Ustrój i wewnętrzny tok czynności Trybunału dla spraw ubezpieczeń społecznych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA B. DZIELNICY PRUSKIEJ
z dnia 1 listopada 1921 r.
w sprawie ustroju i wewnętrznego toku czynności Trybunału dla spraw ubezpieczeń społecznych.

Na mocy punktu d. art. 6 ustawy z dnia 1 sierpnia 1919 r. o tymczasowej organizacji zarządu b. dzielnicy pruskiej (Dz. P. P. P. № 64 poz. 385) zarządza się co następuje:
§  1.
Ustanowiony rozporządzeniem Ministra b. Dzielnicy Pruskiej z dn. 10 stycznia 1921 r. Najwyższy Trybunał dla spraw ubezpieczeń społecznych otrzymuje nazwę: "Trybunał dla spraw ubezpieczeń społecznych".
§  2.
Trybunał dla spraw ubezpieczeń społecznych składa się z prezesa, w razie potrzeby wice-prezesa, oraz odpowiedniej ilości radców, jako członków stałych, tudzież z przedstawicieli pracodawców i ubezpieczonych, jako członków niestałych.
§  3.
Prezes kieruje wszelkiemi czynnościami urzędowemi, przestrzega prawidłowego Ich toku, wydaje potrzebne w tym celu zarządzenia i sprawuje nadzór służbowy.

Wiceprezes pomaga prezesowi w spełnianiu jego czynności urzędowych i zastępuje go w razie potrzeby.

Na wypadek niezamianowania wiceprezesa, zastępuje prezesa, w razie potrzeby, radca mający kwalifikacją sędziowską, a w braku takiego radca najstarszy służbą.

§  4.
Prezesa i wiceprezesa, którzy winni mieć kwalifikację sędziowską, mianuje Naczelnik Państwa, na przedstawienie Ministra b. Dzielnicy Pruskiej.

Prezes i wiceprezes pobierać będą uposażenie, które przysługuje według ustawy z dn. 13 lipca 1920 r. o uposażeniu sędziów i prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. R. P. № 65 poz. 436) sędziom grupy IV i tem, że prezesowi przysługuje równy dodatek za kierownictwo, co prezesom Sądu Najwyższego.

Radców zaliczonych do V stopnia płac według ustawy z dn. 13 lipca 1920 r. o uposażeniu urzędników i niższych funkcjonarjuszów państwowych (Dz. U. R. P. № 65 poz. 420) oraz funkcjonarjuszów kancelaryjnych mianuje Minister b. Dzielnicy Pruskiej na wniosek prezesa Trybunału dla spraw ubezpieczeń społecznych.

§  5.
Po 15 przedstawicieli pracodawców i ubezpieczonych, jako członków niestałych, oraz taką samą liczbę zastępców, mianuje Minister b. Dzielnicy Pruskiej, na wniosek prezesa Trybunału dla spraw ubezpieczeń społecznych, a mianowicie:
a)
po 8 przedstawicieli pracodawców i ubezpieczonych z działu ubezpieczenia od wypadków w przemyśle,
b)
po 4 przedstawicieli pracodawców i ubezpieczonych z działu ubezpieczenia od wypadków w rolnictwie,
c)
po 3 przedstawicieli pracodawców i ubezpieczonych z działu ubezpieczenia urzędników prywatnych.

Prezes Trybunału dla spraw ubezpieczeń społecznych winien zaproponować przedstawicieli pracodawców, jako członków niestałych i ich zastępców:

a)
z działu ubezpieczenia od wypadków w przemyśle z pośród:

1) 8 osób, przedstawionych przez ubezpieczalnie krajową w Poznaniu - (wydział ubezpieczeń od wypadków),

2) 4 osób, przedstawionych przez dyrekcję kolei państwowych w Poznaniu, jako władzę przeprowadzającą ubezpieczenie,

3) 2 osób, przedstawionych przez wojewodę poznańskiego, jako władzę przeprowadzającą ubezpieczenie,

4) 2 osób, przedstawionych przez wojewodę pomorskiego, jako władzę przeprowadzającą ubezpieczenie,

b)
z działu ubezpieczenia od wypadków w rolnictwie z pośród 8 osób przedstawionych przez Zakład ubezpieczeń od wypadków w rolnictwie w Poznaniu,
c)
z działu ubezpieczenia urzędników prywatnych z pośród 6 osób, przedstawionych przez ubezpieczalnię krajową w Poznaniu '-(wydział ubezpieczeń urzędników prywatnych). Prezes trybunału dla spraw ubezpieczeń Społecznych winien zaproponować przedstawicieli ubezpieczonych, jako członków niestałych i Ich zastępców:
a)
z działu ubezpieczenia od wypadków w przemyśle z pośród;

