Organizacja policji komunalnej.

DEKRET
o organizacji policji komunalnej.

Art.  1.

Policja komunalna jako organ samorządu ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa osobistego i porządku publicznego, sprawuje nadzór nad wykonaniem przepisów prawa i rozporządzeń w zakresie działania policji miejscowej oraz jest organem wykonawczym władz państwowych i komunalnych.

Art.  2.

Policje komunalne organizują zarządy gmin miejskich i organy samorządowe powiatowe. Policje te tworzy się pod dozorem i zwierzchnim zarządem władz państwowych. Władza naczelna należy do Ministra Spraw Wewnętrznych.

Art.  3.

Kierowników policji komunalnej wszelkich stopni mianuje Minister Spraw Wewnętrznych. Są oni urzędnikami państwowymi.

Art.  4.

Utrzymanie policji komunalnej obciążać będzie w równych częściach skarb państwa (etat Ministerstwa Spraw Wewnętrznych) i gminy miejskie, względnie organy samorządowe powiatowe.

Art.  5.

Organizacja policji komunalnej wzoruje się na zasadach, stosowanych przez organizację wojskową.

Art.  6.

Gminy miejskie i wiejskie obowiązane są dostarczyć bezpłatnie pomieszczeń dla urzędów policji komunalnej miejskiej i powiatowej oraz kwaterunku stałego i czasowego dla funkcjonarjuszów policji komunalnej.

Art.  7.

Funkcjonarjusze policji komunalnej miejskiej i powiatowej umundurowani będą według wzorów, które określi Minister Spraw Wewnętrznych.

Art.  8.

Funkcjonarjusze policji komunalnej do czasu wydania specjalnych przepisów służbowych podlegają przepisom w art. 9 - 13 niniejszego dekretu.

Art.  9.

Funkcjonarjuszem policji komunalnej może zostać każdy obywatel Państwa Polskiego, odpowiadający warunkom, w art. 10 przewidzianym. Osoby, nie posiadające obywatelstwa polskiego, mogą sprawować pewne czynności urzędowe na mocy zawartej umowy terminowej.

Art.  10.

Kandydat na funkcjonarjusza policji komunalnej winien odpowiadać następującym warunkom:

1)
wiek nie niżej 21 lat,
2)
należyte uzdolnienie,
3)
nieskazitelność obywatelska,
4)
zdrowie fizyczne,
5)
poprawna znajomość języka polskiego w piśmie i słowie.
Art.  11.

Nie mogą się ubiegać o stanowisko w policji komunalnej i być przyjęci do niej:

1)
osoby, względem których wszczęto dochodzenie sądowe lub śledztwo za czyny przestępne, o ile nie zostały na mocy wyroku sądowego uwolnione;
2)
złożeni z urzędu lub wydaleni ze służby państwowej;
3)
skazani za bankructwo;
4)
osoby, pozostające pod kuratelą.
Art.  12.

Mianowanie funkcjonarjuszów policji komunalnej może nastąpić po upływie służby próbnej, która nie powinna przewyższać okresu sześciomiesięcznego.

Art.  13.

Funkcjonarjusze policji komunalnej za wykroczenia służbowe podlegają karze w drodze dyscyplinarnej. Kary te w stosunku do szarż oficerskich wymierzone być mogą w formie: 1) nagany, 2) aresztu domowego, 3) przeniesienia do innej miejscowości lub na urząd niższej kategorij płacy, 4) wydalenia z policji komunalnej. W stosunku zaś do niższych szarż: 1) nagany, 2) aresztu, 3) grzywny do wysokości 25 mk., 4) przeniesienia do innej miejscowości lub na urząd niższej kategorji płacy, 5) wydalenia z policji komunalnej.

Minister Spraw Wewnętrznych wyda specjalne przepisy o odpowiedzialności dyscyplinarnej i trybie postępowania na zasadach powyżej wyszczególnionych.

Art.  14.

Minister Spraw Wewnętrznych jest uprawniony do wydawania instrukcji i przepisów, opartych na niniejszym dekrecie, dotyczących organizacji oraz czynności policji komunalnej. W szczególności instrukcja określi prawa służbowe państwowych funkcjonarjuszów policji oraz stosunek policji komunalnej do powiatowych politycznych władz administracyjnych i milicji ludowej, organizację szarż policji i tryb wykonywania przez policję komunalną poruczonych jej zadań.

Art.  15.

Wszystkie obecnie istniejące w Państwie Polskiem organizacje bezpieczeństwa publicznego z wyjątkiem milicji ludowej należy natychmiast przekształcić w policje komunalne podług przepisów dekretu niniejszego.

Art.  16.

Wykonanie niniejszego dekretu powierza się Ministrowi Spraw Wewnętrznych.

Dan w Warszawie, dnia 9 stycznia 1919 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz. Praw P. Pol.1919.5.98

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Organizacja policji komunalnej.
Data aktu: 09/01/1919
Data ogłoszenia: 13/01/1919
Data wejścia w życie: 13/01/1919