Zm.: Kodeks Karny i Ustawa Postępowania Karnego.

DEKRET
w przedmiocie niektórych zmian w Kodeksie Karnym i Ustawie Postępowania Karnego.

Art.  1. 1

Uchyla się część 2 art. 20 Kodeksu Karnego, uwagę 1 do tegoż artykułu i zdanie pierwsze części 1 - ej art. 24 K. K.

Ustęp pierwszy art. 55 K. K. otrzymuje brzmienie następujące:

Zamiast kary śmierci i ciężkich robót bezterminowych stosuje się zamknięcie w więzieniu na czas do lat 12, zamiast ciężkich robót terminowych - zamknięcie w więzieniu na czas do lat 8, a zamiast zesłania na osiedlenie i domu poprawy - zamknięcie w więzieniu na czas do lat 3.

W zdaniu ostatniem części 1 art. 3 przepisów przechodnich do Kodeksu Karnego z dnia 7 sierpnia 1917 r. № 1 Dziennika Urzędowego Departamentu Sprawiedliwości T. R. S. opuścić należy słowa "i miesięcy sześciu".

W zdaniu pierwszem części 3 tegoż artykułu w miejsce słowa "niniejsze" wstawić należy: "odnośne tegoż kodeksu".

Art.  2. 2

Art. 21 Ustawy Postępowania Karnego otrzymuje brzmienie następujące:

"Ścigane są z oskarżenia prywatnego:

1) przestępstwa, wymienione w art. 356, 359, 369, 373, 376 ustęp 2 części 1 i część 2, 377, 417, 418, 419, 469 cz. 1, 470, 474 cz. 1 K. K., o ile te trzy ostatnie artykuły dotyczą uszkodzeń lekkich, 475, 507 część 2, 510 część 1 i ustęp 1 części 2, 511, 530, 531, 532 ustęp 1 części 1 - ej, 533, 540, 543, 544, 545, 547, 620, 621, 622, 623, 625 ustęp 6, 633, 634 K. K.;

2) kradzieże, oszustwa i przywłaszczenia między krewnymi w linji prostej lub współmałżonkami;

3) drobne kradzieże, oszustwa i przywłaszczenia, dokonane w obrębie wspólnego ogniska domowego przez nieletnich do lat 21 u swoich krewnych i powinowatych do trzeciego stopnia, oraz opiekunów, wychowawców i służbodawców w czasie stałego zamieszkiwania u nich.

Sprawy powyższe ulegają umorzeniu w razie pojednania się stron przed uprawomocnieniem się wyroku".

Art.  3. 3

Art. 22 Ustawy Postępowania Karnego otrzymuje brzmienie następujące:

"Sprawy o przestępstwa, wymienione w art. 471 K. K., o ile dotyczą ojca lub matki lub innych krewnych wstępnych, z wyjątkiem wypadków bardzo ciężkiego uszkodzenia ciała, w art. 476 K. K., o ile dotyczą ojca, matki lub innych krewnych wstępnych, tudzież w art. 478, 505, 506, 507 cz. 1, dalej w art. 513 ustęp 2, 514, 515 ustęp 2 i 3, o ile dotyczą osób ponad lat 14, 517, 520 ustęp 1 i 3, 521, 535, 541, 542 K. K., mogą być wszczęte wyłącznie wskutek skargi osób pokrzywdzonych, zaś o przestępstwo z art. 534 K. K. - na żądanie Ministra Sprawiedliwości.

Dalsze dochodzenie odbywa się z urzędu".

Art.  4.

Po art. 22 Ustawy Postępowania Karnego wprowadza się art. 23 w brzmieniu następującem:

"Z urzędu ścigane będą czyny, wymienione w art. 475 K. K., rozmyślne lekkie uszkodzenia ciała, dalej groźby, tudzież zniewagi nie będące zniesławieniem, spełnione względem pokrzywdzonych:

1) wymienionych w części 4 art. 636 K. K., w czasie lub z powodu wykonywania przez nich obowiązków służbowych;

2) wymienionych w ustępie 4 części 1 art. 532 K. K.;

3) duchownego podczas odprawiania nabożeństwa lub spełniania posług religijnych;

4) kapitana statku parowego lub okrętu morskiego, przez osobę, należącą do załogi, albo przez pasażera.

W wypadkach zniesławienia ściganie nastąpi: na wniosek osoby pokrzywdzonej (art. 22 U. P. K.), a w wypadku ustępu 2 na wniosek właściwej komendy".

Art.  5.