1) 8 osób, przedstawionych przez ubezpieczalnię krajową w Poznaniu - (wydział ubezpieczeń od wypadków),

2) 4 osób przedstawionych przez kasę emerytalną dla robotników kolei państwowych w b. dzielnicy pruskiej, jako zakład Odrębny,

3) 2 Osób, przedstawionych przez wojewodę poznańskiego, jako władzę przeprowadzającą ubezpieczenie;

b)
z działu ubezpieczenia od wypadków W rolnictwie z pośród 8 osób przedstawionych przez Zakład ubezpieczeń od wypadków w rolnictwie W Poznaniu,
c)
z działu ubezpieczenia urzędników prywatnych z pośród 6 osób przedstawionych przez ubezpieczalnię krajową w Poznaniu - (Wydział ubezpieczeń urzędników prywatnych).

Przedstawiciele pracodawców i ubezpieczonych muszą władać językiem polskim i najmniej 1/3 (jedna trzecia) część tak przedstawicieli jak ich zastępców, winna mieszkać stale w Poznaniu lub przynajmniej nie dalej jak o dwadzieścia pięć kilometrów od Poznania.

Przedstawiciele pracodawców i ubezpieczonych urzędować będą przez lat cztery. Zamianowanie powinno nastąpić z początkiem grudnia tego roku, w którym kończy się czas urzędowania przedstawicieli pracodawców i ubezpieczonych ostatnio zamianowanych.

§  6.
Przepis § 95 ordynacji ubezpieczeniowej Rzeszy niemieckiej winien być Odpowiednio Stalowany do mianowanych przedstawicieli pracodawców i ubezpieczonych z działu ubezpieczenia od wypadków w przemyśle i od wypadków w rolnictwie oraz do ich zastępców; §§ 115. ustęp 2 i 3, 116, 117,1 19, 120, 139. ustęp 2 i 3, ustawy o ubezpieczeniu urzędników prywatnych z dnia 20 grudnia 1911 r. winny być odpowiednio stosowane do mianowanych przedstawicieli pracodawców i ubezpieczonych z działu ubezpieczenia urzędników prywatnych i do ich zastępców.

Przedstawiciele pracodawców i ubezpieczonych oraz ich zastępcy pobierać będą djety i zwrot kosztów podróży według norm ustanowionych dla urzędników V stopnia płacy.

Prezes trybunału dla spraw ubezpieczeń społecznych winien odebrać od przedstawicieli pracodawców i ubezpieczonych oraz od ich zastępców ślubowanie należytego pełnienia ich obowiązków.

§  7.
Izba, orzekająca wyrokiem w sprawach ubezpieczenia od wypadków i w sprawach ubezpieczenia inwalidowego oraz izba orzekająca tek wyrokiem jak uchwałą w sprawach ubezpieczenia urzędników prywatnych, składa się z prezesa, lub wice* prezesa, jako przewodniczącego, jednego członka

stałego, przybranego sędziego zawodowego, jednego przedstawiciela pracodawców i jednego przedstawiciela ubezpieczonych.

W miejsce członka stałego może zasiadać wiceprezes lub przybrany sędzia zawodowy.

Przedstawiciele pracodawców i ubezpieczonych winni być powołani w zasadzie z tego działu ubezpieczeń, do którego należy sprawa, będąca przedmiotem rozstrzygnienia.

§  8.
Izba orzekająca uchwałę w sprawach ubezpieczenia od wypadków oraz w sprawach ubezpieczenia inwalidowego, składa się: z prezesa lub wiceprezesa jako przewodniczącego, jednego przedstawiciela pracodawców i jednego przedstawiciela ubezpieczonych.

Przedstawiciele pracodawców i ubezpieczonych winni być powołani w zasadzie z tego działu ubezpieczeń, do którego należy sprawa będąca przedmiotem rozstrzygnienia.

W sprawach, które mają być załatwione uchwałą, w których jednak nie ma rozstrzygać izba orzekająca uchwałą, członek stały przygotowuje uchwałę, a podpisuje ją, prezes lub wiceprezes.

