Utworzenie i organizacja okręgowego urzędu ubezpieczeń dla b. zaboru pruskiego.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 27 marca 1922 r.
w przedmiocie utworzenia i organizacji okręgowego urzędu ubezpieczeń dla b. zaboru pruskiego.

Na mocy art. 98 ustawy z dnia 19 maja 1920 r. o obowiązkowem ubezpieczeniu na wypadek choroby (Dz. U. R. P. № 44, poz. 272 ogłoszonej dla b. dzielnicy pruskiej w Dz. Urz. Min. b. Dz. Pr. r. 1920, № 45), zarządza się co następuje:
§  1.
Celem wykonywania nadzoru i orzecznictwa w zakresie ustawy z dnia 19 maja 1920 r. o obowiązkowem ubezpieczeniu na wypadek choroby (Dz. U. R. P. № 44, poz. 272) tworzy się w b. zaborze pruskim okręgowe urzędy ubezpieczeń, a to dla województwa poznańskiego z siedzibą w Poznaniu, dla województwa pomorskiego z siedzibą w Toruniu.

Do czasu zorganizowania okręgowego urzędu ubezpieczeń dla województwa pomorskiego i rozpoczęcia przez niego działalności, najdłużej jednak do 31 grudnia 1922 r. 1 terytorjalny zakres działania okręgowego urzędu ubezpieczeń w Poznaniu będzie obejmował i województwo pomorskie.

§  2.
Okręgowe urzędy ubezpieczeń podlegają bezpośredniemu nadzorowi Głównego Urzędu Ubezpieczeń.

Do czasu utworzenia Głównego Urzędu Ubezpieczeń okręgowe urzędy podlegają bezpośredniemu nadzorowi Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej.

§  3.
Okręgowe urzędy ubezpieczeń składają się z dyrektora, odpowiedniej liczby urzędników, oraz z ławników, wybieranych przez instytucje ubezpieczeniowe.
§  4.
Liczbę, oraz sposób wyboru ławników do okręgowych urzędów ubezpieczeń określi Minister Pracy i Opieki Społecznej drogą osobnego rozporządzenia.

Do czasu wydania tego rozporządzenia oraz przeprowadzenia wyborów Minister Pracy i Opieki Społecznej na wniosek dyrektora urzędu ubezpieczeń mianuje 10 ławników, z których połowa ma być z grona ubezpieczonych, połowa zaś z grona pracodawców.

§  5.
Orzecznictwo okręgowy urząd ubezpieczeń sprawować będzie przez kolegjum orzecznicze.

Kolegjum orzecznicze składa się z 4 członków, a to z dyrektora lub jego zastępcy, jako przewodniczącego, delegowanego urzędnika urzędu ubezpieczeń, oraz z 2 ławników, a to jednego z grona ubezpieczonych, jednego z grona pracodawców.

§  6.
Do zakresu działania okręgowych urzędów ubezpieczeń, jako władzy nadzorczej, należy:

czuwanie nad przestrzeganiem przez kasy chorych przepisów ustawy z dnia 19 maja 1920 r. o obowiązkowem ubezpieczeniu na wypadek choroby (Dz. U. R. P. № 44, poz. 272), oraz statutów poszczególnych kas chorych a w szczególności:

