Utworzenie władz szkolnych na obszarze ziem, objętych umową o preliminaryjnym pokoju i rozejmie, podpisaną w Rydze dnia 12 października 1920 r.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 8 lutego 1921 r.
w przedmiocie utworzenia władz szkolnych na obszarze ziem, objętych umową o preliminaryjnym pokoju i rozejmie, podpisaną w Rydze dnia 12 października 1920 roku. *

Na mocy art. 15 i 18 dekretu o tymczasowej organizacji władz naczelnych z dnia 3 stycznia 1918 r. (Dz. Pr. z 1918 r. № 1 poz. 1) zarządza się co następuje:
§  1. 1
Na obszarze ziem, przyłączonych do obszaru Rzeczypospolitej na podstawie umowy o preliminaryjnym pokoju i rozejmie, podpisanej w Rydze dnia 12 października 1920 r. tworzy się dla celów administracji szkolnej narazie trzy okręgi szkolne: wołyński, poleski i nowogródzki w granicach województw tej nazwy, ustanowionych artykułem trzecim ustawy z dnia 4 lutego 1921 r. (Dz. Ust. R. P. z 1921 r. № 16, poz. 93) o unormowaniu sianu prawno-politycznego na tych ziemiach.
§  2.
Na czele okręgu szkolnego stoi Delegat Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego mianowany przez tegoż Ministra i jemu bezpośrednio podległy.
§  3.
Do zakresu działania Delegata Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego należy:
1)
administracja ochron, szkól, zakładów wychowawczych i oświatowych okręgów, o ile one podlegają zarządowi państwowemu; nadzór nad takiemiż zakładami prywatnemi;
2)
układanie projektu budżetu okręgu szkolnego i przedstawianie go Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego; asygnowanie kwot w ramach zatwierdzonego budżetu;
3)
zatwierdzanie w granicach zatwierdzonego budżetu przedkładanych przez inspektorów szkolnych projektów sieci publicznych szkół powszechnych i wszelkich zmian tych sieci oraz projektów akcji państwowej w zakresie wychowania przedszkolnego i oświaty pozaszkolnej;
4)
przedkładanie Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wniosków w sprawie zakładania, przekształcania i zwijania państwowych szkół średnich, seminarjów nauczycielskich i szkół zawodowych;
5)
udzielanie i odbieranie zezwoleń na prowadzenie szkół prywatnych oraz zakładów wychowania przedszkolnego; zatwierdzanie kierowników i nauczycieli tych szkół; udzielanie zasiłków na ich prowadzenie; w odniesieniu do szkół powszechnych i zakładów wychowania przedszkolnego decyzje delegata następują na wniosek inspektora szkolnego;
6)
mianowanie i uwalnianie urzędników do VII stopnia służbowego włącznie z wyjątkiem urzędników inspektoratów szkolnych; przedstawianie Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wniosków o mianowanie urzędników wyższych stopni;
7)
mianowanie, przenoszenie i-w granicach obowiązujących przepisów służbowych - uwalnianie nauczycieli. i kierowników publicznych szkół powszechnych oraz zakładów wychowania przedszkolnego, nauczycieli państwowych szkół średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich;
8)
przedstawianie Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wniosków o mianowanie, przenoszenie lub uwalnianie dyrektorów państwowych szkół średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich, inspektorów szkolnych i ich pomocników, okręgowych wizytatorów szkół;
9)
udzielanie urlopów urzędnikom oraz nauczycielom państwowych szkół średnich i zawodowych oraz seminarjów nauczycielskich do trzech miesięcy, nauczycielom i kierownikom publicznych szkół powszechnych oraz zakładów wychowania przedszkolnego od trzech miesięcy do pół roku; przedstawianie Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wniosków o udzielanie urlopów przekraczających powyższe normy;
10)
rozstrzyganie odwołań od orzeczeń i zarządzeń podległych mu władz i urzędów;
11)
przedstawianie Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego rocznych sprawozdań o stanie szkolnictwa i oświaty w okręgu.
§  4.
Delegat Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego może przekazywać poszczególnym inspektorom szkolnym prawo mianowania, przenoszenia i uwalniania kierowników i nauczycieli publicznych szkół powszechnych i zakładów wychowania przedszkolnego, prawo zatwierdzania nauczycieli prywatnych szkół powszechnych i ochron, tudzież administrację publicznych szkól dokształcających oraz mianowanie, przenoszenie i uwalnianie ich nauczycieli.
§  5.
Delegat Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego może mianować nauczycieli zajętych w szkołach publicznych lub państwowych poza jego okręgiem tylko za zezwoleniem kierownika okręgu, delegata Ministra, kuratora okręgu w którym są zajęci względnie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
§  6.
