dnia 30 maja 1853 r. (pruski Zbiór Praw str. 261), a zatem tak miasta wydzielone z powiatu (Bydgoszcz, Grudziądz, Poznań, Toruń), jako też miasta nie wydzielone.
§  3.
Gminy miejskie mają w odniesieniu do przemysłu i handlu oraz osobistych zajęć przemysłowych jedynie prawo:
a)
do podatku od obrotu przedsiębiorstw (przemysłowych i handlowych) oraz zajęć zawodowych, które na podstawie ustawy o państwowym podatku przemysłowym podlegają procentowemu podatkowi od zysku (art. 90 ustawy o państwowym podatku przemysłowym w brzmieniu ogłoszonem rozporządzeniem Ministra Skarbu z dnia 17 stycznia 1922 r. - Dz. U. R. P. № 17, poz. 140), a to Wedle zasad zawartych w art. 3 do 9 ustawy z dnia 17 grudnia 1921 r. o zasileniu finansów miejskich i o karach nakładanych przez gminy miejskie za fałszywe zeznania podatkowe na obszarach b. zaboru rosyjskiego i austrjackiego (Dz. U. R. P. r. 1922 № 2, poz. 6);
b)
do dodatków - nie wyżej 50% - do państwowego zasadniczego podatku przemysłowego od tych wszystkich przedsiębiorstw (przemysłowych i handlowych) oraz zajęć zawodowych i zarobkowych, które na podstawie ustawy o państwowym podatku przemysłowym podlegają tylko państwowemu zasadniczemu podatkowi przemysłowemu, a to wedle zasad zawartych w art. 3 lit. b), art. 6 lit. b), art. 8 i 9 powołanej ustawy o zasileniu finansów miejskich.

Od przedsiębiorstw zatem i zajęć zawodowych, które oprócz zasadniczego podatku przemysłowego podlegają procentowemu podatkowi od zysku, czyli od przedsiębiorstw handlowych I, II i III kategorji, od przedsiębiorstw przemysłowych I do VI kategorji i od osobistych zajęć przemysłowych II do 01 kategorji począwszy od dn. 1 stycznia 1922 r. gminy miejskie nie mogą już pobierać dodatków do państwowego zasadniczego podatku przemysłowego, jak to miało miejsce na zasadzie art. 39 ustawy z dnia 6 lipca 1920 r. (Dz. U. R. P. № 66, poz. 437), wyjąwszy przewidzianego w art. 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1921 r. (Dz. U. R. P. 1922 r. № 2, poz. 6) zaliczkowego poboru takich dodatków na poczet podatku od obrotu, (art. 3 a) i 6 ustawy o zasileniu finansów miejskich).

Do art. 17, punkt 2.

§  4.
Pobór dodatków do państwowego zasadniczego podatku przemysłowego od przedsiębiorstw i osobistych zajęć przemysłowych, wykonywanych w gminach wiejskich i osadach (na obszarze b. zaboru pruskiego także w obszarach dworskich) oraz w gminach miejskich, niewydzielonych z powiatowych związków komunalnych-na rzecz gmin wiejskich osad (na obszarze b. zaboru pruskiego także obszarów dworskich) oraz odnośnych powiatowych związków komunalnych z jednej strony, tudzież na rzecz izb handlowych, szkół i innych publicznych związków niepaństwowych z drugiej strony - jest ograniczony według następujących relacji z zastrzeżeniem, iż wpływy z miast niewydzielonych z powiatowych związków komunalnych, zarachowuje się wyłącznie na rzecz odnośnych związków komunalnych, izb handlowych, szkół i innych publicznych związków niepaństwowych (a zatem z wyłączeniem gmin miejskich i wiejskich) a mianowicie:

A Na rzecz gmin wiejskich (osad, obszarów dworskich) i powiatowych ciał samorządnych łącznie.

a)
najwyżej 200% od przedsiębiorstw zajmujących się wyszynkiem alkohola,
b)
najwyżej 100% od wszystkich innych przedsiębiorstw handlowych i od handlu jarmarczanego,
c)
najwyżej 75% od przedsiębiorstw przemysłowych, żeglugowych i osobistych zajęć przemysłowych.