1)
zezwalanie na mocy art. 1 wymienionej ustawy na utworzenie oddzielnej Kasy Chorych w miastach, liczących ponad 50.000 ludności;
2)
zezwalanie na mocy art. 21 na zmianę podziału na grupy zarobkowe oraz na rozszerzanie granic płacy ustawowej;
3)
zezwalanie na mocy art. 23 ust. III na udzielanie świadcz-en w gotówce zamiast pomocy lekarskiej oraz określanie sposobu wykazywania stanu zdrowia w myśl tegoż artykułu;
4)
zezwalanie na mocy art. 46 ust. III i art. 59 na podniesienie składek;
5)
ustalanie w myśl art. 19 ust. II oraz art. 47 ust. II wartości wynagrodzenia w naturze na podstawie cen miejscowych;
6)
zatwierdzanie na mocy art. 60 i art. 66 lit. c statutów kas chorych oraz zmian tychże statutów;
7)
zatwierdzanie na mocy art. 73 ust. II dyrektora kasy, oraz zatwierdzanie na mocy ust. VI tegoż artykułu regulaminu dla chorych;
8)
przyjmowanie do wiadomości w myśl art. 71 wyników wyborów do władz kasy;
9)
zatwierdzanie na mocy art. 73 ust. IV sprawozdań rocznych z działalności kas i zamknięć rachunkowych;
10)
rozstrzyganie zatargów pomiędzy władzami kasy na mocy art. 82 ust. II, oraz art. 72 ust. III;
11)
przyjmowanie do wiadomości w myśl art. 82 ust. 1 zażaleń komisji rewizyjnej i stawianie żądania zwołania posiedzenia rady na mocy tegoż postanowienia ustawy;
12)
nakładanie kar za przekroczenie przepisów ustawy o zgłaszaniu na zasadzie art. 95;
13)
wzywanie władz kasy do pełnienia czynności oraz zwoływanie z własnej inicjatywy rad lub zarządów na posiedzenia nadzwyczajne, a także branie udziału w posiedzeniach władz kasy w, wypadkach, uznanych za właściwe; zawieszanie w czynnościach władz kasy w razie stwierdzenia nadużyć i przestępstw, popełnionych przez te władze, oraz mianowanie komisarzy dla uporządkowania spraw kasy oraz przeprowadzenia nowych wyborów; mianowanie tymczasowych władz kas, oraz rozstrzyganie skarg i protestów w myśl przepisów wyborczych, wydawanie przepisów lokalnych, potrzebnych dla stosowania ustawy; współdziałanie przy organizowaniu kas, stawianie wniosków do Głównego Urzędu ubezpieczeń w sprawie mianowania komisarzy lub instruktorów, oraz tymczasowych władz kasy dla ich organizowania, bądź też mianowanie tych osób stosownie do poleceń Głównego Urzędu ubezpieczeń, a to na mocy postanowień art. 100, ust. a;
14)
wydawanie instrukcji niezbędnych przy stosowaniu ustawy, w szczególności instrukcji o prowadzeniu biurowości, statystyki i t. d. w ramach ogólnych przepisów wydanych przez Główny Urząd ubezpieczeń; pociąganie na mocy tegoż postanowienia ustawy władz samorządowych do współdziałania przy wykonywaniu ustawy, a to na mocy postanowień art. 100 lit. b;
15)
czuwanie na mocy art. 100 lit. c nad wykonywaniem czynności kas w zakresie lecznictwa;
16)
udzielanie informacji w sprawie ubezpieczenia na wypadek choroby;
17)
tworzenie na zasadzie art. 84 ust. 1 komisji pojednawczych.
§  7.
Do zakresu działania okręgowych urzędów ubezpieczeń, jako instancji orzekającej, należy:

rozstrzyganie rekursów, wniesionych przeciw orzeczeniom kas chorych, wydanych na mocy art. 76 ustawy z d. 19 maja 1920 r.

§  8.
Minister Pracy i Opieki Społecznej osobnem rozporządzeniem wyda przepisy o postępowaniu przed okręgowemi urzędami ubezpieczeń.
§  9.
Rozporządzenie niniejsze obowiązuje z dniem ogłoszenia.
1 Z dniem 30 grudnia 1922 r. przewidziany w ustępie 2 § 1 nin. rozporządzenia termin 31 grudnia 1922 roku odroczony zostaje do dnia 30 czerwca 1923 r., zgodnie z § 1 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 1922 r. w przedmiocie odroczenia terminu utworzenia okręgowego urzędu ubezpieczeń w Toruniu (Dz.U.22.116.1060).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1922.22.194

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Utworzenie i organizacja okręgowego urzędu ubezpieczeń dla b. zaboru pruskiego.
Data aktu: 27/03/1922
Data ogłoszenia: 03/04/1922
Data wejścia w życie: 03/04/1922