Art. 2 Przepisów Przechodnich do Ustawy Postępowania Karnego z 18 lipca 1917 r. № 1 Dziennika Urzędowego Departamentu Sprawiedliwości T. R. S., otrzymuje brzmienie następujące:

"Rozpoznaniu sądów pokoju w sprawach karnych ulegają:

1) przestępstwa, zagrożone w częściach 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 17, 18, 19, 20, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31 K. K. oraz w innych przepisach karnych karą osadzenia w areszcie tub karą grzywny oddzielnie lub łącznie z karami dodatkowemi, oraz wszystkie wymienione w części 36 K. K., z wyjątkiem przestępstwa z art. 626, o ile zachodzi możliwość zastosowania ostatniego ustępu tego artykułu, tudzież z wyjątkiem przestępstwa z art. 632 część 2 ustęp 1 K. K.;

2) przestępstwa, wymienione w art. 274 cz. 1, 276, 277 cz. 2, 283 K. K., w art. 469 część 1 i 470 K. K., w wypadkach lekkiego uszkodzenia ciała, dalej w art. 474 K. K., o ile uszkodzenie jest lekkie i nie zachodzi możliwość zastosowania ostatniego ustępu tego artykułu, wreszcie - w art. 475, 512 cz. 2 i 3, 531, 573 cz. 2, 617 i 619 cz. 1 K. K.;

3) przestępstwa, wymienione w art. 574 cz. 1, 3, 4, w art. 581 cz. 1, 2, 4, w art. 591 cz. 1, 3, w art. 592 i 607 ustęp 2 K. K., o ile szkoda, wyrządzona lub zamierzona w obu ostatnich wypadkach, nie przenosi 1.000 mk.;

4) ukrycie lub nabycie, zagrożone karą w części 1 art. 616 K. K., gdy przedmioty cudze uzyskane zostały za pomocą występku i gdy czyn, którego dotyczy ukrycie lub nabycie, należy dc właściwości sądów pokoju;

5) sprawy o przestępstwa, wymienione w art. 574 cz. 2, 581 cz. 3, 586 i 596 K. K., gdy prokurator, przewidując w danej sprawie warunki art. 53 K. K., skieruje ją do sądu pokoju; wówczas winny ulegnie karze nie surowszej, jak wiezienie.

Przepis ustępu 2 części drugiej niniejszego artykułu w sprawach tych nie ma zastosowania.

Nie ulegają rozpoznaniu sądów pokoju:

1) Sprawy, w których kara dodatkowa polega na pozbawieniu prawa wykonywania zawodu, procederu lub rzemiosła, lub wogóle jakiegokolwiek prawa specjalnego;

2) sprawy, w których wytoczono powództwo cywilne w sumie przewyższającej marek polskich tysiąc;

3) sprawy, w których wartość przedmiotów, ulegających konfiskacie, albo robót, mających być wykonanemi z mocy wyroku, przenosi marek polskich tysiąc".

Art.  6.

Art. 3 Przepisów Przechodnich do Ustawy Postępowania Karnego z 18 lipca 1917 r., № 1 Dziennika Urzędowego Departamentu Sprawiedliwości T. R. S., otrzymuje brzmienie następujące:

"Rozpoznaniu sądów okręgowych ulegają następujące sprawy karne:

1) w pierwszej instancji wszelkie przestępstwa, dla których nie są właściwe sądy pokoju, tudzież przestępstwa z art. 418 K. K., dalej - wymienione w art. 23 U. P. K., o ile nie stanowią wykroczeń z art. 475 i 530 K. K. lub występku z art. 531 K. K.;

2) w drugiej instancji skargi apelacyjne i incydentalne na wyroki i decyzje sądów pokoju".

Art.  7. 4

Do art. 69 przepisów tymczasowych o kosztach sądowych z dnia 18 lipca 1917 r., № 1 Dziennika Urzędowego Departamentu Sprawiedliwości T. R. S., dodać należy część drugą w brzmieniu następującem:

"Przepis art. 26 stosowany będzie także w postępowaniu karnem".

Art.  8.

W zakresie prawa karnego obowiązywać będzie następujący kurs przerachowania: 1 rb. = 2 mk. = 3 kor.

Art.  9.

Przepisy niniejsze wchodzą w życie dnia czternastego po dniu ogłoszenia.

Sprawy, które wpłynęły do sądów okręgowych do czasu wejścia w życie niniejszej ustawy, o ile wyznaczono już w nich termin rozprawy głównej, ukończone będą przez sądy okręgowe, choćby na mocy niniejszej ustawy należały do właściwości sądów pokoju.

Dan w Warszawie, d. 9 grudnia 1918 r.

1 Art. 1 zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1919 r. (Dz. Praw P. Pol.19.63.375) zmieniającej nin. dekret z dniem 20 sierpnia 1919 r.
2 Art. 2 zmieniony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 lipca 1919 r. (Dz. Praw P. Pol.19.63.375) zmieniającej nin. dekret z dniem 20 sierpnia 1919 r.
3 Art. 3 zmieniony przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 lipca 1919 r. (Dz. Praw P. Pol.19.63.375) zmieniającej nin. dekret z dniem 20 sierpnia 1919 r.
4 Art. 7 zmieniony przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 lipca 1919 r. (Dz. Praw P. Pol.19.63.375) zmieniającej nin. dekret z dniem 20 sierpnia 1919 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz. Praw P. Pol.1918.20.57

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Zm.: Kodeks Karny i Ustawa Postępowania Karnego.
Data aktu: 09/12/1918
Data ogłoszenia: 20/12/1918
Data wejścia w życie: 03/01/1919