§  9.
Izba plenarna składa się: z prezesa jako przewodniczącego, wiceprezesa, jednego członka stałego, dwóch przybranych sędziów zawodowych, dwóch przedstawicieli pracodawców i dwóch przedstawicieli ubezpieczonych.

W miejsce wiceprezesa lub członka stałego może zasiadać przybrany sędzia zawodowy.

§  10.
Minister b. Dzielnicy Pruskiej powołuje sędziów zawodowych, jako członków przybranych, z pośród sędziów zawodowych, wchodzących w skład sądów w Poznaniu, na wniosek przełożonej władzy sądowej, na przeciąg lat czterech.

Sędziowie przybrani pobierać będą za współudział w pracach i posiedzeniach Trybunału dla spraw ubezpieczeń społecznych wynagrodzenie, które wyznaczy Minister b. Dzielnicy Pruskiej w myśl art. 18 ustawy z dnia 13 lipca 1920 r. o uposażeniu sędziów i prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. R. P. № 65, poz. 436).

§  11.
Prezes oznacza skład izb, rozdziela sprawy i ustala dnie rozpraw.
§  12.
W toku postępowania przed Trybunałem dla spraw ubezpieczeń społecznych mają być stosowane:
a)
w sprawach ubezpieczenia inwalidowego i ubezpieczenia od wypadków przepisy §§ 20 - 31, 33, 34, 35 zdanie pierwsze, 36 - 40, 43 zdanie pierwsze, niemieckiego rozporządzenia z dnia 24 grudnia 1911 r. o toku czynności i o postępowaniu przed urzędem ubezpieczeń Rzeszy niemieckiej (Dz. U. Rzeszy niem. str. 1083); § 32 tego rozporządzenia ma być stosowany z uwzględnieniem zmian, zawartych w §§ 7, 8 i 9 niniejszego rozporządzenia;
b)
w sprawach ubezpieczenia urzędników prywatnych przepisy §§ 8, 10 - 30, 32 - 36, 38 - 51 niemieckiego rozporządzenia z dnia 21 czerwca 1913 r. (Dz. Ust. Rzeszy niem. str. 341) ; § 26 tego rozporządzenia ma być stosowany z uwzględnieniem zmian zawartych w §§ 7, 8 i 9 niniejszego rozporządzenia.
§  13.
Trybunał dla spraw ubezpieczeń społecznych ogłasza wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej.

Oryginały wyroków podpisuje przewodniczący i referent.

Nagłówek wyroku winien brzmieć:

"W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej".

Zakończenie ma brzmieć:

"Zgodność odpisu z Oryginałem stwierdza się"

"Trybunał dla spraw ubezpieczeń społecznych".

"Izba orzekająca wyrokiem"

("Izba orzekająca uchwałą")

i ma zawierać obok pieczęci podpis przewodniczącego a w razie, gdyby z jego strony zachodziła przeszkoda, podpis stałego członka izby, który brał udział w rozprawie.

Trybunał dla spraw ubezpieczeń społecznych posługiwać się będzie pieczęcią, wzór № 3 przepisaną dla władz i urzędów państwowych ustawą z dnia 1-go sierpnia 1919 r. o godłach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. R. P. № 69, poz. 416).

Pieczęć winna być zaopatrzona na wstędze dokoła orła w napis: "Trybunał dla spraw ubezpieczeń społecznych".

§  14.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Jednocześnie tracą moc obowiązującą:

1)
przepisy ordynacji ubezpieczeniowej Rzeszy niemieckiej z dn. 19 lipca 1911 r., oraz przepisy niemieckiej ustawy o ubezpieczeniu urzędników prywatnych z dn. 20 grudnia 1911 r., o ile są sprzeczne z niniejszem rozporządzeniem,
2)
przepisy niemieckiego rozporządzenia z dnia 24 grudnia 1911 r. (Dz. Ust. Rzeszy niem. str. 1083) o toku czynności i o postępowaniu przed urzędem ubezpieczeń Rzeszy niem. oraz przepisy niemieckiego rozporządzenia z dnia 21 czerwca 1913 r. (Dz. Ust. Rzeszy niem. str. 341) o toku czynności i postępowaniu przed wyższym Urzędem Rozjemczym, które nie zostały powołane w § 12 niniejszego rozporządzenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1922.12.110

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Ustrój i wewnętrzny tok czynności Trybunału dla spraw ubezpieczeń społecznych.
Data aktu: 01/11/1921
Data ogłoszenia: 28/02/1922
Data wejścia w życie: 28/02/1922