Kierowanie szkolnictwem powszechnem, wychowaniem przedszkolnem i oświatą pozaszkolną powiatu należy do inspektora szkolnego, podlegającego bezpośrednio delegatowi Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Jeżeli dla powiatu zostanie zamianowany jeden lub więcej pomocników inspektora, inspektor szkolny jest ich zwierzchnikiem. W szczególności do zakresu działania inspektora szkolnego należy:
1)
administracja ochron, szkół powszechnych i instytucji oświatowych powiatu, o ile one podlegają zarządowi państwowemu; nadzór nad takiemiż zakładami i instytucjami prywatnemi;
2)
układanie projektu budżetu powiatu i przedstawianie go delegatowi Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego; asygnowanie kwot w ramach zatwierdzonego budżetu;
3)
układanie projektów sieci publicznych szkół powszechnych oraz akcji państwowej w zakresie wychowania przedszkolnego i oświaty pozaszkolnej i przedstawianie ich delegatowi Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego do zatwierdzenia;
4)
zakładanie, przekształcanie i zwijanie publicznych szkół powszechnych oraz ochron i instytucji oświatowych podlegających zarządowi państwowemu w granicach zatwierdzonych projektów (punkt 3) i budżetu; przekształcanie w duchu ograniczenia lub zwinięcia wymaga jednak poprzedniego zezwolenia delegata Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego;
5)
przedstawianie delegatowi Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wniosków o udzielenie lub odebranie zezwolenia na prowadzenie prywatnych szkół powszechnych i zakładów wychowania przedszkolnego, o udzielanie im zasiłków oraz o zatwierdzanie nauczycieli i kierowników tych zakładów; zatwierdzanie nauczycieli tych zakładów, o ile delegat Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego czynność tę inspektorowi szkolnemu przekaże;
6)
przedstawianie delegatowi Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wniosków o mianowanie, przenoszenie i uwalnianie Kierowników i nauczycieli publicznych szkół powszechnych oraz zakładów wychowania przedszkolnego; mianowanie, przenoszenie i uwalnianie ich samodzielne, o ile delegat Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego czynności te inspektorowi szkolnemu przekaże;
7)
administracja publicznych szkół dokształcających, mianowanie, przenoszenie i uwalnianie ich nauczycieli, o ile delegat Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego czynności te inspektorowi szkolnemu przekaże;
8)
przyjmowanie i uwalnianie w granicach zatwierdzonego budżetu urzędników i służby inspektoratu, z wyjątkiem pomocników inspektora;
9)
udzielanie urlopów nauczycielom i kierownikom publicznych szkół powszechnych i zakładów wychowania przedszkolnego do trzech miesięcy, przedstawianie delegatowi Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wniosków o udzielanie urlopów dłuższych; udzielanie urzędnikom i służbie isnpektoratu, z wyjątkiem, pomocników inspektora, urlopów do trzech tygodni, przedstawianie delegatowi Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wniosków o udzielanie urlopów dłuższych;
10)
przedstawianie delegatowi Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego rocznych sprawozdań o stanie wychowania przedszkolnego, szkolnictwa powszechnego i oświaty pozaszkolnej powiatu oraz o stanie szkolnictwa dokształcającego, o ile administracja tego szkolnictwa została inspektorowi szkolnemu przekazana.
§  7.
Delegat Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego może pewne instytucje oświaty pozaszkolnej wyjąć z pod kompetencji inspektora szkolnego i objąć je w swój bezpośredni zarząd lub nadzór.
§  8.
Wszelkie postanowienia obowiązujące na obszarze wymienionym w § 1, a sprzeczne z niniejszem rozporządzeniem tracą moc.
* Z dniem 29 grudnia 1921 r. przekazuje się administrację szkolnictwa zawodowego na obszarze okręgów szkolnych: wołyńskiego, poleskiego i nowogródzkiego z zakresu działania delegatów Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego do bezpośredniego zakresu działania Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, zgodnie z § 1 rozporządzenia z dnia 8 grudnia 1921 r. w przedmiocie zarządu szkolnictwa zawodowego na obszarze województw: nowogródzkiego, poleskiego i wołyńskiego. (Dz.U.21.105.765).
1 § 1 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 23 lutego 1921 r. (Dz.U.21.23.126) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 marca 1921 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1921.15.91

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Utworzenie władz szkolnych na obszarze ziem, objętych umową o preliminaryjnym pokoju i rozejmie, podpisaną w Rydze dnia 12 października 1920 r.
Data aktu: 08/02/1921
Data ogłoszenia: 18/02/1921
Data wejścia w życie: 05/03/1921