Gminy wiejskie jednak na obszarze b. zaboru rosyjskiego z uwagi na art. 83 dotychczas obowiązującej rosyjskiej ustawy (ukazu) o urządzeniu gmin wiejskich z dnia 2 marca (19 łuty) 1854 r. (Dz. Praw № 187, T. 62), wedle którego zasadniczo wydatki na płace wójtom gmin, ławnikom i pisarzom wyznaczone oraz inne potrzeby zarządu gminnego rozkłada zebranie gminy pomiędzy właścicieli nieruchomości ziemskich w obrębie gminy, oraz z uwagi na postanowienia obowiązującego jeszcze rozporządzenia Komisarza Generalnego ziem wschodnich z dnia 21 listopada 1919 roku w przedmiocie skarbowości gmin wiejskich na tak zwanych kresach wschodnich (Dz. Urz. Z. C. Z. W. № 40, poz. 435) nie przewidującego dodatków komunalnych do świadectw przemysłowych narazie nie będą mogły korzystać z dodatków do zasadniczego podatku przemysłowego.

B. Na rzecz izb handlowych, szkół i innych publicznych związków niepaństwowych łącznie - najwyżej 25%.

Izby handlowe (i przemysłowe) narazie istnieją tytko na obszarach Małopolski i b. zaboru pruskiego. Do udziału w 25% dodatku uprawnione są tylko takie szkoły, które stanowią odrębną osobowość o charakterze publiczno-prawnym, albo są utrzymywane przez niepaństwowe związki o charakterze publicznoprawnym, jednak z wykluczeniem: a) gmin miejskich, b) gmin wiejskich (osad) i powiatowych związków samorządnych, oraz c) izb handlowych, te bowiem trzy rodzaje ciał samorządnych korzystają z funduszów, przewidzianych w art. 17, a to pod 1 dla gmin miejskich (a) pod 2 R. dla gmin wiejskich (osad) i powiatowych ciał samorządnych (b) i pod 2 B. dla izb handlowych (c).

Do art. 17, część ostatnia.

§  5.
Wszelkie przepisy o bezpośredniem opodatkowaniu przemysłu i handlu oraz osobistych zajęć przemysłowych na rzecz gmin miejskich, gmin wiejskich (osad), powiatowych związków komunalnych, izb handlowych, szkół i innych publicznych związków niepaństwowych, o ile są sprzeczne z postanowieniami art. 17, - straciły moc obowiązującą z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1921 r. (Dz. U. R. P. r. 1922, № 2, poz. 7) t j. z dniem 14 stycznia 1922 r. (art. 35). Przepis ten odnosi się w szczególności także do i zw. statutów podatkowych miast, gmin wiejskich i powiatowych związków samorządnych (sejmików powiatowych), o ile obciążają one bezpośrednio przemysł, handel i osobiste zajęcia przemysłowe bądź to na zasadach odmiennych od zasad wyrażonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1921 r. o zasileniu finansów miejskich (Dz. U. R. P. r. 1922, № 2 poz. 6) i w art. 17 ustawy z dnia 17 grudnia 1921 r. w przedmiocie rozciągnięcia mocy obowiązującej ustawy z dnia 6 lipca 1920 r. o ujednostajnieniu na obszarze b. zaboru rosyjskiego ustaw i rozporządzeń o państwowym podatku przemysłowym (Dz. U. R. P. № 60, poz. 437) na cały obszar Rzeczypospolite; Polskiej (Dz. U. R. P. r. 1922, № 2 poz. 7), albo przewidują stawki przekraczające normy art. 17 Ostatniej z wyżej powołanych ustaw.
§  6.
Dodatki do zasadniczego państwowego; podatku przemysłowego na rzecz niepaństwowych związków samorządnych pobierają państwowe kasy skarbowe jednocześnie z opłatą na rzecz Skarbu Państwa,-wypłacają zaś z sum pobranych uprawnionym związkom samorządnym tylko kwoty, prawidłowo obliczone na zasadzie statutów podatkowych (uchwał odnośnych reprezentacji) przez właściwą władzę nadzorczą zatwierdzonych, a na odnośny rok budżetowy obowiązujących.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1922.34.292

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie art. 17 ustawy z dnia 17 grudnia 1921 r. w przedmiocie rozciągnięcia mocy obowiązującej ustawy z dnia 6 lipca 1920 r. o ujednostajnieniu na obszarze b. zaboru rosyjskiego ustaw i rozporządzeń o państwowym podatku przemysłowym na cały obszar Rzeczypospolitej Polskiej.
Data aktu: 28/04/1922
Data ogłoszenia: 16/05/1922
Data wejścia w życie: 31/05/1922